Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Strazburg'da Avrupa Parlamentosu Genel Kurul oturumunda gerçekleştirdiği yıllık 'Birliğin Durumu' konuşmasında Kanada ile ilişkilere dair dikkat çekici bir teklifte bulundu. Kanada Başbakanı Mark Carney'nin de bizzat katıldığı oturumda von der Leyen, Kanada'nın AB'nin ilk ortak üyesi olmasının önünü açmak istediklerini açıkladı. Bu teklif, AB anlaşmalarında daha önce hiç tanımlanmamış bir statüye işaret etmesi bakımından tarihsel bir ilk niteliği taşıyor.
Von der Leyen Konuşmasında Ne Dedi?
Von der Leyen, oturumda AB ile Kanada arasındaki ilişkileri daha ileri bir düzeye taşımayı hedeflediklerini vurgulayarak şu ifadeleri kullandı: "CETA'dan geleceğe yönelik bir ittifaka geçerek ortak bir refah ve ekonomik güvenlik alanı oluşturacağız." Komisyon Başkanı, bu vizyonu somutlaştıracak işbirliği alanlarını da sıraladı: akıllı imalat, teknoloji ittifakı ve savunma sanayisi altyapılarının bütünleştirilmesi. Bunlara ek olarak Arktik bölgesinin de işbirliğinin öne çıkan alanlarından biri olacağını belirtti.
Von der Leyen, Kanada Başbakanı Carney'ye doğrudan hitap ederek "Kanada ile ilişkilerimizi mümkün olan en yüksek seviyeye çıkarmak istiyoruz" dedi ve ekledi: "Kanada'nın AB'nin ilk ortak üyesi olmasının önünü açmak için sizinle birlikte çalışmak istiyorum."
Ortaklığın Amacı: Ortak Güç, Belirli Bir Ülkeye Karşı Değil
Von der Leyen, önerilen bu yeni ortaklık çerçevesinin herhangi bir ülkeye karşı konumlandırılmadığını özellikle vurguladı. Açıklamasına göre girişim, Avrupa ile Kanada'nın ortak gücünü artırmayı amaçlıyor. Savunma sanayisi altyapılarının bütünleştirilmesi ve teknoloji ittifakının kurulması gibi somut adımlar da bu genel çerçevenin parçaları olarak sunuldu.
'Ortak Üyelik' Statüsü AB Anlaşmalarında Tanımlı Değil
Von der Leyen'in teklifinin dikkat çeken bir başka boyutu, bahsedilen statünün hukuki zemininin henüz mevcut olmaması. AB anlaşmalarında "ortak üyelik" adıyla tanımlanmış resmi bir statü şu an için bulunmuyor. Bu nedenle von der Leyen'in açıklaması, ayrıntıları taraflar arasındaki görüşmelerle şekillendirilmesi gereken yeni bir kavramın kapısını aralıyor.
AB Antlaşması'na göre tam üyelik başvurusunda bulunabilmek için bir ülkenin Avrupa devleti niteliği taşıması gerekiyor. Kanada ise coğrafi konumu nedeniyle bu tanım kapsamında yer almıyor. Dolayısıyla önerilen "ortak üyelik" çerçevesi, tam üyelikten farklı ve yeni bir ilişki modelini ifade ediyor.
Carney'nin Katılımı ve Oturumun Önemi
Kanada Başbakanı Mark Carney'nin Avrupa Parlamentosu Genel Kurul oturumuna bizzat katılmış olması, bu açıklamaların diplomatik ağırlığını artırıyor. Von der Leyen'in teklifini doğrudan Carney'e yöneltmesi, önerinin sembolik düzeyde kalmayıp iki taraf arasında fiilen görüşülmeye hazır bir gündem maddesi olduğuna işaret ediyor. Oturumun, yıllık 'Birliğin Durumu' konuşmasına denk gelmesi de bu açıklamaların AB'nin öncelikleri arasında yer aldığını ortaya koyuyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Von der Leyen Kanada'ya ne teklif etti?
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Kanada Başbakanı Mark Carney'ye Kanada'nın AB'nin ilk ortak üyesi olmasının önünü açmak için birlikte çalışmak istediğini söyledi. Bu teklif, Strazburg'daki Avrupa Parlamentosu Genel Kurul oturumunda yıllık 'Birliğin Durumu' konuşması sırasında dile getirildi.
AB ile Kanada arasında hangi işbirliği alanları öngörülüyor?
Von der Leyen'in açıklamalarına göre taraflar akıllı imalat alanında işbirliği yapacak, bir teknoloji ittifakı kuracak ve savunma sanayisi altyapılarını bütünleştirecek. Arktik bölgesi de öne çıkan işbirliği alanlarından biri olarak belirtildi.
AB anlaşmalarında 'ortak üyelik' statüsü mevcut mu?
Hayır. AB anlaşmalarında şu an için "ortak üyelik" adıyla tanımlanmış resmi bir statü bulunmuyor. Von der Leyen'in teklifi bu bakımdan bir ilk niteliği taşıyor ve ayrıntıların taraflar arasındaki görüşmelerle şekillendirilmesi gerekiyor.
Kanada neden AB'ye tam üye olamıyor?
AB Antlaşması'na göre Birliğe tam üyelik başvurusunda bulunabilmek için bir ülkenin Avrupa devleti niteliği taşıması gerekiyor. Kanada, coğrafi konumu nedeniyle Avrupa devleti sayılmadığından tam üyelik kapsamı dışında kalıyor.
Bu ortaklık teklifi hangi amaca hizmet ediyor?
Von der Leyen, önerilen ortaklığın herhangi bir ülkeye karşı olmadığını ve Avrupa ile Kanada'nın ortak gücünü artırmayı amaçladığını açıkladı. Hedef olarak da CETA'dan geleceğe yönelik bir ittifaka geçerek ortak bir refah ve ekonomik güvenlik alanı oluşturmak gösterildi.
