Dünyada ve Türkiye'de erkeklerde en sık görülen kanser türlerinden biri olan prostat kanseri, çoğu zaman erken dönemde hiçbir belirti vermeden ilerleyebiliyor. 15 Eylül Dünya Prostat Kanseri Farkındalık Günü vesilesiyle konuşan üroloji uzmanları, şikayeti olmayan erkeklerin de yaşları ve kişisel risk faktörleri doğrultusunda düzenli muayene yaptırması gerektiğini özellikle vurguladı. Uzmanlar, erken tanının hayat kurtardığını ve belirti yokluğunun sağlıklı olunduğu anlamına gelmediğini hatırlattı.
Belirti Olmasa da Prostat Kanseri Olabilir
Üroloji Uzmanı Prof. Dr. Engin Kaya, prostat kanserinin erken dönemde hiçbir yakınmaya neden olmayabileceğini vurgulayarak şu uyarıda bulundu: "Belirti olmaması prostat kanseri olmadığı anlamına gelmez. Erken tanı kritik önem taşıdığından dolayı hiçbir şikayetiniz olmasa bile yaşınız ve kişisel risk faktörleriniz doğrultusunda mutlaka düzenli muayene olmanızda büyük fayda bulunmakta."
Prof. Kaya, hangi belirtilerin ortaya çıkması durumunda bir üroloji uzmanına başvurulması gerektiğini de şöyle sıraladı: "Sık idrara çıkma, özellikle geceleri idrara kalkma, idrar yapmaya başlamada zorlanma, idrar akımının zayıflaması veya kesintili olması, idrar yaparken yanma ya da kan görülmesi, ağrı veya rahatsızlık gibi şikayetlerden biri veya birkaçı varsa mutlaka bir üroloji uzmanına başvurulmalıdır."
PSA Testi Tek Başına Yeterli Değil
Prof. Dr. Engin Kaya, PSA değerinin prostat kanseri açısından önemli bir belirteç olduğunu ancak tek başına kanser tanısı koydurma imkânı vermediğini belirtti. Dahası, PSA değerinin düşük olması durumunda prostat kanserinin kesin olarak dışlanamayacağını da vurguladı.
"Bu nedenle PSA sonucu; hastanın yaşı, aile öyküsü, prostat muayenesi, önceki PSA değerleri ve gerektiğinde MR bulguları ile birlikte değerlendirilmelidir" diyen Prof. Kaya, teşhis konulması durumunda kişiye özel tedavi planlanmasının önemine de dikkat çekti.
Risk Yaşla Artıyor, Aile Öyküsü Belirleyici
Üroloji Uzmanı Prof. Dr. Eyüp Veli Küçük de prostat kanserinin özellikle erken dönemde herhangi bir belirti vermeden ilerleyebileceğini vurgulayarak şu değerlendirmeyi yaptı: "Prostat sağlığı konusunda şikayetlerin ortaya çıkmasını beklemek yerine yaş ve kişisel risk faktörleri doğrultusunda düzenli değerlendirme yapılması önem taşıyor."
Prof. Küçük, risk faktörlerini de şu şekilde açıkladı: "Prostat kanseri riski yaşla birlikte artarken, özellikle birinci derece akrabalarında prostat kanseri bulunan erkeklerde risk daha yüksek olabilmekte. Bu nedenle kişinin ne zaman ve hangi yöntemlerle değerlendirilmesi gerektiğinin kendi risk profiline göre belirlenmesi önem taşımakta. Ailede, özellikle baba veya erkek kardeşte prostat kanseri öyküsü bulunması, erken değerlendirme kararını etkileyebilen önemli faktörlerden biri olarak öne çıkmakta."
65 Yaş Üstü Erkekler Daha Fazla Risk Altında
Araştırmalara göre prostat kanseri, 40 yaş altı erkeklerde nadir görülüyor. Ancak 50 yaşından sonra görülme riski belirgin biçimde artıyor. Her 10 prostat kanseri vakasından 6'sı 65 yaşından büyük erkeklerde saptanıyor.
Aile öyküsü de riski doğrudan etkileyen bir etken olarak öne çıkıyor. Prostat kanseri olan bir baba veya erkek kardeşe sahip olmak, bir erkeğin bu hastalığa yakalanma riskini iki katından fazla artırıyor. Genç yaşta prostat kanseri tanısı almış birden fazla akrabası olan erkeklerde de risk daha yüksek olduğu belirtiliyor.
Prostat Kanserinin Belirtileri Nelerdir?
Uzmanların dikkat çektiği prostat kanseri belirtileri şu şekilde sıralanıyor:
İdrar yapmada güçlük
İdrar yaparken ağrı ve yanma hissi
Zayıf idrar akışı
Menide veya idrarda kan görülmesi
Ereksiyon sorunları ve boşalırken ağrı
Alt pelvik bölgede ağrı
Kalça, sırt, göğüs veya kemiklerde ağrı
Kilo kaybı
Yorgunluk
Mide bulantısı ve kusma
Sıkça Sorulan Sorular
Prostat kanseri erken dönemde belirti verir mi?
Hayır. Uzmanlar, prostat kanserinin özellikle erken dönemde hiçbir belirti vermeden ilerleyebileceğini vurguluyor. Bu nedenle şikayet yokluğu, prostat kanseri olmadığının güvencesi değildir.
Hangi belirtiler ortaya çıktığında üroloji uzmanına gidilmeli?
Prof. Dr. Engin Kaya'ya göre sık idrara çıkma, geceleri idrara kalkma, idrar yapmaya başlamada zorlanma, idrar akımının zayıflaması veya kesintili olması, idrar yaparken yanma ya da kan görülmesi, ağrı veya rahatsızlık gibi şikayetlerin biri ya da birkaçı görüldüğünde mutlaka bir üroloji uzmanına başvurulmalıdır.
PSA testi prostat kanserini kesin olarak gösterir mi?
Hayır. Prof. Dr. Engin Kaya, PSA değerinin önemli bir belirteç olduğunu ancak tek başına kanser tanısı koydurma imkânı vermediğini belirtiyor. PSA düşük olsa bile prostat kanseri kesin olarak dışlanamaz; sonuç mutlaka yaş, aile öyküsü, prostat muayenesi ve gerektiğinde MR bulguları ile birlikte değerlendirilmelidir.
Aile öyküsü prostat kanseri riskini nasıl etkiliyor?
Araştırmalara göre prostat kanseri olan bir baba veya erkek kardeşe sahip olmak, bir erkeğin bu hastalığa yakalanma riskini iki katından fazla artırıyor. Genç yaşta prostat kanseri tanısı almış birden fazla akrabası olan erkeklerde de risk daha yüksek olduğu belirtiliyor.
Prostat kanseri en çok hangi yaş grubunda görülüyor?
Araştırmalara göre prostat kanseri 40 yaş altında nadir görülürken, 50 yaşından sonra görülme riski artıyor. Her 10 prostat kanseri vakasından 6'sı 65 yaşından büyük erkeklerde saptanıyor.
