Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, ithal ve yerli katı yakıtların piyasaya arzı, satışı, depolanması ve denetimine ilişkin kapsamlı bir düzenlemeyi yürürlüğe koydu. 16 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan bu düzenlemeyle katı yakıtlara ait hükümler, daha önce tabi oldukları Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği'nden çıkarılarak yeni hazırlanan "Hava Kalitesinin Korunması Amacıyla Katı Yakıtların Kontrolü Yönetmeliği" çatısı altında toplandı. Söz konusu yönetmelik; ithal ve yerli katı yakıtların özelliklerini, belgelendirilmesini, piyasaya arzını ve kullanımını kapsayan bütünleşik bir çerçeve sunuyor.
İthal Yakıtta Kayıt Belgesi ve Uygunluk Zorunluluğu
Yeni düzenlemenin en belirleyici maddelerinden biri ithalat aşamasında devreye giriyor. Buna göre ithal katı yakıtlar, yalnızca Katı Yakıt İthalatçısı Kayıt Belgesi'ne sahip firmalar tarafından yurda getirilebilecek. Belge şartını karşılamayan firmaların ithalat yapmasının önü kapatılıyor. Bunun yanı sıra gerekli sınır değerleri karşılamayan ve Uygunluk Belgesi düzenlenemeyen yakıtların ithalatına da izin verilmeyecek. Bu iki koşul bir arada değerlendirildiğinde, yönetmeliğin ithalat sürecinde hem kurumsal hem de teknik bir eşik belirlediği görülüyor.
Satış ve Sevkiyat Bilgileri 24 Saat İçinde Sisteme Girilecek
Yönetmelikle birlikte katı yakıtların depolanması da merkezi bir dijital sisteme bağlanıyor. Yakıtlar, yalnızca Bakanlığın Hava Emisyon Yönetim Portalı bünyesindeki Katı Yakıt Modülü'nde tanımlı depolarda tutulabilecek; modülde kayıtlı olmayan tesislerde stok bulundurulması mümkün olmayacak.
İthalatçı, üretici ve dağıtıcılar, depodan çıkan yakıtın miktarını ve gönderildiği kişi ya da tesisin bilgilerini 24 saat içinde sisteme kaydetmek zorunda olacak. Sanayi tesisleri de teslim aldıkları yakıt miktarını aynı süre içinde bildirmekle yükümlü tutulacak. Böylece yakıtın üretim ya da ithalat noktasından nihai kullanıcıya ulaşana dek izlenebilirliği sağlanmış olacak.
Kömür Torbalarına Renk Kodu ve QR Standartı Geliyor
Isınma amaçlı katı yakıtlar bundan böyle yalnızca torbalı biçimde piyasaya sunulabilecek. Torbalarda, Uygunluk Belgesi ve yakıt özelliklerinin görülebilmesi ya da elektronik olarak izlenebilmesi amacıyla QR kod kullanılabilecek.
Yönetmelik aynı zamanda torba renklerini de standartlaştırıyor. Buna göre ithal kömür torbaları yeşil, birinci grup illerde kullanılacak yerli kömürler mavi, ikinci grup illerdekiler sarı, kırsal mahalle, köy ve beldelerde kullanılacak yerli kömürler gri, bedelsiz dağıtılan kömürler beyaz, biyokütle briket ve peletleri ise şeffaf renkte olacak. Bu renk ve QR kod standartlarına ilişkin hükümler 1 Haziran 2028'de yürürlüğe girecek.
Uygunsuz Yakıtın Satışı Sistem Üzerinden Durdurulacak
Denetim mekanizması da yönetmeliğin önemli bir ayağını oluşturuyor. Yapılan denetimlerde sınır değerlere uymadığı belirlenen yakıtların ilgili ildeki satış ve dağıtımı, sistem üzerinden doğrudan durdurulabilecek. Firmalar, bu karara karşı üç iş günü içinde şahit numune analizi talep etme hakkına sahip olacak.
Şahit numune sonucunda da uygunsuz bulunan yakıtların toplatılması, taşınması ve depolanmasından doğan tüm maliyetler ilgili firmalarca karşılanacak. Bu düzenleme, uyumsuzluk durumunda idari yaptırımın yanı sıra mali sorumluluğu da doğrudan piyasa aktörlerine yüklüyor.
Mevcut Belgeler İçin Geçiş Süreci Tanındı
Yönetmeliğin yayımlanmasından önce alınmış olan Uygunluk İzin Belgesi, Satış İzin Belgesi, Dağıtıcı Kayıt Belgesi, Katı Yakıt Satıcısı Kayıt Belgesi ve Katı Yakıt İthalatçısı Kayıt Belgesi 30 Haziran 2027 tarihine kadar geçerliliğini koruyacak. Böylece sektör oyuncularına yeni sisteme uyum sağlamaları için belirli bir geçiş süresi tanınmış oluyor.
Katı biyoyakıt kullanan ve yeni teknik şartlara uygun olmayan yakma sistemlerinin kullanımına ise daha uzun bir esneklik tanındı; bu tür sistemlerin kullanımı 1 Haziran 2030 tarihine kadar sürdürülebilecek.
Sıkça Sorulan Sorular
Yeni yönetmelik hangi tarihte Resmî Gazete'de yayımlandı?
Hava Kalitesinin Korunması Amacıyla Katı Yakıtların Kontrolü Yönetmeliği, 16 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı.
İthal katı yakıtları kimler ithal edebilecek?
İthal katı yakıtlar yalnızca Katı Yakıt İthalatçısı Kayıt Belgesi'ne sahip firmalar tarafından ithal edilebilecek. Ayrıca ithal edilecek yakıtların gerekli sınır değerleri karşılaması ve Uygunluk Belgesi'ne sahip olması zorunlu tutuluyor.
Satış ve sevkiyat bilgileri ne kadar sürede sisteme girilmek zorunda?
İthalatçı, üretici ve dağıtıcılar, depodan çıkan yakıta ilişkin bilgileri 24 saat içinde Bakanlığın Hava Emisyon Yönetim Portalı'ndaki Katı Yakıt Modülü'ne girmek zorunda. Sanayi tesisleri de teslim aldıkları yakıt miktarını aynı süre içinde sisteme bildirmekle yükümlü.
Kömür torbalarındaki renk standardı ne zaman uygulamaya girecek?
Torba renkleri ve QR kod standartlarına ilişkin hükümler 1 Haziran 2028 tarihinde yürürlüğe girecek. Bu tarihe kadar söz konusu standartlar zorunlu değil.
Yönetmelik öncesinde alınan belgeler geçerliliğini ne zamana kadar koruyacak?
Yönetmeliğin yayımlanmasından önce alınmış olan Uygunluk İzin Belgesi, Satış İzin Belgesi, Dağıtıcı Kayıt Belgesi, Katı Yakıt Satıcısı Kayıt Belgesi ve Katı Yakıt İthalatçısı Kayıt Belgesi 30 Haziran 2027 tarihine kadar geçerliliğini sürdürecek.
