ABD'de teknoloji şirketlerinin yapay zeka altyapısına yönelik milyarlarca dolarlık yatırım planları, 3 Kasım ara seçimleriyle eş zamanlı gerçekleştirilen yerel oylamalarda ciddi bir engelle karşılaştı. Seçim verilerini izleyen Ballotpedia'nın verilerine göre California, Florida, Illinois, Kansas, Maine, North Dakota, New Jersey, Nevada, Ohio ve Wisconsin'i kapsayan 10 eyalette veri merkezlerinin inşası ve geliştirilmesine ilişkin 41 yerel öneri seçmenlerin oyuna sunuldu. Önerilerin büyük çoğunluğu, seçmenlerden güçlü destek bularak kabul edildi.
Seçmenler Ne İstedi, Nasıl Oy Kullandı?
Oylamaya sunulan öneriler eyaletten eyalete farklılık gösterdi. Bazı kentlerde yeni veri merkezlerinin tamamen yasaklanması gündeme gelirken bazı yerleşim yerlerinde 180 gün ya da 6 aylık geçici moratoryum uygulanması talep edildi. Bir kısım bölgede ise 25 megavatın üzerinde elektrik talebi bulunan veri merkezlerinin kurulmasının yasaklanması veya büyük ölçekli projeler için seçmen onayı ile ek mali güvence şartı getirilmesi önerildi.
California'nın Alhambra kentinde veri merkezi inşaatının yasaklanmasını öngören öneri seçmenlerin yüzde 82'sinin oyunu aldı. Florida'nın Edgewater kentinde yeni veri merkezlerinin onaylanmasını, inşasını, genişletilmesini ve işletilmesini yasaklayan düzenleme yüzde 77 oranında destek buldu. Illinois'in Bloomington kentinde ise büyük ölçekli veri merkezi inşaatlarına geçici moratoryum uygulanmasını tavsiye eden öneri yüzde 78 oranında oy aldı.
Ohio Eyaleti Öne Çıktı
Veri merkezlerine yönelik önerilerin en yoğun biçimde oylamaya sunulduğu eyalet Ohio oldu. Conneaut, Defiance, Oregon ve Sunbury kentlerinde toplam elektrik talebi ya da tepe yükü 25 megavatı aşan veri merkezlerinin inşasını yasaklamaya yönelik öneriler kabul edildi. Granville kentinde veri merkezi inşaatlarının yasaklanması seçmenlerin yüzde 82'sinin desteğini alırken, Trenton'da büyük ölçekli veri merkezi inşaatlarının yasaklanması yüzde 80 oranında onay gördü.
Seçmenleri Kaygılandıran Çevresel Etkiler
Seçmenlerin veri merkezlerine bu denli güçlü tepki göstermesinin ardında birden fazla etken bulunuyor. Tesislerin yüksek elektrik ve su tüketimi, yerel enerji şebekelerini zorlaması, elektrik faturalarını artırması ve gürültü başta olmak üzere çeşitli çevresel etkiler, toplumsal muhalefetin temel gerekçeleri arasında yer alıyor. Gallup tarafından yayımlanan analiz, her 10 Amerikalıdan 7'sinin kendi bölgelerinde yapay zeka veri merkezi inşa edilmesine karşı çıktığını ortaya koyuyor. Bu tablo, kamuoyu görüşünün sektör yatırımları açısından giderek daha olumsuz bir zemine kaydığına işaret ediyor.
68 Milyar Dolarlık Yatırımlar Askıya Alındı
Toplumsal muhalefetin yatırımlar üzerindeki somut etkisi de rakamlarla gün yüzüne çıkıyor. Data Center Watch verilerine göre 2026'nın ikinci çeyreğinde toplam proje değeri yaklaşık 68 milyar doları bulan en az 45 veri merkezi projesi yerel muhalefet nedeniyle engellenmiş ya da ertelenmiş durumda. Bu tablo, sektörde düzenleme baskısının ne ölçüde arttığını açıkça gözler önüne seriyor.
Valilik Seçimleri de Sektörü Etkileyecek
Veri merkezlerine yönelik hoşnutsuzluk yalnızca yerel oylamalarla sınırlı kalmadı; eyalet yönetimi düzeyindeki yarışlara da yansıdı. US Data Center Map verilerine göre Teksas'ta faaliyette olan, inşaatı süren veya planlanan toplam 561 veri merkezi tesisi ve projesi bulunurken, Georgia'da bu rakam 232 olarak kayıtlara geçmiş durumda.
Teksas'ta Cumhuriyetçi Vali Greg Abbott'ı eyaleti kontrolsüz biçimde bir veri merkezi üssüne dönüştürmekle eleştiren Demokrat aday Gina Hinojosa valilik seçimini kazandı. Hinojosa, veri merkezlerini düzenleyen ve yerel toplulukların karar süreçlerine katılımını güvence altına alan yasalar çıkarılana dek yeni projelere eyalet çapında moratoryum getirmeyi planladığını açıkladı. Georgia'da ise yeni veri merkezi inşaatlarının durdurulmasını savunan Demokrat aday Keisha Lance Bottoms valilik yarışını kazandı. Bottoms'ın izleyeceği politikaların yapay zeka altyapısına yönelik yatırımların geleceği üzerinde önemli etkiler yaratacağı değerlendiriliyor.
Kongre'nin her iki kanadında da Demokratların üstünlük sağladığı ara seçimlerin ardından yapay zeka şirketleri ve büyük teknoloji firmalarına yönelik federal düzeyde denetimlerin artabileceği öngörülüyor. Yeni dönemde yapay zeka sektörüne ilişkin Kongre soruşturmalarının ve şirket yöneticilerinin ifade vermeye çağrılmasının gündemde daha fazla yer bulması bekleniyor.
Sıkça Sorulan Sorular
3 Kasım oylamalarında kaç eyalette ve kaç yerel öneri veri merkezleriyle ilgili oy kullandı?
Ballotpedia verilerine göre California, Florida, Illinois, Kansas, Maine, North Dakota, New Jersey, Nevada, Ohio ve Wisconsin dahil 10 eyalette veri merkezlerinin inşası ve geliştirilmesine ilişkin toplam 41 yerel öneri seçmenlerin oyuna sunuldu.
Seçmenlerin veri merkezlerine karşı çıkmasının temel nedenleri neler?
Tesislerin yüksek elektrik ve su tüketimi, yerel enerji şebekelerini zorlaması, elektrik faturalarını artırması ve gürültü dahil çevresel etkilere yol açması, seçmenlerin veri merkezlerine gösterdiği tepkinin arkasındaki başlıca faktörler olarak öne çıkıyor.
Yerel muhalefet nedeniyle ne kadar büyüklükte veri merkezi yatırımı sekteye uğradı?
Data Center Watch verilerine göre 2026'nın ikinci çeyreğinde toplam proje değeri yaklaşık 68 milyar doları bulan en az 45 veri merkezi projesi yerel muhalefet nedeniyle engellenmiş ya da ertelenmiş durumda.
Teksas'ın yeni valisi veri merkezleri konusunda ne yapmayı planlıyor?
Seçimi kazanan Demokrat Gina Hinojosa, veri merkezlerini düzenleyen ve yerel toplulukların karar süreçlerine katılımını güvence altına alan yasalar çıkarılana dek yeni projelere eyalet çapında moratoryum getirmeyi planlıyor.
Gallup analizine göre Amerikalıların veri merkezlerine bakışı nasıl?
Gallup tarafından yayımlanan analiz, her 10 Amerikalıdan 7'sinin kendi bölgelerinde yapay zeka veri merkezi inşa edilmesine karşı çıktığını ortaya koyuyor.
