
ABD Hazine Bakanlığı, İran'a yönelik kapsamlı yaptırım paketi çerçevesinde Türkiye merkezli Fugo Ground Services şirketini yaptırım listesine aldığını 4 Kasım'da açıkladı. Bakanlık, şirketi ABD yaptırımları altındaki altı İran hava yolu şirketine yer hizmetleri ve diğer hizmetler sağlamakla suçlarken bazı hava yollarıyla yaptırım kararlarının ardından hizmet anlaşmaları yapıldığını da ileri sürdü.
Ekonomik Dışlama Operasyonu kapsamında yeni yaptırımlar
Bakanlık, söz konusu yaptırımların "Operation Economic Outcast" yani Ekonomik Dışlama Operasyonu çerçevesinde uygulandığını belirtti. İran'ın ekonomik faaliyetlerini kısıtlamayı amaçlayan bu operasyon, 24 Ağustos 2026'da duyurulmuş olup İran'ın petrol satışlarından elde ettiği gelirleri ve yaptırımları aşmak için kullandığı finansal ağları hedef alıyor. Yaptırımlar, İran'ın petrol ve havacılık sektörlerini hedef alan 13902 sayılı Başkanlık Kararnamesi kapsamında hayata geçirildi.
Fugo'ya yöneltilen suçlamalar: Altı İran hava yoluyla doğrudan anlaşma
ABD Hazine Bakanlığı'na bağlı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC), Fugo Ground Services'in ABD yaptırımları altındaki İran hava yolu şirketlerine yer hizmetleri ve diğer hizmetler sağlamayı sürdürdüğünü savundu. Bakanlığın açıklamasında Fugo'nun Iran Air Tour, Saha Airlines, Sepehran Airlines, Varesh Airlines, Taban Airlines ve Ata Airlines ile doğrudan hizmet anlaşmaları bulunduğu ifade edildi.
Özellikle dikkat çeken husus, şirketin bu hava yollarından bazılarına 8 Eylül 2026'da yaptırım listesine alınmalarından sonraki haftalarda hizmet vermeye başladığının öne sürülmesi oldu. ABD Hazine Bakanlığı ayrıca İran'ın söz konusu ticari hava yolu şirketlerini savaşçı, silah, hassas teknoloji, altın ve nakit para taşımak amacıyla kullandığını ileri sürdü. Bakanlık, İran'ın havacılık sektörüne destek sağlayan yabancı şirket ve kişilerin de yaptırımlarla karşılaşabileceği uyarısında bulundu.
Hindistan merkezli denizcilik ağı da hedef alındı
Aynı yaptırım paketi kapsamında Hindistan merkezli bir denizcilik ağı da hedef alındı. Suniel Kumar Sharma ve eşi Jaspreet Preeti Shahid tarafından yönetildiği öne sürülen bu ağın, İran petrolünü taşıyan "gölge filo" olarak adlandırılan gemilere sahte bayrak ve denizcilik sertifikaları sağlayarak uluslararası yaptırımların delinmesine yardımcı olduğu iddia edildi.
Bakanlığın açıklamasına göre söz konusu ağ, farklı ülkelerin denizcilik otoritelerini taklit eden internet siteleri oluşturarak İran petrolü taşıyan gemilerin faaliyetlerini sürdürmesine zemin hazırladı. Sharma ve Shahid'in yanı sıra ağla bağlantılı iki Hindistan vatandaşı ile dokuz şirket de yaptırım listesine alındı.
Bakan Bessent'ten sert mesaj
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, yeni yaptırımlara ilişkin açıklamasında oldukça sert bir dil kullandı. Bessent, "Ekonomik Dışlama Operasyonu kapsamında ya bizimlesiniz ya da bize karşısınız. Nerede olduğunuzu biliyoruz ve İran rejimini karadan, denizden veya havadan desteklemeye devam edenlere yaptırım uygulayacağız" dedi.
Yaptırımlar pratikte ne anlama geliyor?
Yaptırım listesine alınan kişi ve şirketlerin ABD'de bulunan veya ABD'li kişilerin kontrolündeki mal varlıkları dondurulacak. Bunun yanı sıra yaptırım uygulanan kişi ve şirketlerin doğrudan ya da dolaylı olarak yüzde 50 veya daha fazla hissesine sahip olduğu kuruluşlar da aynı kısıtlamalara tabi tutulacak. ABD'li kişi ve kuruluşların özel izin veya muafiyet bulunmadığı sürece yaptırım listesindeki taraflarla herhangi bir işlem yapması yasaklanacak. Bakanlık, yaptırımların ihlal edilmesinin ABD'li ve yabancı kişi ya da şirketler açısından hukuki ve cezai sonuçlar doğurabileceğini de vurguladı.
Sıkça Sorulan Sorular
Fugo Ground Services hangi gerekçeyle yaptırım listesine alındı?
ABD Hazine Bakanlığı, Fugo Ground Services'in ABD yaptırımları altındaki altı İran hava yolu şirketine yer hizmetleri ve diğer hizmetler sağladığını, dahası bu hava yollarından bazılarıyla 8 Eylül 2026'da yaptırım listesine alınmalarının ardından geçen haftalarda hizmet anlaşmaları yaptığını ileri sürdü.
Fugo'nun hizmet verdiği iddia edilen İran hava yolları hangileri?
Bakanlığın açıklamasında adı geçen altı İran hava yolu şirketi şunlar: Iran Air Tour, Saha Airlines, Sepehran Airlines, Varesh Airlines, Taban Airlines ve Ata Airlines.
Ekonomik Dışlama Operasyonu nedir ve ne zaman başlatıldı?
"Operation Economic Outcast" (Ekonomik Dışlama Operasyonu), İran'ın petrol satışlarından elde ettiği gelirleri ve yaptırımları aşmak için kullandığı finansal ağları hedef alan bir ABD girişimidir. Operasyon 24 Ağustos 2026'da duyuruldu.
Hindistan merkezli denizcilik ağına yönelik suçlamalar neler?
ABD Hazine Bakanlığı, Suniel Kumar Sharma ve eşi Jaspreet Preeti Shahid tarafından yönetildiği öne sürülen ağın İran petrolü taşıyan gölge filo gemilerine sahte bayrak ve denizcilik sertifikaları sağladığını, ayrıca farklı ülkelerin denizcilik otoritelerini taklit eden sahte internet siteleri oluşturduğunu ileri sürdü.
Yaptırım listesine alınan kişi ve şirketlere hangi uygulamalar yapılacak?
Listede yer alan kişi ve şirketlerin ABD'deki veya ABD'li kişilerin kontrolündeki mal varlıkları dondurulacak; yüzde 50 ve üzerinde hisseye sahip oldukları kuruluşlar da aynı kısıtlamalara tabi olacak. ABD'li kişi ve kuruluşların bu taraflarla özel izin ya da muafiyet olmaksızın işlem yapması yasaklanacak; ihlaller hukuki ve cezai yaptırımlara yol açabilecek.