CHP Kahramanmaraş Milletvekili Ali Öztunç, Kahramanmaraş'a bağlı Elbistan ilçesinin il statüsüne kavuşturulması için hazırladığı kanun teklifini TBMM Başkanlığı'na sundu. Öztunç, teklifin gerekçesinde Elbistan'ın tarihi, ekonomik, coğrafi ve kültürel açıdan il olma kriterlerini karşıladığını vurgulayarak "il olma yolunda birçok kriteri bünyesinde barındıran Elbistan il olmalıdır" dedi.
Elbistan Neden İl Olmayı Talep Ediyor?
Öztunç'un teklifinde, Elbistan'ın Kahramanmaraş iline bağlı en büyük ilçe olduğu ve il merkezine uzaklığının 169 kilometre olduğu vurgulandı. Bu mesafenin kamu hizmetlerinin hızlı, etkili ve verimli biçimde sunulmasını engellediği belirtilen gerekçede, "Devletin vatandaşlarına hizmet için ayağına gittiği günümüzde Elbistan'dan bir vatandaşın kamu hizmetini almak için yaklaşık 170 km uzaklıktaki il merkezine gitmesi mantıklı değildir" ifadelerine yer verildi.
Elbistan'ın Akdeniz, İç Anadolu ve Doğu Anadolu bölgelerinin kesiştiği noktada konumlandığı da teklifte öne çıkan coğrafi argümanlar arasında yer aldı. İlçenin Doğu Anadolu Bölgesi'nin Yukarı Fırat Bölümü'nde yer alan sınırları, 2 bin 547 kilometre kare yüzölçümüne sahip.
Nüfus Verileri ve Deprem Sonrası Tablo
Teklifte, TÜİK'in 2025 yılı verilerine dayanılarak Elbistan'ın köyleriyle birlikte nüfusunun 2023 depremi öncesindeki 142 binden 132 bin 36'ya gerilediği aktarıldı. Öztunç, il olması durumunda deprem nedeniyle göç edenlerin geri dönmesi ve inşaatı süren konutların tamamlanmasıyla nüfusun artacağını öngördü.
Teklife göre Elbistan'ın il yapılması ve Afşin, Nurhak, Ekinözü ile Göksun ilçelerinin yeni kurulacak Elbistan İline bağlanması halinde yeni ilin toplam nüfusu 282 bin 876 kişiye ulaşacak. Elbistan'ın il merkezine olan mesafesinin yanı sıra teklif kapsamında değerlendirilen diğer ilçelerin uzaklıkları da şöyle sıralandı: Afşin 150 km, Göksun 90 km, Nurhak 182 km, Ekinözü 170 km.
Tarihi Geçmiş: Dulkadiroğlu Beyliği'nin Başkenti
Kanun teklifinin gerekçesinde Elbistan'ın köklü tarihine de dikkat çekildi. Osmanlı Devleti'ne en son katılan beylik olan Dulkadiroğlu Beyliği'ne başkentlik yapan Elbistan'ın bu statüsünü, 1507'de yaşanan savaşta şehrin tamamen yakılmasının ardından yitirdiği ve beyliğin başkentinin Maraş'a taşındığı belirtildi.
Enerji ve Ekonomideki Ağırlığı
Gerekçede Elbistan'ın ekonomik potansiyeline ilişkin çarpıcı verilere de yer verildi. Türkiye'nin dördüncü büyük ovasına sahip olan ilçede, Türkiye'nin toplam linyit rezervinin yüzde 70'ini oluşturan ve 100 kilometrekarelik alana yayılmış 3,4 milyar tonluk bir linyit kömür rezervi bulunduğu vurgulandı. Afşin-Elbistan A ve Termik Santralleri adıyla faaliyet gösteren iki büyük termik santral, Elbistan'ı Türkiye'nin önemli enerji merkezlerinden biri konumuna taşıyor.
İlçenin ekonomik yapısında tarım ve tarıma dayalı ticaretin ağırlıklı paya sahip olduğu da belirtildi. Bölgenin en büyük şeker fabrikası olan Elbistan Şeker Fabrikası, ovada ve çevre illerde üretilen pancarları işliyor. Elbistan aynı zamanda bölgenin ticari merkezi konumunda olup Nurhak, Ekinözü, Göksun ile Malatya'nın Darende, Akçadağ ve Doğanşehir ilçelerinin yanı sıra Sivas'ın Gürün ilçesinin genel ihtiyaçlarına kaynaklık ediyor.
Şehrin ortasından geçen Ceyhan Nehri de Elbistan'ın öne çıkan coğrafi özellikleri arasında gösterildi. 6 Şubat depreminde büyük hasar gören ilçede, il merkezine uzaklık nedeniyle müdahalenin yeterince etkin olamadığı ve birçok hizmette aksamalar yaşandığı da teklifin gerekçesinde yer alan tespitler arasında.
Sivil Toplum ve Anayasal Dayanak
Öztunç, teklifin gerekçesinde Elbistanlıların il statüsü kazanmak için sivil toplum kuruluşları ve siyasi parti temsilcileriyle birlikte yoğun faaliyetler yürüttüğünü de kaydetti. Bu faaliyetlerin, halkın kentleşmeye kaynaklık edebilecek hemşerilik bilincine sahip olduğunu ortaya koyduğunu vurguladı.
Teklifin hukuki dayanağı olarak Anayasa'nın 126. maddesi ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun 1. maddesi gösterildi. Söz konusu düzenlemeler, Türkiye'nin coğrafi durum, ekonomik koşullar ve kamu hizmetlerinin gerekleri gözetilerek illere bölünmesini öngörüyor. Öztunç, Elbistan'ın il yapılmasının Nurhak, Ekinözü, Göksun ile Malatya'nın Darende, Akçadağ ve Doğanşehir ilçelerinin ve Sivas'ın Gürün ilçesinin sosyoekonomik gelişimine de katkı sağlayacağını savundu.
Sıkça Sorulan Sorular
Ali Öztunç kim ve hangi partiyi temsil ediyor?
Ali Öztunç, CHP (Cumhuriyet Halk Partisi) Kahramanmaraş Milletvekili'dir.
Elbistan il olursa hangi ilçeler yeni ile bağlanacak?
Teklife göre Afşin, Nurhak, Ekinözü ve Göksun ilçelerinin yeni kurulacak Elbistan İline bağlanması öngörülüyor.
Elbistan'ın mevcut nüfusu ne kadar?
TÜİK'in 2025 yılı verilerine göre Elbistan'ın köyleriyle birlikte nüfusu, 2023 depremi sonrasında 132 bin 36 kişiye gerilemiştir.
Elbistan'ın Türkiye'nin enerji sektöründeki önemi nedir?
Elbistan, Türkiye'nin toplam linyit rezervinin yüzde 70'ini barındıran 3,4 milyar tonluk rezerve ev sahipliği yapıyor; ayrıca Afşin-Elbistan A ve Termik Santralleri adıyla iki büyük termik santral ilçede faaliyet gösteriyor.
Elbistan ile Kahramanmaraş il merkezi arasındaki mesafe ne kadar?
Kanun teklifi gerekçesinde belirtildiğine göre Elbistan, Kahramanmaraş il merkezine yaklaşık 169 kilometre uzaklıkta bulunuyor.
