
Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Türkiye'nin AB için önemli bir ortak ve aday ülke olmayı sürdürdüğünü, ancak üyelik sürecini durma noktasına taşıyan koşulların ortadan kalkmadığını söyledi. Kallas, Türkiye ile güvenlik ve savunma alanında işbirliğinin nasıl geliştirileceğine ilişkin bir soruyu yanıtlarken ilişkilerin ilerletilmesinin önünde somut bir engel olduğunu da açıkça ortaya koydu: Ankara ile daha derin bir ortaklık kurulmasına karşı çıkan AB üyesi ülkeler mevcut.
Brüksel'de 2026 Genişleme Paketi Basın Toplantısı
Kallas'ın bu açıklamaları, Avrupa Komisyonu'nun 2026 Genişleme Paketi'ni kamuoyuyla paylaşmasının hemen ardından Brüksel'de düzenlenen ortak basın toplantısında gündeme geldi. Toplantı, Kallas ile Genişlemeden Sorumlu AB Komiseri Marta Kos'un birlikte katılımıyla gerçekleşti. AB'nin genişleme politikasının Avrupa'nın güvenliği açısından giderek daha belirleyici bir işlev kazandığını ifade eden Kallas, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı sürdürdüğü savaş, artan jeopolitik rekabet ve ekonomik belirsizlikler bağlamında daha geniş bir AB'nin kıtanın güvenliğini ve uluslararası etkisini pekiştireceğini vurguladı.
Türkiye'nin Uyum Oranı ve Kırmızı Çizgiler Sorusu
Basın toplantısının soru-cevap bölümünde Kallas'a yöneltilen soru, birkaç somut bulguyu bir arada ele alıyordu. Türkiye'nin AB'nin Ortak Dış ve Güvenlik Politikası'na uyum oranının yüzde 4 düzeyinde kaldığı hatırlatıldı; 2026 Türkiye Raporu'nda yer alan Yunan adaları üzerindeki askeri uçuşlar ile Türkiye-Libya deniz yetki alanları mutabakatına ilişkin değerlendirmeler de gündeme taşındı. Bu tablo karşısında AB'nin Ankara ile güvenlik ve savunma alanında daha yakın bir işbirliği kurma iradesinin nasıl şekillendiği ve bu süreçte belirlenmiş kırmızı çizgiler bulunup bulunmadığı soruldu.
Kallas soruya doğrudan bir yanıt verdi: "Türkiye aday ülke ve kilit bir ortak olmaya devam ediyor. Bu ilişkiyi daha ileri taşımak tüm üye ülkelerin mutabakatını gerektiriyor ve Türkiye ile ilişkilerin derinleştirilmesine karşı çıkan bazı üye ülkeler olduğunu çok iyi biliyorsunuz. Şu anda içinde bulunduğumuz durum bu."
Yüksek Temsilci, üyelik sürecine ilişkin değerlendirmesinde de benzer bir çerçeve çizdi: "Türkiye aday ülke ve kilit bir ortak olmaya devam ediyor ancak katılım sürecini durma noktasına getiren koşullar varlığını sürdürüyor."
Öne Çıkan Dört Aday: Karadağ, Arnavutluk, Moldova ve Ukrayna
Kallas, bu yılki genişleme değerlendirmesinde Avrupa Komisyonu'nun ilk kez Karadağ, Arnavutluk, Moldova ve Ukrayna'nın katılım müzakerelerine yönelik yol haritaları ortaya koyduğunu belirterek söz konusu dört ülkenin üyelik sürecinde öncü konumda bulunduğunu ifade etti.
Üyeliğe en yakın ülke olarak Karadağ'ı gösteren Kallas, bu ülkenin gelecek yaz itibarıyla katılım anlaşmasını imzalayabilecek bir konumda olduğunu söyledi. Arnavutluk'un bir yılı biraz aşkın sürede tüm müzakere kümelerini açtığını hatırlatan Kallas, Moldova'nın yoğun dış baskılara karşın reform sürecini kararlılıkla sürdürdüğünü vurguladı.
Ukrayna söz konusu olduğunda ise Kallas'ın sözleri özellikle dikkat çekiciydi. Savaş koşullarında kapsamlı reformlar hayata geçiren Ukrayna için "Daha önce hiçbir aday ülke savaş halindeyken bu ölçekte reformlar gerçekleştirmedi. Bu, takdiri hak ediyor" diyen Kallas, Ukrayna ile tüm müzakere kümelerinin yıl sonundan önce açılması gerektiğini de açıkladı.
Batı Balkanlar'da Farklı Tablolar, Gürcistan'da Süreç Durdu
Bosna-Hersek, Kosova, Kuzey Makedonya ve Sırbistan'ın üyelik süreçlerinde birbirinden farklı düzeylerde ilerleme kaydedildiğini aktaran Kallas, Gürcistan'a ilişkin ise çok daha karamsar bir değerlendirme yaptı. Demokratik gerileme ve temel haklara dair sorunlar nedeniyle Gürcistan'ın katılım sürecinin fiilen durma noktasına geldiğini söyledi.
Güvenlik ve Savunmaya Özel Bölüm İlk Kez Raporda Yer Aldı
Kallas, 2026 genişleme raporunun önceki yıllardan ayrılan bir özelliğine de dikkat çekti: Bu yıl ilk kez güvenlik ve savunmaya ayrılmış özel bir bölüm rapora dahil edildi. Aday ülkelerin büyük çoğunluğunun AB'nin dış ve güvenlik politikasına uyumunu artırdığını ya da yüksek düzeyde koruduğunu belirten Kallas, bu uyumun salt teknik bir gereklilik olmadığını vurguladı.
"Bu, yalnızca bir kutucuğu işaretleme meselesi değil. Karşı karşıya olduğumuz tehditler konusunda dünyaya bizimle aynı şekilde bakıp bakmadığınızla ilgili bir mesele. Bu nedenle uyumu çok ciddiye alıyoruz" diyen Kallas, aday ülkelerle paylaşılan tehdit algısının AB üyeliğinde belirleyici bir ölçüt haline geldiğinin altını çizdi.
Sıkça Sorulan Sorular
Kaja Kallas Türkiye'nin AB üyelik süreci hakkında ne söyledi?
Kallas, Türkiye'nin aday ülke ve kilit bir ortak olmayı sürdürdüğünü, ancak katılım sürecini durma noktasına getiren koşulların değişmediğini belirtti.
Türkiye ile AB ilişkilerinin derinleştirilmesinin önündeki engel nedir?
Kallas'a göre Türkiye ile ilişkilerin daha ileri taşınması tüm üye ülkelerin mutabakatını gerektirmektedir; bu noktada ilişkilerin derinleştirilmesine karşı çıkan bazı AB üyesi ülkeler bulunmaktadır.
2026 Genişleme Paketi'nde hangi ülkeler öne çıkıyor?
Kallas, Karadağ, Arnavutluk, Moldova ve Ukrayna'nın üyelik sürecinde öncü konumda olduğunu ve bu yılki değerlendirmede ilk kez bu dört ülke için katılım müzakerelerine ilişkin yol haritaları ortaya konulduğunu açıkladı.
Ukrayna'nın AB üyelik sürecindeki durumu nasıl değerlendiriliyor?
Kallas, Ukrayna'nın savaş koşullarında kapsamlı reformlar gerçekleştirdiğini, daha önce hiçbir aday ülkenin savaş halindeyken bu ölçekte reform yapmadığını belirterek Ukrayna ile tüm müzakere kümelerinin yıl sonundan önce açılması gerektiğini söyledi.
Gürcistan'ın AB üyelik süreci neden durdu?
Kallas, Gürcistan'ın demokratik gerileme ve temel haklara ilişkin sorunlar nedeniyle katılım sürecinin fiilen durma noktasına geldiğini ifade etti.