Bir evin satışının ardından eski malikin, satış tarihinden sonraki döneme ait peşin kira bedelini elinde tutup tutamayacağı sorusu artık yargı kararıyla yanıt buldu. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, emsal niteliğinde verdiği kararla eski malikin satış sonrası döneme ilişkin kira gelirini tahsil etme yetkisinin bulunmadığını açıkça ortaya koydu. Karara göre bu bedelin, satış tarihinden itibaren geçerli olan kısmı yeni ev sahibine iade edilmek zorunda.
Davanın Arka Planı: 2023'te Satılan Ev ve Kira Uyuşmazlığı
Olayın geçmişi 2023 yılına dayanıyor. B.K. isimli kişi bir ev satın aldı ve ardından bu taşınmazda eski malik ile kiracı arasındaki kira sözleşmesinin hâlâ devam ettiğini öğrendi. Uyuşmazlık, kiracının eski ev sahibinin ısrarı üzerine bir aylık kira bedelini yanlışlıkla eski malikin banka hesabına yatırmasıyla başladı. Yeni ev sahibi B.K., durumu eski mülk sahibine bildirdi; ancak kira bedeli iade edilmedi. Bunun üzerine B.K. konuyu yargıya taşıdı.
Asliye Hukuk Mahkemesi Davayı Reddetti
B.K., Asliye Hukuk Mahkemesi'ne başvurarak eski malikin kiracıdan 13 bin 500 lira kira bedelini tahsil ettiğini, kendisinin talebine karşın bu paranın iade edilmediğini belirtti ve itirazın iptalini istedi. Ne var ki ilk derece mahkemesi davayı reddetti. Bu kararın ardından Adalet Bakanlığı, söz konusu hükümde hukuka aykırılık bulunduğu gerekçesiyle kararın kanun yararına bozulması talebiyle Yargıtay'a başvurdu.
Yargıtay'ın Değerlendirmesi: Satış Tarihinden Sonraki Kira Yeni Malikin Hakkı
Dosyayı inceleyen Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, kira sözleşmesine göre kira bedelinin her ayın 15'inde peşin ödendiğini saptadı. Daire kararında, kiralanan taşınmazın 18 Aralık 2023 tarihinde yeni malik B.K.'ya satıldığı, kiracının ödediği 13 bin 500 liranın ise 15 Aralık 2023 ile 14 Ocak 2024 dönemini kapsadığı vurgulandı.
Yargıtay, kira sözleşmesinin kurulmasının ardından taşınmazın el değiştirmesi durumunda yeni malikin kira sözleşmesinin tarafı hâline geldiğini belirtti. Bu gerekçeye dayanarak eski malikin, satış tarihinden sonraki döneme ait kira bedelini tahsil etme yetkisinin bulunmadığının altını çizdi. Kararda, eski malikin peşin olarak aldığı kira bedelinin 18 Aralık 2023'ten sonraki döneme denk gelen kısmını yeni ev sahibine iade etmekle yükümlü olduğu ifade edildi.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, ilk derece mahkemesinin bu hususu gözetmeksizin davayı reddetmesinin hukuka aykırı olduğuna hükmetti. Adalet Bakanlığı'nın kanun yararına temyiz istemini kabul eden Yargıtay, mahkeme kararını sonuca etkili olmamak üzere kanun yararına bozdu.
Kararın Pratik Sonucu: Peşin Kira Kime Kalır?
Verilen karara göre taşınmazın satıldığı tarihten sonraki döneme ait peşin kira bedeli artık eski malikte kalamaz. Satış tarihinin ötesine geçen kira bedeli yeni malikin hakkı sayılacak. Bu durum, özellikle ayın ortasında gerçekleşen satışlarda kira döneminin bölünmesi gerektiği anlamına geliyor; eski malik yalnızca satış tarihine kadar olan kısmı elinde tutabilecek.
Kanun Yararına Bozma Nedir?
Kanun yararına bozma, istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmiş mahkeme kararlarında hukuka aykırılık bulunması hâlinde başvurulan olağanüstü bir kanun yoludur. Bu yola gidildiğinde Yargıtay dosyayı ilgili mahkemeye gönderir; yerel mahkeme de Yargıtay'ın bozma gerekçesine uygun biçimde yeni bir karar verir. Söz konusu davada da Adalet Bakanlığı bu yola başvurmuş ve Yargıtay ilk derece mahkemesinin kararını bu çerçevede bozmuştur.
Sıkça Sorulan Sorular
Ev satıldığında mevcut kira sözleşmesi ne olur?
Yargıtay'ın kararına göre kira sözleşmesinin kurulmasından sonra taşınmazın el değiştirmesi hâlinde yeni malik, kira sözleşmesinin tarafı hâline gelir. Yani sözleşme kendiliğinden sona ermez; yeni ev sahibi eski malikin yerine geçer.
Eski malik satıştan sonraki döneme ait kirayı alabilir mi?
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin kararına göre hayır. Eski malik, satış tarihinden sonraki döneme ait kira bedelini tahsil etme yetkisine sahip değildir. Bu döneme ilişkin kira bedeli yeni malikin hakkıdır.
Bu davada söz konusu olan kira bedeli ne kadardı ve hangi dönemi kapsıyordu?
Davaya konu olan kira bedeli 13 bin 500 lira olup 15 Aralık 2023 ile 14 Ocak 2024 dönemini kapsıyordu. Taşınmaz ise 18 Aralık 2023 tarihinde yeni malik B.K.'ya satılmıştı.
Adalet Bakanlığı bu davaya neden müdahil oldu?
İlk derece mahkemesinin davayı reddetmesi üzerine Adalet Bakanlığı, kararda hukuka aykırılık bulunduğu gerekçesiyle kararın kanun yararına bozulması talebiyle Yargıtay'a başvurdu. Yargıtay da bu talebi kabul ederek yerel mahkeme kararını kanun yararına bozdu.
Kanun yararına bozma kararı tarafları doğrudan etkiler mi?
Kanun yararına bozma kararı sonuca etkili olmamak üzere verilir. Yargıtay dosyayı ilgili mahkemeye gönderir ve yerel mahkeme, Yargıtay'ın bozma gerekçesine uygun biçimde yeni bir karar verir.
