ABD'de gerçekleştirilen Kongre ara seçimlerinin henüz kesinleşmeyen sonuçları, küresel piyasalarda zincirleme bir etki yaratmaya devam ediyor. Demokratların seçimlerde elde ettiği başarı, Başkan Donald Trump'ın siyasi hareket alanını daraltırken yatırımcıların ekonomi ve maliye politikalarına ilişkin beklentilerini de köklü biçimde değiştirdi. Bu tablo dolar üzerinde belirgin bir baskı oluştururken emtia piyasalarında altın ve gümüşe olan talebi artırdı; petrol fiyatları ise sert bir düşüşle karşı karşıya kaldı.
Siyasi Ayrışma Beklentisi Piyasaları Sarstı
Seçim sonuçlarının belirginleşmesiyle birlikte yatırımcılar, ABD'de başkanlık makamı ile Temsilciler Meclisi ve Senato arasında yaşanabilecek siyasi ayrışmanın büyük politika değişikliklerinin önüne geçebileceğini değerlendirmeye başladı. Bu değerlendirme, Trump yönetiminin maliye politikalarına ilişkin beklentileri yeniden şekillendirdi ve doların üzerindeki baskıyı hissedilir biçimde artırdı.
Dolar endeksi bir önceki işlem gününde 101,09 seviyesine gerileyerek son beş haftanın en düşük değerini gördü. Yatırımcıların ABD ekonomisinin büyüme görünümünü yeniden masaya yatırması bu gerilemenin temel tetikleyicisi oldu.
Tahvil Faizleri İki Ayın Dibine İndi
ABD tahvil piyasasında alış ağırlıklı bir seyir yaşandı. İki yıllık tahvil faizi 10 baz puan azalarak yüzde 4,56'ya gerilerken 10 yıllık tahvil getirisi 13 baz puan düşerek yüzde 4,85 seviyesine indi. Her iki gösterge de son iki ayın en düşük seviyelerine ulaştı. Tahvil getirilerindeki bu belirgin gerileme, Avrupa borsalarında bankacılık sektörü hisselerine alım getirdi; analistler, düşen getirilerin bankaların portföylerindeki sabit getirili menkul kıymetlerin piyasa değerini artırabileceği beklentisini bu alımın arkasındaki temel gerekçe olarak gösterdi.
Altın ve Gümüşte Güçlü Yükseliş, Petrole Sert Satış
Doların değer kaybetmesi, dolar üzerinden fiyatlanan emtialara olan talebi artırdı. Altının ons fiyatı bir önceki işlem gününde yüzde 3,6 yükselerek 4 bin 64 dolara çıktı; yeni işlem gününde ise yüzde 1,8 daha değer kazanarak 4 bin 137 dolardan işlem gördü. Gümüşün ons fiyatı da yüzde 1,5 artışla 53 dolara yükseldi.
Petrol cephesinde tablo ise tam tersi bir görünüm sergiledi. Ocak vadeli Brent ham petrolün varil fiyatı bir önceki günde yüzde 8,7 sert düşüşle 94,6 dolara inerken yeni işlem gününde de yüzde 0,9 daha gerileyerek 93,8 dolar seviyesinde seyrettdi. Analistler, Demokratların Kongre'nin her iki kanadında da çoğunluğu sağlamasının Orta Doğu'daki savaşın sona erebileceğine yönelik beklentileri güçlendirdiğini ve bu iyimserliğin enerji maliyetleri üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturduğunu vurguladı.
Yapay Zeka ve Teknoloji Sektöründe Regülasyon Kaygısı
Seçim belirsizliğinin azaldığı ortamda yapay zeka ve teknoloji sektörüne yönelik soru işaretleri gündemdeki yerini korudu. Demokratların yapay zeka teknolojilerinin gelişimine daha mesafeli yaklaşmasının sektördeki yatırımlar açısından düzenleyici riskleri artırabileceği değerlendiriliyor. Seçim sonuçlarının veri merkezi yatırımlarında yavaşlamaya neden olabileceği öngörüsü teknoloji şirketlerinin hisselerine doğrudan yansıdı. Bir önceki işlem gününde veri merkezi işletmecisi Applied Digital'ın hisseleri yüzde 6,74, Core Scientific'in hisseleri ise yüzde 10,39 değer kaybetti.
Öte yandan ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Cumhuriyetçi Parti'nin ara seçimlerdeki kaybını İran'la yaşanan savaşa ve İsrail'le ilişkilere bağladı. Başkan Trump da Demokratlar karşısında yaşanan yenilginin büyük ölçüde İran savaşı ve savaşın yol açtığı hayat pahalılığından kaynaklandığını açıkladı.
ABD'de İstihdam Beklentilerin Üzerinde, Hizmet PMI'ı Geride Kaldı
Makroekonomik veri tarafında, cuma günü açıklanacak tarım dışı istihdam raporu öncesinde iş gücü piyasasına ilişkin göstergeler mercek altına alındı. Açıklanan verilere göre özel sektör istihdamı ekim ayında 86 bin kişi artarak piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti. Buna karşın ISM tarafından açıklanan hizmet sektörü PMI ekim ayında 54,5'e gerileyerek beklentilerin altında kaldı ve hizmet sektöründeki büyüme hızının yavaşladığına işaret etti. Bu gelişmelerin ardından New York borsasında alıcılar öne çıktı; S&P 500 endeksi yüzde 1,58, Nasdaq yüzde 1,44 ve Dow Jones yüzde 3,03 değer kazandı.
Avrupa Yükseldi, Asya'da Tablo Karışık
Seçim belirsizliğinin azalması ve tahvil piyasalarındaki rahatlama Avrupa borsalarına olumlu yansıdı. Avrupa piyasaları son iki ayın en yüksek seviyesine çıktı. Kapanışta FTSE 100 yüzde 1,79, DAX 40 yüzde 2,38, CAC 40 yüzde 1,96 ve FTSE MIB 30 yüzde 2,18 yükseldi. Avro Bölgesi'nde ekim ayı yıllık enflasyonunun yüzde 4'e yükselmesi, ECB'nin yüzde 2'lik hedefinin tam iki katına ulaşıldığını ortaya koydu; enerji ürünlerindeki fiyat artışları bu yükselişin temel nedeni olarak öne çıktı.
Asya tarafında ise Hong Kong dışında genel olarak negatif bir tablo hâkimdi. Yapay zeka yatırımlarının yavaşlayabileceğine ilişkin kaygılar yarı iletken sektörüne olan talebi sorgulatır hale getirdi. Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 5,3 geriledi; SK Hynix hisseleri yüzde 9,1, Samsung Electronics hisseleri yüzde 7,1 ve LG Electronics hisseleri yüzde 1,3 değer kaybetti. Japonya'da Nikkei 225 yüzde 1,6 düşerken Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2 geriledi. Hong Kong'da Hang Seng endeksi ise yüzde 2,9 yükselişiyle bölgedeki olumlu ayrışmayı sürdürdü.
Borsa İstanbul Güçlü Kapandı, Dolar/TL Sakin Seyretti
Yurt içinde Borsa İstanbul'da alış ağırlıklı bir seyir izlendi. BIST 100 endeksi günü yüzde 4,12 değer kazanarak 11.478,13 puandan kapattı. VİOP'ta BIST 30 endeksine dayalı aralık vadeli kontrat akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,51 yükseldi. Teknik açıdan BIST 100 için 11.600 ve 11.700 puan direnç, 11.300 ve 11.200 puan ise destek seviyeleri olarak takip ediliyor.
Yurt içinde fon sahiplerine yönelik ödemeler de sürdü. Olağanüstü tasfiye kapsamında 390 bin 219 yatırımcıya toplam 62,2 milyar lira ödeme yapıldı; bu yatırımcıların 133 bin 839'unun ana parasının tamamı karşılandı. Olağan tasfiye kapsamında ise 55 bin 821 yatırımcıya toplam 55,4 milyar lira ödeme gerçekleştirildi. Dolar/TL bir önceki günü 50,0170 seviyesinden tamamlarken bankalararası piyasanın açılışında yüzde 0,1 yükselerek 50,0430'dan işlem gördü.
Analistler, gün içinde yurt içinde haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise Avro Bölgesi ÜFE verisi ile İngiltere Merkez Bankası'nın (BoE) faiz kararının yakından izleneceğini belirtti. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda BoE'nin politika faizini 25 baz puan artırması bekleniyor. BoE Başkanı Andrew Bailey ve ECB Başkanı Christine Lagarde'ın açıklamaları da piyasaların gündeminde yer alıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
ABD Kongre ara seçimlerinin küresel piyasalara etkisi ne oldu?
Demokratların seçimlerde elde ettiği başarı, yatırımcıların ABD ekonomisinin büyüme görünümünü ve Trump yönetiminin maliye politikalarını yeniden değerlendirmesine yol açtı. Bu süreçte ABD tahvil faizleri geriledi, dolar değer kaybetti, altın ve gümüş fiyatları yükseldi, petrol ise sert düştü.
Dolar endeksi ve tahvil faizleri hangi seviyelere geriledi?
Dolar endeksi 101,09 seviyesine inerek son beş haftanın en düşük değerini gördü. İki yıllık ABD tahvil faizi 10 baz puan azalarak yüzde 4,56'ya, 10 yıllık tahvil getirisi ise 13 baz puan gerileyerek yüzde 4,85'e düştü; her iki gösterge de son iki ayın en düşük seviyelerine indi.
Altın ve petrol fiyatlarında ne gibi hareketler yaşandı?
Altının ons fiyatı bir önceki işlem gününde yüzde 3,6 yükselerek 4 bin 64 dolara çıktı ve yeni işlem gününde yüzde 1,8 daha değer kazanarak 4 bin 137 dolardan işlem gördü. Gümüş yüzde 1,5 artışla 53 dolara yükseldi. Ocak vadeli Brent petrol ise bir önceki günde yüzde 8,7 gerileyerek 94,6 dolara indi, yeni işlem gününde de yüzde 0,9 düşüşle 93,8 dolar seviyesinde seyrettdi.
Borsa İstanbul seçimlerin ardından nasıl bir performans sergiledi?
BIST 100 endeksi günü yüzde 4,12 değer kazanarak 11.478,13 puandan kapattı. VİOP'ta BIST 30 endeksine dayalı aralık vadeli kontrat akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,51 yükseldi.
Yapay zeka sektörü seçim sonuçlarından nasıl etkilendi?
Demokratların yapay zeka teknolojilerine daha mesafeli yaklaşımının düzenleyici riskleri artırabileceği değerlendirmesi, veri merkezi şirketlerinin hisselerini olumsuz etkiledi. Veri merkezi işletmecisi Applied Digital'ın hisseleri yüzde 6,74, Core Scientific'in hisseleri ise yüzde 10,39 değer kaybetti. Seçim sonuçlarının veri merkezi yatırımlarında yavaşlamaya neden olabileceği öngörülüyor.
