Danimarka, Baltık Denizi'nde rutin bir gözlem operasyonu yürüten askeri helikopterine bir Rus savaş gemisinin iki adet acil durum işaret fişeği attığını duyurdu. Danimarka hükümeti, pazartesi günü yaşanan olay üzerine Rus büyükelçiyi Dışişleri Bakanlığına çağırarak sert bir protesto mesajı iletti. Aynı gün NATO kuvvetleri, Litvanya hava sahasına giren bir insansız hava aracını düşürdü.
Gedser Açıklarında Gerginlik: Fişeklerden Biri Helikopterin Yakınından Geçti
Danimarka silahlı kuvvetlerinden yapılan resmi açıklamaya göre olay, Gedser açıklarında uluslararası sularda seyreden bir Rus fırkateynine yönelik rutin fotoğrafçılık operasyonu sırasında meydana geldi. Göreve çıkan Fennec tipi askeri helikoptere Rus savaş gemisinden iki adet işaret fişeği atıldı. Açıklamada, fişeklerden birinin hava aracının yakınından geçtiği özellikle vurgulandı.
Danimarka Savunma Bakanı Jeppe Bruus, fırkateyn mürettebatının olay sırasında helikopterlerle iletişim kurmaya çalışmadığını belirtti. Bu durum, Danimarka tarafının olayı kasıtlı bir provokasyon olarak değerlendirmesinin temel gerekçelerinden biri oldu.
Danimarka Hükümetinin Tepkisi: 'Pervasız ve Kabul Edilemez'
Danimarka Dışişleri Bakanlığı, yaşanan olayı kamuoyuna açıklarken "tamamen kabul edilemez" ifadesini kullandı. Dışişleri Bakanı Lars Lokke Rasmussen, Rusya'nın kabul edilebilir davranış sınırlarını kademeli olarak zorladığını ve bu tutumu kesinlikle kabul etmeyeceklerini vurguladı.
Başbakan Mette Frederiksen ise Rusya'nın bu eylemini "pervasız" olarak tanımladı ve amacının "göz korkutmak ve bölmek" olduğunu söyledi. Kopenhag yönetimi, olay nedeniyle Rus Büyükelçi Vladimir Barbin'i Dışişleri Bakanlığına davet etti.
Moskova'nın Tutumu: Soruşturma Açıklandı, Suçlama Danimarka'ya Yöneltildi
Rus Büyükelçi Vladimir Barbin, Moskova'nın olayın tüm koşullarını ayrıntılı biçimde inceleyeceğini açıkladı. Ancak Barbin aynı zamanda Danimarka helikopterinin "kışkırtıcı eylemlerde bulunduğunu" öne sürdü. Rusya'nın resmi tutumu da bu doğrultuda şekillendi: Moskova, kapsamlı bir soruşturma yürütüleceğini bildirirken Danimarka helikopterlerinin Rus savaş gemilerinin yakınında "tehlikeli manevralar" yaptığını iddia etti.
Avrupa'dan Destek: Von der Leyen'den Sert Açıklama
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada Rusya'nın söz konusu davranışını "pervasız ve tehlikeli" olarak nitelendirdi. Von der Leyen'in açıklamasında bu olayın, Litvanya üzerindeki insansız hava aracı vakasıyla birlikte Avrupa'ya yönelik daha kapsamlı bir Rus saldırganlığı ve provokasyonu örüntüsünün parçası olduğu ifade edildi.
Litvanya'da İHA Düşürüldü, Polonya'da Önleyici Operasyon
Danimarka'daki olayla aynı gün, NATO savaş uçakları Litvanya hava sahasına giren bir insansız hava aracını düşürdü. Yetkililer, söz konusu İHA'nın salı günü gece yarısından kısa süre sonra komşu Belarus üzerinden ülkenin güneyine girdiğini açıkladı. Litvanya Ulusal Kriz Yönetim Merkezi, İHA'nın kökeninin henüz belirlenemediğini duyururken Litvanya cumhurbaşkanı son aylarda artan Rus saldırganlığına dikkat çekti. Litvanya'nın güney ve doğu sınırının büyük bölümünü Rusya'nın kilit müttefiki Belarus oluşturuyor.
Polonya da pazartesi gecesi kendi hava sahasında önleyici havacılık operasyonları gerçekleştirildiğini duyurdu. Polonya'nın açıklamasında bu operasyonların, Rusya Federasyonu'na ait insansız hava araçlarının Ukrayna topraklarındaki saldırıları nedeniyle hayata geçirildiği belirtildi.
Sıkça Sorulan Sorular
Danimarka askeri helikopterine işaret fişeği atan Rus savaş gemisi nerede bulunuyordu?
Olay, Gedser açıklarında uluslararası sularda seyreden bir Rus fırkateyni yakınında meydana geldi. Danimarka helikopteri bu gemiye yönelik rutin bir fotoğrafçılık operasyonu yürütüyordu.
Danimarka hükümeti olaya nasıl tepki verdi?
Danimarka hükümeti, Rus büyükelçi Vladimir Barbin'i Dışişleri Bakanlığına çağırdı. Dışişleri Bakanlığı olayı "tamamen kabul edilemez" olarak nitelendirirken Başbakan Mette Frederiksen Rusya'nın tutumunu "pervasız" olarak tanımladı ve amacının "göz korkutmak ve bölmek" olduğunu söyledi.
Rusya olayı nasıl değerlendirdi?
Rusya, kapsamlı bir soruşturma yürütüleceğini açıkladı. Rus Büyükelçi Vladimir Barbin ise Danimarka helikopterinin "kışkırtıcı eylemlerde bulunduğunu" ve Danimarka helikopterlerinin Rus savaş gemilerinin yakınında "tehlikeli manevralar" yaptığını öne sürdü.
Litvanya'da düşürülen insansız hava aracının kökeni belirlenebildi mi?
Litvanya Ulusal Kriz Yönetim Merkezi, İHA'nın kökeninin henüz belirlenemediğini bildirdi. Yetkililer yalnızca İHA'nın Belarus üzerinden ülkenin güneyine girdiğini açıkladı.
Polonya, aynı dönemde hava sahasında hangi operasyonu gerçekleştirdi?
Polonya, pazartesi gecesi Rusya Federasyonu'na ait insansız hava araçlarının Ukrayna topraklarındaki saldırıları gerekçesiyle kendi hava sahasında önleyici havacılık operasyonları düzenlediğini duyurdu.
