Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Strazburg'da Avrupa Parlamentosu Genel Kurul oturumunda gerçekleştirdiği yıllık 'Birliğin Durumu' konuşmasında Kanada ile ilişkileri yeni bir çerçeveye oturtmak istediklerini açıkladı. Kanada Başbakanı Mark Carney'nin de bizzat katıldığı bu oturumda von der Leyen, Kanada'nın Avrupa Birliği'nin ilk 'ortak üyesi' olmasının önünü açmak için Carney ile birlikte çalışmak istediğini dile getirdi. Teklif, AB anlaşmaları tarihinde bir ilk niteliği taşıyor.
Von der Leyen'in Konuşmasında Öne Çıkan Mesajlar
Von der Leyen, AB ile Kanada arasındaki mevcut ilişkileri daha ileri bir düzeye taşımayı hedeflediklerini vurguladı. Bu hedefi somutlaştırırken CETA'yı referans noktası olarak aldı: "CETA'dan geleceğe yönelik bir ittifaka geçerek ortak bir refah ve ekonomik güvenlik alanı oluşturacağız" dedi. Böylece halihazırda yürürlükte olan ticaret anlaşmasının ötesine geçen, daha kapsamlı ve stratejik bir ortaklık vizyonu ortaya koydu.
Konuşmasında bu yeni ortaklığın herhangi bir ülkeye karşı olmadığını da özellikle belirten von der Leyen, amacın Avrupa ile Kanada'nın ortak gücünü artırmak olduğunu ifade etti. "Kanada ile ilişkilerimizi mümkün olan en yüksek seviyeye çıkarmak istiyoruz" sözleriyle de bu isteğin kararlılığını ortaya koydu.
İşbirliği Alanları: Savunmadan Arktik'e Geniş Bir Çerçeve
Von der Leyen, önerilen ortaklığın hangi alanlarda derinleşeceğini de ayrıntılı biçimde aktardı. Buna göre taraflar akıllı imalat alanında işbirliği yapacak, bir teknoloji ittifakı kuracak ve savunma sanayisi altyapılarını birbirleriyle bütünleştirecek. Von der Leyen'in konuşmasında yer verdiği bir diğer önemli başlık ise Arktik bölgesi oldu; bu coğrafyanın da söz konusu işbirliğinin öne çıkan alanlarından biri olacağını vurguladı.
AB Anlaşmalarında 'Ortak Üyelik' Statüsü Şimdiye Kadar Yoktu
Von der Leyen'in Kanada'ya sunduğu bu teklifin hukuki arka planı, konuya ayrı bir önem katıyor. AB anlaşmalarında bugüne kadar "ortak üyelik" adıyla tanımlanmış resmi bir statü yer almıyor. Dolayısıyla bu teklif, yalnızca diplomatik değil aynı zamanda kurumsal açıdan da bir ilk. Teklifin ayrıntılarının iki taraf arasında yapılacak görüşmelerle şekillendirilmesi gerekiyor.
AB Antlaşması'na göre Birliğe tam üyelik başvurusunda bulunabilmek için Avrupa devleti niteliği taşımak gerekiyor. Kanada ise coğrafi konumu nedeniyle bu tanım kapsamına girmiyor. Bu durum, "ortak üyelik" çerçevesinin tam üyelikten bağımsız, özgün bir statü olarak tasarlanması gerektiğine işaret ediyor; ancak bu statünün içeriği henüz netlik kazanmış değil.
Carney'nin Katılımı ve Toplantının Önemi
Kanada Başbakanı Mark Carney'nin Avrupa Parlamentosu Genel Kurul oturumuna bizzat katılmış olması, bu açıklamalara ayrı bir ağırlık kazandırdı. Von der Leyen, konuşmasında doğrudan Carney'ye hitap ederek "Kanada'nın AB'nin ilk ortak üyesi olmasının önünü açmak için sizinle birlikte çalışmak istiyorum" dedi. Teklifin bu kadar doğrudan ve kamuoyu önünde dile getirilmesi, taraflar arasındaki ilişkilerin yeni bir evreye girdiğinin somut bir göstergesi olarak değerlendirilebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Von der Leyen'in 'ortak üyelik' teklifini nerede ve hangi ortamda açıkladı?
Von der Leyen, teklifi Strazburg'da Avrupa Parlamentosu Genel Kurul oturumunda gerçekleştirdiği yıllık 'Birliğin Durumu' konuşmasında açıkladı. Kanada Başbakanı Mark Carney de bu oturuma katıldı.
AB ile Kanada arasında önerilen ortaklık hangi alanlarda işbirliği öngörüyor?
Von der Leyen'in açıklamalarına göre önerilen ortaklık; akıllı imalat, teknoloji ittifakı, savunma sanayisi altyapılarının bütünleştirilmesi ve Arktik bölgesindeki işbirliğini kapsıyor. Ayrıca CETA'nın ötesine geçen ortak bir refah ve ekonomik güvenlik alanı oluşturulması da hedefler arasında yer alıyor.
AB anlaşmalarında 'ortak üyelik' statüsü daha önce var mıydı?
Hayır. AB anlaşmalarında bugüne kadar "ortak üyelik" adıyla tanımlanmış resmi bir statü bulunmuyordu. Von der Leyen'in teklifi bu bakımdan bir ilk olup ayrıntıların taraflar arasındaki görüşmelerle şekillendirilmesi gerekiyor.
Kanada neden AB'ye tam üye olamıyor?
AB Antlaşması'na göre Birliğe tam üyelik başvurusunda bulunabilmek için Avrupa devleti niteliği taşımak gerekiyor. Kanada, coğrafi konumu nedeniyle Avrupa devleti sayılmadığından tam üyelik başvurusu yapma hakkına sahip değil.
Von der Leyen bu ortaklığın kime karşı olduğunu söyledi?
Von der Leyen, önerilen ortaklığın herhangi bir ülkeye karşı olmadığını açıkça belirtti. Amacın Avrupa ile Kanada'nın ortak gücünü artırmak olduğunu ifade etti.
