ABD'de Kongre'nin geleceğini ve Trump yönetiminin siyasi seyrini doğrudan etkileyecek ara seçimler tüm hızıyla sürerken sandıklar eyalet eyalet kapanmaya başladı. 3 Kasım'da oy verme işlemleriyle başlayan seçim maratonu, 4 Kasım sabahına kadar sürecek; en son sandığın Alaska'da yerel saatle 01.00'de, Türkiye saatiyle ise 09.00'da kapanması bekleniyor. Temsilciler Meclisi'ndeki 435 sandalyenin tamamı ile Senato'daki 100 sandalyeden 35'i bu seçimde yenilenecek.
Sandık Çıkış Anketleri: Ekonomi ve Hayat Pahalılığı Birinci Sırada
Amerikan Associated Press (AP) haber ajansının yayımladığı ülke geneli sandık çıkış anketine göre seçmenlerin yaklaşık yüzde 40'ı, ekonomik durum ile hayat pahalılığını ülkenin en önemli sorunu olarak tanımladı. Her 10 katılımcıdan 8'i enflasyonun hane halklarına ciddi ya da orta düzeyde maddi sıkıntı yaşattığını belirtirken, özellikle benzin ve gıda fiyatlarındaki yükseklik en çok şikayet edilen konular arasında yer aldı.
Aynı ankete katılanların yaklaşık yüzde 60'ı normalin üzerindeki fiyat artışlarının Trump'ın kontrolü dışındaki etkenlerden değil, Trump'ın politikalarından kaynaklandığı görüşünü dile getirdi. Öte yandan seçmenlerin yaklaşık yüzde 60'ı Trump'ın başkanlık performansından memnun olmadığını ifade ederken, yüzde 70'i Kongre'nin başkanlık üzerinde daha fazla denetim ve denge sağlaması gerektiğini savundu. Seçmenlerin yaklaşık dörtte üçü ise ülkedeki mevcut durumdan "öfkeli" ya da "memnuniyetsiz" olduklarını vurguladı.
Demokrasinin durumu ve yolsuzluk kaygısı, katılımcıların yaklaşık yüzde 30'unun en önemli sorun olarak gösterdiği ikinci başlık oldu. Göçmenlik ve sağlık hizmetleri ise yalnızca yaklaşık yüzde 10'luk bir kesim tarafından birincil mesele olarak değerlendirildi.
Seçmenlerin Gündemindeki Başlıca Konular
Ara seçimlerin seyrini belirleyen başlıca konuların başında ekonomi geliyor. Trump'ın 2024 seçim kampanyasında hayat pahalılığını çözme sözü vermesine karşın ekonomi, anketlerde seçmenlerin en önemli gündem maddesi olmayı sürdürüyor. İran meselesi de ekonomik kaygıları derinleştiren bir etken olarak öne çıkıyor; Trump'ın Tahran yönetimine karşı savaş kararı alması ve İran'ın misilleme olarak Hürmüz Boğazı'nı kapatması ABD'deki benzin fiyatlarını yukarı çekti. Göç politikalarının hayata geçirilmesi ve sınırın kapatılması Trump'ın öne çıkardığı vaatler arasında yer alırken yapay zeka da seçim kampanyalarının gündemine girdi. Anketler, Trump yapay zekanın geliştirilmesini destekleyip teknolojiyi "süper zeka" olarak yeniden tanımlamaya çalışırken seçmenlerin çoğunluğunun bu alana olumsuz yaklaştığını ortaya koyuyor.
Indiana ve Kentucky'de Sayım Başladı, Alaska En Son Kapanacak
Oy verme işlemlerinin başlama ve bitiş saatleri eyaletlere göre farklılık gösteriyor. İlk olarak Connecticut, Indiana, Kentucky, Maine, New Hampshire, New Jersey, New York ve Virginia'da yerel saatle 06.00'da başlayan süreç, doğudan batıya doğru kademeli biçimde ilerledi. Indiana ve Kentucky, sandıkların kapandığı ve sayımın başladığı ilk iki eyalet oldu. Montana, Nebraska, New Mexico, Utah, Wyoming ve Colorado'daki sandık merkezleri de gün içinde kapılarını açtı. Georgia'da oy verme sabahın erken saatlerinde başlarken San Francisco'da vatandaşlar Belediye Binası'nda sandık başına gitti. New York'un Queens ilçesine bağlı Sunnyside semtinde ise New York Valisi Kathy Hochul, Temsilciler Meclisi üyesi Nydia Velázquez ile birlikte seçmenlerle bir araya geldi.
Chicago'da oy kullanma süreci devam ederken Chicago Seçim Komisyonu bünyesindeki Election Central çağrı merkezinde görevliler, Lehçe, Tagalogca ve Çince dahil birçok dilde seçmenlere destek verdi. Chicago'da bu seçimde dikkat çekici bir yenilik de yaşandı: İlk kez tamamı seçimle belirlenen Chicago Eğitim Kurulu için de oy kullanıldı.
Florida'da Sel Baskını Oy Merkezlerini Vurdu
Florida eyaletinde seçim günü beklenmedik bir sorunla karşılaşıldı. Eyaletin doğu ve orta kesimlerinde etkili olan şiddetli yağışlar ve ani sel baskınları nedeniyle 8 ayrı ilçede 21'den fazla oy kullanma merkezinin yeri geçici olarak değiştirildi. Eyaletteki yağış miktarının zaman zaman saatte 10 santimetreyi aştığı ve bunun alışılmamış bir durum olduğu kaydedildi. Florida Valisi Ron DeSantis, en çok etkilenen 7 ilçede olağanüstü hal ilan etti; bu karar yerel seçim kurullarına güvenli olmayan oy merkezlerini hızla taşıma yetkisi verdi. Atlantik Okyanusu kıyısına yakın pek çok bölgede yolların kapanması nedeniyle vatandaşların bir kısmı oy kullanma merkezlerine ulaşamadı.
Şiddetli fırtınalar gece boyunca Oklahoma, Teksas ve Arkansas eyaletlerini de etkisi altına alırken meteoroloji uzmanları söz konusu eyaletlerde kasırga oluşma ihtimaline karşı uyarı yayımladı. Fırtınanın ilerleyen saatlerde doğuya doğru hareket ederek Mississippi, Missouri ve Tennessee'de de şiddetli yağışa yol açması bekleniyor.
Maine'de Rekor Katılım Beklentisi, Ülke Genelinde 60 Milyon Erken Oy
Maine Eyalet Sekreteri Shenna Bellows, Portland, South Portland, Westbrook ve Biddeford'daki sandık merkezlerinde incelemelerde bulunarak seçim sürecinin sorunsuz, güvenli ve emniyetli ilerlediğini açıkladı. Bellows, eyalette oy kullanma hakkına sahip kişiler arasındaki katılım oranının yüzde 65 ile 70 arasında gerçekleşebileceğini öngörerek "Yeni bir rekor kırma yolunda ilerlediğimizi düşünüyorum" dedi.
Ülke genelinde ise AP'nin analizine göre yaklaşık 60 milyon seçmen, 3 Kasım'dan önce sandığa giderek ya da posta yoluyla erken oyunu kullandı. Bu rakam, 2022 ara seçimlerindeki 58 milyon düzeyinin üzerine çıkarak bu yılki seçimlere katılımın görece yüksek olabileceğine işaret etti. Yaklaşık 212 milyon kayıtlı seçmeni bulunan ABD'de bu seçim, Temsilciler Meclisi ve Senato'nun hangi parti tarafından kontrol edileceğini belirleyecek.
Kongre'deki Mevcut Denge ve Tahminler
Seçim öncesi Kongre'deki tabloya bakıldığında Senato'da Cumhuriyetçilerin 53, Demokratların 45 sandalyeye sahip olduğu görülüyor. İki sandalyeli bağımsızlar pek çok konuda Demokratlarla hareket ediyor. Temsilciler Meclisi'nde ise Cumhuriyetçilerin 218, Demokratların 214, bağımsızların 1 sandalyesi bulunurken 2 sandalye boş durumda.
Genel ve eyalet düzeyindeki anketleri derleyen RealClearPolitics (RCP) platformunun tahminlerine göre Senato'da Demokratların 47, Cumhuriyetçilerin 44 sandalye kazanması bekleniyor. Başa baş yarışın sürdüğü 9 sandalyenin 8'i Cumhuriyetçi, 1'i Demokrat eğilimli görünüyor. Cumhuriyetçilerin bu 9 eyaletten en az 6'sını alması durumunda Senato'da 50 sandalyeye ulaşması öngörülüyor. Böyle bir eşitlik durumunda Başkan Yardımcısı JD Vance'in eşitlik bozma oyunu Cumhuriyetçiler lehine kullanabileceği belirtiliyor. Temsilciler Meclisi'nde ise RCP tahminlerine göre Demokratların 227, Cumhuriyetçilerin 180 sandalye kazanması beklenerek Demokratların avantajlı konumda olduğu değerlendiriliyor. Çoğunluk için 218 sandalye barajını aşmak gerekiyor.
Sıkça Sorulan Sorular
ABD ara seçimlerinde hangi sandalyeler yenileniyor?
Bu seçimde Temsilciler Meclisi'ndeki 435 sandalyenin tamamı ile 100 sandalyeli Senato'nun 35 sandalyesi yenileniyor. Eyalet düzeyinde de valilik ve çeşitli yerel pozisyonlar için seçim yapılıyor.
AP'nin sandık çıkış anketine göre seçmenlerin en önemli öncelikleri neler?
AP'nin yayımladığı ülke geneli sandık çıkış anketine göre seçmenlerin yaklaşık yüzde 40'ı ekonomik durum ve hayat pahalılığını birinci öncelik olarak gösterdi. Yaklaşık yüzde 30'u demokrasinin durumu ve yolsuzluk kaygısını, yalnızca yaklaşık yüzde 10'u ise göçmenlik ve sağlık hizmetlerini en önemli mesele olarak tanımladı.
Florida'da seçim günü yaşanan sel baskını oy kullanmayı nasıl etkiledi?
Florida'nın doğu ve orta kesimlerinde etkili olan şiddetli yağışlar ve ani sel baskınları nedeniyle 8 ilçede 21'den fazla oy merkezi güvenli bölgelere taşındı. Vali Ron DeSantis 7 ilçede olağanüstü hal ilan ederek seçim kurullarına hızlı taşıma yetkisi verdi; yolların kapanması nedeniyle bazı vatandaşlar oy kullanma merkezlerine ulaşamadı.
2026 ara seçimlerinde erken oy kullanım rakamı ne düzeyde?
AP'nin analizine göre yaklaşık 60 milyon Amerikalı, seçim günü öncesinde sandığa giderek ya da posta yoluyla erken oyunu kullandı. Bu rakam 2022 ara seçimlerindeki 58 milyon düzeyinin üzerine çıktı ve katılımın görece yüksek olabileceğine işaret etti.
RealClearPolitics tahminlerine göre hangi parti Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu elde etmeye yakın?
RealClearPolitics'in derlediği anket tahminlerine göre Temsilciler Meclisi'nde Demokratların 227, Cumhuriyetçilerin ise 180 sandalye kazanması bekleniyor. Çoğunluk için gereken 218 sandalye eşiğine göre Demokratlar avantajlı konumda görünüyor.
