Dünya Ekonomik Forumu (WEF), bu yıl 20'ncisini yayımladığı Küresel Cinsiyet Farkı 2026 Raporu'nda kadınların iş dünyası ve siyasetteki temsilinin son yirmi yılda artış gösterdiğini, ancak tam eşitliğin hâlâ çok uzakta olduğunu ortaya koydu. 145 ülkeyi kapsayan rapor, dört temel alanda — ekonomik katılım ve fırsat, eğitimsel kazanımlar, sağlık ve hayatta kalma ile siyasi yetkilendirme — cinsiyet eşitsizliğinin nasıl değiştiğini ölçüyor.
Rapora göre küresel cinsiyet uçurumu yüzde 69,2 oranında kapandı. Bu oran, bir önceki yıla kıyasla yüzde 0,4'lük bir artışa işaret ediyor. Rapor metodolojisinde yüzde 100, tam cinsiyet eşitliğini temsil ediyor. Mevcut ilerleme hızıyla dünyanın tam eşitliğe ulaşması için yaklaşık 120 yıl daha gerektiği tahmin ediliyor.
Siyasi Güçlenmede 2016'dan İtibaren Gerileme
Kadınların siyasi alanda güçlenmesi 2006 yılından sonra belirgin bir ilerleme kaydetti. Ancak raporun bulguları, bu olumlu seyrin 2016'dan itibaren tersine döndüğünü gösteriyor. Siyasi güçlenme alanındaki bu gerileme, küresel cinsiyet eşitliği tablosundaki en dikkat çekici olumsuz eğilimlerden biri olarak öne çıkıyor.
Kadınların üstlendiği bakanlık görevlerinin yalnızca onda biri yüksek etki sahibi olarak nitelendiriliyor. Bu tablo, kadınların siyasi temsil açısından sayısal bir ilerleme kaydetmiş olsa da karar alma süreçlerindeki ağırlıklarının sınırlı kaldığına işaret ediyor.
İş Dünyasında Üst Yönetimde Temsil Sorunu Sürüyor
İş dünyasında kadınlar üst düzey yönetim kademelerine ulaşmış olsa da en büyük ekonomik ve siyasi etkiye sahip pozisyonlarda yeterince yer bulamıyor. Rapor verilerine göre kadınlar, üst yönetici pozisyonlarının yalnızca yüzde 19,1'ini oluşturuyor. Bu oran, kadınların şirket yönetiminin zirvesinde azınlıkta kalmaya devam ettiğini somut biçimde ortaya koyuyor.
Yapay zeka sektörü de bu eşitsizliğin yoğun yaşandığı alanlardan biri olarak öne çıkıyor. Kadınlar, yapay zeka mühendislerinin beşte birinden azını oluşturuyor ve yapay zeka şirketlerinin her kademesinde yetersiz temsil ediliyor. Teknolojinin giderek daha belirleyici bir rol oynadığı günümüzde bu tablo, cinsiyet uçurumunun geleceğe taşınma riskini de beraberinde getiriyor.
İzlanda 17. Kez Zirvede
Raporda cinsiyet eşitliğinin en yüksek ölçüldüğü ülke unvanını üst üste 17. kez İzlanda aldı. İzlanda'da cinsiyet eşitliği yüzde 93 düzeyine ulaştı. İkinci sırada yüzde 87,2 ile Finlandiya, üçüncü sırada ise yüzde 85,7 ile Norveç yer aldı.
İlk on ülkenin tam listesi şöyle sıralandı: yüzde 84,5 ile Namibya, yüzde 84,2 ile İngiltere, yüzde 82,8 ile Yeni Zelanda, yüzde 82,3 ile İsveç, yüzde 81,9 ile Avustralya, yüzde 81,7 ile Almanya ve yüzde 81,4 ile İrlanda. Avustralya bu yıl ilk kez listenin ilk on ülkesi arasına girmeyi başardı.
Raporun Kapsamı ve Yöntemi
WEF'in Küresel Cinsiyet Farkı Raporu, 2006 yılından bu yana her yıl yayımlanıyor. Bu yılki rapor, serinin 20. edisyonunu oluşturuyor. Rapor, 145 ülkede dört temel alan üzerinden cinsiyet eşitsizliğinin seyrine ilişkin karşılaştırmalı bir tablo sunuyor: ekonomik katılım ve fırsat, eğitimsel kazanımlar, sağlık ve hayatta kalma ile siyasi yetkilendirme. Her ülke bu dört alandaki veriler ışığında değerlendiriliyor ve yüzde 100'ün tam eşitliği temsil ettiği bir endeks puanı alıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
WEF'in Küresel Cinsiyet Farkı Raporu kaç ülkeyi kapsıyor ve hangi alanları ölçüyor?
Rapor, 145 ülkeyi kapsıyor ve dört temel alanda ölçüm yapıyor: ekonomik katılım ve fırsat, eğitimsel kazanımlar, sağlık ve hayatta kalma ile siyasi yetkilendirme.
Küresel cinsiyet uçurumu şu an ne kadar kapanmış durumda?
2026 raporuna göre küresel cinsiyet uçurumu yüzde 69,2 oranında kapandı. Bu oran, bir önceki yıla göre yüzde 0,4'lük bir artışa karşılık geliyor.
Tam cinsiyet eşitliğine ulaşmak ne kadar sürebilir?
Mevcut ilerleme hızı göz önüne alındığında, dünyada tam cinsiyet eşitliğine ulaşılmasının yaklaşık 120 yıl alabileceği tahmin ediliyor.
Kadınlar iş dünyasında üst yönetim pozisyonlarında ne ölçüde temsil ediliyor?
Rapor verilerine göre kadınlar, üst yönetici pozisyonlarının yüzde 19,1'ini oluşturuyor. Yapay zeka mühendislerinin ise beşte birinden azı kadın.
Cinsiyet eşitliğinde en yüksek puana sahip ülke hangisi ve bu ülkenin skoru nedir?
İzlanda, üst üste 17. kez cinsiyet eşitliğinde birinci sıraya yerleşti. Ülkenin cinsiyet eşitliği skoru yüzde 93 olarak ölçüldü.
