Suudi Arabistan ile Yemen'deki Husi milisleri arasındaki gerilim yeni bir boyut kazandı. Suudi liderliğindeki koalisyonun sözcüsü Tümgeneral Turki el-Maliki, Salı akşamı Mekke'nin güneyinde bir Husi insansız hava aracının (İHA) ele geçirilip imha edildiğini duyurdu. El-Maliki, Mekke'nin hedef alınmasını "utanç verici bir eylem" olarak nitelendirdi. Aynı gün ABD Büyükelçiliği de Suudi Arabistan'a yönelik seyahat uyarısını güncelleyerek hükümet çalışanlarının Yemen sınırının yaklaşık 32 kilometre yakınına seyahat etmesini yasakladı.
Husiler İddiaları Reddetti, Suudi Arabistan'ı Yalan Söylemekle Suçladı
Yemen'in batısının büyük bölümünü kontrol eden İran destekli Husiler, Mekke'yi hedef aldıkları iddiasını kesinlikle reddetti. Husi askeri sözcüsü Yahya Sarea, "Yemen'den kutsal mekanlara yönelik hiçbir tehdit söz konusu değil. Operasyonlarımız petrol tesislerini ve askeri üslerini hedef alıyor ve kutsal yerlerden çok uzakta gerçekleştiriliyor" dedi. Sarea aynı zamanda Suudi Arabistan'ı "yalan söylemekle" suçlayarak Husi milislerinin geçen haftaki 450'den fazla hava saldırısına misilleme olarak Suudi Arabistan'a insansız hava araçları ve füzeler fırlattığını da açıkladı. Husiler ayrıca Marib vilayetinde bir Suudi savaş uçağını düşürdüklerini de ileri sürdü; ancak Suudi liderliğindeki koalisyon bu iddiaya hemen yanıt vermedi.
Suudi Arabistan'daki Aramco petrol tesisini ve bir hava üssünü vurduklarını öne süren Husiler, söz konusu operasyonların kutsal mekânlardan uzakta yürütüldüğünü savunmaya devam etti. Öte yandan Suudi yetkililer Salı günü Mekke ve krallığın ikinci büyük şehri Cidde dahil olmak üzere batıdaki bazı bölgelerde füzelere karşı kısa süreli güvenlik uyarıları yayınladı.
57 Üyeli İslam İşbirliği Teşkilatı'ndan Sert Kınama
57 üyeli İslam İşbirliği Teşkilatı, Mekke ve Medine vilayetine yönelik saldırıların "kabul edilemez" olduğunu vurgulayarak kınadı. Tümgeneral Maliki ise koalisyonun Husi milislerine ve saldırılarına karşı "gerekli ve caydırıcı önlemleri almaktan çekinmeyeceğini" söyledi.
ABD Seyahat Uyarısını Güncelledi
ABD'nin Suudi Arabistan Büyükelçiliği, Husi saldırılarının şehirleri, altyapıyı, havaalanlarını, askeri üsleri, diplomatik tesisleri ve enerji tesislerini hedef aldığı gerekçesiyle yeni bir seyahat uyarısı yayınladı. Uyarıda Suudi Arabistan'a yapılacak seyahatlerin gözden geçirilmesi istendi ve hükümet çalışanlarının Yemen sınırına 32 kilometre yakın bölgelere gitmesi yasaklandı. CBS News'e bilgi veren iki kaynağa göre Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Salman, ABD Başkanı Donald Trump'a Husi isyancılarına karşı doğrudan askeri harekat düzenlemesi için bizzat baskı yaptı. Kaynaklara göre Trump şu ana kadar ABD ordusunu doğrudan işin içine katmaktan kaçındı ve bunun yerine istihbarat ile hedef belirleme desteği sağlamayı teklif etti. Trump yönetiminden üst düzey bir yetkili BBC'ye "Bölgesel istikrar konusunda Suudi Arabistan ve Yemen Cumhuriyeti hükümetiyle sürekli diyalog halindeyiz" dedi.
Husiler Kızıldeniz Kıyılarını Ele Geçirdi, Boru Hattı Kapandı
Husi milisleri son dönemde Yemen'in Kızıldeniz kıyılarının büyük bölümünü Suudi destekli hükümet yanlısı güçlerden ele geçirdi. Geçen hafta Asya ve Avrupa'yı Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı üzerinden birbirine bağlayan denizcilik güzergahının güney giriş noktası olan Babülmendep Boğazı'ndaki stratejik liman kenti Muha ile Perim Adası da Husiler tarafından ele geçirildi. Husi milisleri uluslararası denizciliğe herhangi bir tehdit oluşturmadıklarını savunurken, Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanmasından bu yana petrol ihracatı için Kızıldeniz'e bağımlı Suudi Arabistan'a ait gemileri hedef alacaklarını yinelediler.
Öte yandan Suudi Arabistan'ın Basra Körfezi'nden Kızıldeniz'deki Yanbu limanına ham petrol taşıdığı Doğu-Batı Petrol Boru Hattı, Irak'taki İran destekli milislerin sorumlu tutulduğu bir saldırıda ağır hasar görünce kapatılmak zorunda kaldı. Bazı uzmanlar onarımın bir aydan fazla sürebileceğini söylerken, ABD Enerji Bakanı Chris Wright Salı günü petrolün birkaç gün içinde borudan akmaya başlayacağını savundu.
BM Güvenlik Konseyi Acil Toplandı, 90 Bin Kişi Yerinden Edildi
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi Salı günü acil bir toplantı düzenledi. Toplantıda hem Yemen hükümeti hem de Suudi Arabistan, Babülmendep Boğazı'nı ekonomik baskı aracı olarak kullanmakla suçladıkları Husi milislerine karşı daha kararlı adımlar atılması çağrısında bulundu. Konsey üyeleri, küresel tedarik zincirlerinde aksaklıkları önlemek için Kızıldeniz'de seyrüsefer özgürlüğünün korunması gerektiği konusunda görüş birliğine vardı.
Uluslararası Göç Örgütü'ne (IOM) göre Yemen'deki çatışmalar nedeniyle 90 binden fazla kişi yerinden edildi. Örgüt Genel Direktörü Amy Pope geçen hafta "Aileler bu çatışmada ikinci veya üçüncü kez, neredeyse hiçbir şeyleri kalmadan evlerinden kaçmak zorunda kalıyorlar" uyarısında bulundu. Dünya Sağlık Örgütü ise Pazar günü yaptığı açıklamada Ağustos ayının başından bu yana en az 500 kişinin hayatını kaybettiğini, bunların 297'sinin önceki hafta içinde öldüğünü bildirdi.
Yemen, 2014 yılında Husi milislerinin başkent Sana'daki hükümeti devirmesiyle iç savaşa sürüklendi. Suudi Arabistan öncülüğündeki Arap devletleri koalisyonunun hükümeti yeniden iktidara taşıma girişimiyle birlikte çatışma 2015'te tırmandı. BM verilerine göre o günden bu yana 150 binden fazla kişi hayatını kaybetti ve 22 milyondan fazla insan insani yardıma muhtaç duruma düştü. Dört yıldır süren gayri resmi ateşkes ise Temmuz ayında Husiler'in Suudi Arabistan'a karşı "deniz ambargosu" ilan etmesi ve saldırılarını yoğunlaştırmasıyla fiilen çöktü.
Sıkça Sorulan Sorular
Suudi Arabistan Mekke yakınında düşürülen İHA'yı kimin fırlattığını açıkladı mı?
Suudi liderliğindeki koalisyonun sözcüsü Tümgeneral Turki el-Maliki, Salı akşamı Mekke'nin güneyinde imha edilen insansız hava aracının Husi milislerine ait olduğunu belirtti. Husiler ise Mekke'yi hedef aldıkları iddiasını reddederek Suudi Arabistan'ı yalan söylemekle suçladı.
ABD'nin Suudi Arabistan'a yönelik seyahat uyarısı ne anlama geliyor?
ABD Büyükelçiliği'nin yayımladığı güncel uyarı, Husi saldırılarının şehirleri, havaalanlarını, askeri üsleri ve enerji tesislerini hedef aldığını gerekçe göstererek Suudi Arabistan'a seyahatlerin gözden geçirilmesini istiyor. Uyarı ayrıca hükümet çalışanlarının Yemen sınırının yaklaşık 32 kilometre yakınına seyahat etmesini açıkça yasaklıyor.
Husiler Kızıldeniz'de hangi stratejik noktaları ele geçirdi?
Husi milisleri geçen hafta Babülmendep Boğazı'ndaki stratejik liman kenti Muha ile Perim Adası'nı ele geçirdi. Bu boğaz, Asya ile Avrupa'yı Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı üzerinden birbirine bağlayan önemli denizcilik güzergahının güney giriş noktasında yer alıyor.
Suudi Arabistan'ın Doğu-Batı Petrol Boru Hattı neden kapatıldı?
Basra Körfezi'nden Kızıldeniz'deki Yanbu limanına ham petrol taşıyan Doğu-Batı Petrol Boru Hattı, Suudi Arabistan'ın Irak'taki İran destekli milisleri sorumlu tuttuğu bir saldırıda ağır hasar gördükten sonra kapatılmak zorunda kaldı. Bazı uzmanlar onarımın bir aydan fazla sürebileceğini belirtirken ABD Enerji Bakanı Chris Wright petrolün birkaç gün içinde akmaya başlayacağını savundu.
Yemen'deki çatışmalar ne kadar insanı etkiledi?
Uluslararası Göç Örgütü'ne göre Yemen'deki çatışmalar nedeniyle 90 binden fazla kişi yerinden edildi. Dünya Sağlık Örgütü ise Ağustos ayının başından bu yana en az 500 kişinin hayatını kaybettiğini bildirdi. BM verilerine göre 2014'ten bu yana süren savaşta toplam 150 binden fazla kişi öldü ve 22 milyondan fazla insan insani yardıma muhtaç durumda.
