Yeni Yol Partisi Grup Başkanvekili ve Muğla Milletvekili Selçuk Özdağ, sebze ve meyve ticaretinde üreticiden tüketiciye uzanan tedarik zincirindeki fiyatlandırma sorunlarını ve sektöre yönelik denetimleri Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı. Özdağ, Ticaret Bakanı Ömer Bolat'ın yanıtlaması istemiyle hazırladığı soru önergesini TBMM Başkanlığı'na sundu.
41 Firmaya Operasyon Soru İşareti Doğurdu
Özdağ, önergesinde yaklaşık yedi yıllık sürece dikkat çekti. 2018 yılında sebze ve meyve fiyatlarındaki artışların vatandaşları olumsuz etkilemesi üzerine 2019 yılında tanzim satış uygulamasının hayata geçirildiğini hatırlatan milletvekili, aynı dönemde hal ve toptancı işletmelerine yönelik çeşitli denetim ve operasyonlar da gerçekleştirildiğini kaydetti. Özdağ, bu düzenlemelere karşın son olarak 41 firmaya yönelik eş zamanlı operasyonların yapılmasının, sektörde fiyat oluşumu ve ticari uygulamalar bakımından hâlâ ciddi soru işaretleri bulunduğunu ortaya koyduğunu vurguladı.
Özdağ: Tedarik Zinciri Şeffaf İşlemeli
Özdağ, sosyal medya hesabından da konuya ilişkin açıklama yaptı. Sebze ve meyvede üreticiden tüketiciye uzanan tedarik zincirinin sağlıklı işlemesinin, fiyatların şeffaf biçimde oluşmasının ve vatandaşların fahiş fiyatlarla karşı karşıya kalmamasının büyük önem taşıdığını belirten Özdağ, şunları söyledi: "Tarlada üretinin de, marketlerden alanın da hakkını koruyacak adil ve şeffaf bir piyasa düzeni oluşana kadar konunun takipçisi olmaya devam edeceğiz."
Ticaret Bakanlığı'nın Denetim Sorumluluğu Vurgulandı
Özdağ, önergesinde Ticaret Bakanlığı'nın bu alandaki denetim sorumluluğuna da ayrıca değindi. Sebze ve meyve ticaretinde üreticinin emeğinin korunması, tüketicilerin fahiş fiyatlarla karşılaşmaması, fiyatların şeffaf biçimde oluşması ve haksız ticari uygulamaların önlenmesi açısından Ticaret Bakanlığı'nın denetim sorumluluğu taşıdığını ifade etti.
Bakana Yöneltilen Altı Soru
Özdağ, soru önergesinde Ticaret Bakanı Ömer Bolat'a yanıt bekleyen altı somut soru yöneltti. Bu sorular şu başlıkları kapsıyor:
2019 yılından bugüne kadar hal, toptancı işletmeleri ve diğer toptan satış noktalarının hangi sıklıkla denetlendiği ve yıllar itibarıyla gerçekleştirilen denetim sayıları ile uygulanan idari yaptırımlar.
41 firmaya yönelik operasyonlarda tespit edildiği belirtilen usulsüzlüklerin ve haksız ticari uygulamaların hangi yıllardaki işlemlere ilişkin olduğu ve söz konusu firmaların bu uygulamaları ne kadar süredir sürdürdüğü.
Operasyon kapsamındaki 41 firmanın 2019'dan bu yana Bakanlık veya bağlı kurumlar tarafından daha önce denetlenip denetlenmediği; denetlenmişlerse hangi yıllarda ve hangi kapsamda gerçekleştirildiği ile bu denetimlerde usulsüzlük ya da şüpheli işlem tespit edilip edilmediği.
Üretici satış fiyatı ile nihai tüketici fiyatı arasındaki farkın sistematik biçimde takip edilip edilmediği ve fiyatların olağandışı yükselmesine yol açabilecek uygulamaların tespiti için Bakanlıkça hangi veri ve denetim mekanizmalarının kullanıldığı.
2019'dan bugüne gerçekleştirilen denetimlerde usulsüzlük tespit edilmesine rağmen gerekli idari veya hukuki işlemlerin yapılmadığı durumların bulunup bulunmadığı; varsa bu durumlar nedeniyle herhangi bir kamu kurumu veya personelinin ihmalinin ya da sorumluluğunun saptanıp saptanmadığı.
Üreticinin emeğinin korunması, tüketicilerin fahiş fiyatlardan korunması ve tedarik zincirindeki fiyat oluşumunun şeffaflaştırılması amacıyla Bakanlıkça yeni bir denetim veya düzenleme çalışması yürütülüp yürütülmediği.
Sıkça Sorulan Sorular
Selçuk Özdağ'ın soru önergesi kime yöneltildi?
Özdağ'ın soru önergesi, Ticaret Bakanı Ömer Bolat'ın yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığı'na sunuldu.
Önergenin temelinde hangi operasyon yatıyor?
Önerge, sebze ve meyve sektöründe 41 firmaya yönelik gerçekleştirilen eş zamanlı operasyonların ardından gündeme geldi. Bu operasyonlarda usulsüzlükler ve haksız ticari uygulamalar tespit edildiği belirtildi.
2019 yılında sebze ve meyve fiyatlarıyla ilgili ne yapılmıştı?
Özdağ'ın önergesinde aktarıldığına göre, 2018 yılında artan sebze ve meyve fiyatları karşısında vatandaşların bu ürünlere daha uygun koşullarda erişebilmesi amacıyla 2019 yılında tanzim satış uygulaması hayata geçirildi; aynı dönemde hal ve toptancı işletmelerine yönelik denetim ve operasyonlar da düzenlendi.
Özdağ, Ticaret Bakanlığı'ndan ne talep ediyor?
Özdağ, 2019'dan bugüne yapılan denetimlerin sıklığı ve sayısı, 41 firmaya yönelik operasyonda saptanan usulsüzlüklerin kapsamı, bu firmaların daha önce denetlenip denetlenmediği, üretici ile tüketici fiyatları arasındaki farkın takip edilip edilmediği ve yeni bir düzenleme çalışması yürütülüp yürütülmediği gibi konularda Bakanlık'tan yanıt beklemektedir.
Özdağ bu konuyu neden meclis gündemine taşıdığını nasıl açıkladı?
Özdağ, sosyal medya paylaşımında sebze ve meyvede tedarik zincirinin sağlıklı işlemesinin, fiyatların şeffaf oluşmasının ve vatandaşların fahiş fiyatlarla karşılaşmamasının önemine dikkat çekti; adil ve şeffaf bir piyasa düzeni oluşana kadar konunun takipçisi olmaya devam edeceklerini belirtti.
