Avrupa Parlamentosu (AP), Avrupa'nın savunma hazırlığını ve savunma sanayisinin rekabet gücünü artırmayı hedefleyen üç ayrı düzenlemeyi Strazburg'daki Genel Kurul oturumunda kabul etti. AP'den yapılan açıklamaya göre oylama, savunma projelerinin izin süreçleri, savunma ürünlerinin AB üyesi ülkeler arasındaki transferi ve savunma yatırımlarının kolaylaştırılması başlıkları altında gerçekleşti.
Üç Ayrı Oylamanın Sonuçları
Genel Kurul'da yapılan oylamalarda düzenlemelerin tamamı geniş çoğunlukla kabul gördü. Savunma projelerine ilişkin izin süreçlerini düzenleyen metin 540'a karşı 105 oyla, savunma ürünlerinin üye ülkeler arasındaki transferini ele alan düzenleme 549'a karşı 92 oyla, savunma yatırımlarının kolaylaştırılmasına yönelik hükümler ise 530'a karşı 125 oyla onaylandı. Her üç oylamada da ret oyu sayıları kabul oylarının oldukça gerisinde kaldı.
İzin Süreçlerine Ortak Çerçeve Geliyor
Kabul edilen düzenlemeler çerçevesinde savunma projelerinin izin süreçleri için ortak bir çerçeve oluşturulacak. Bu çerçeveye göre izin verme sürecinin azami süresi 102 iş günü olarak belirlenecek. Yetkili makamların bu süre içinde karar vermemesi durumunda başvuruların otomatik olarak onaylanmış sayılması öngörülüyor. Ancak üye ülkeler, insan sağlığına veya ulusal güvenliğe ilişkin gerekçeler öne sürerek bu uygulamadan muaf tutulabilecek.
KOBİ'lere Teşvik ve İdari Yük Azaltımı
Düzenlemeler kapsamında Avrupa Savunma Fonu (EDF) başvurularındaki bazı idari gereklilikler de sadeleştirilecek. Küçük ve orta ölçekli işletmelerin fon kapsamındaki projelere katılımını özendirmeye yönelik teşvikler artırılacak. Bunun yanı sıra savunma amaçlı kullanılan bazı kimyasal maddelere ilişkin mevcut muafiyetlerin sürdürülmesi de düzenleme paketine dahil edildi.
Savunma Tedarikinde Eşik Değerler Yükseliyor
Savunma tedarikine ilişkin kurallarda da önemli değişiklikler yapılacak. Bazı eşik değerler yükseltilecek, ortak alım uygulamalarına imkân tanınacak ve çerçeve anlaşmalarda daha fazla esneklik sağlanacak. Bu adımların savunma alımlarında hem hız hem de verimlilik açısından belirgin bir fark yaratması bekleniyor.
Düzenleme Paketinin Geçmişi ve Sonraki Adımlar
AB söz konusu düzenleme paketini ilk olarak Haziran 2025'te kamuoyuyla paylaşmıştı. AB Konseyi ve AP müzakerecileri ise 10 Haziran'da Avrupa'nın savunma kapasitesini ve savunma sanayisinin rekabet gücünü artırmayı amaçlayan bu düzenlemeler üzerinde uzlaşıya varmıştı. Parlamentonun onayının ardından düzenlemelerin yürürlüğe girebilmesi için AB Konseyi'nin de nihai onayını vermesi gerekiyor. Konsey onayının tamamlanmasının ardından metinler AB Resmi Gazetesi'nde yayımlanarak hukuki geçerlilik kazanacak.
AB, özellikle Rusya-Ukrayna Savaşı'nın ardından savunma harcamalarının artırılması, mühimmat üretiminin yükseltilmesi ve savunma sanayisinin güçlendirilmesine yönelik girişimlere ağırlık veriyor. Donald Trump yönetimiyle birlikte Avrupa'nın güvenliğinde ABD'ye bağımlılığın azaltılması ve savunma alanında daha fazla sorumluluk üstlenilmesine ilişkin tartışmalar da AB gündeminde belirgin biçimde öne çıkıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Avrupa Parlamentosu'nda kaç düzenleme oylandı ve sonuçlar ne oldu?
Strazburg'daki AP Genel Kurulu'nda üç ayrı düzenleme oylandı. Savunma projelerinin izin süreçlerine ilişkin metin 540'a karşı 105, ürünlerin üye ülkeler arasındaki transferini düzenleyen metin 549'a karşı 92, yatırımların kolaylaştırılmasına yönelik hükümler ise 530'a karşı 125 oyla kabul edildi.
Savunma projelerinde izin süreci için belirlenen azami süre nedir?
Yeni düzenlemeyle savunma projelerine ilişkin izin verme sürecinin azami süresi 102 iş günü olarak belirlendi. Yetkili makamlar bu süre içinde karar vermezse başvurular otomatik olarak onaylanmış sayılacak; ancak üye ülkeler insan sağlığı veya ulusal güvenlik gerekçesiyle bu kuraldan muaf tutulabilecek.
Düzenleme paketi küçük ve orta ölçekli işletmeleri nasıl etkiliyor?
Avrupa Savunma Fonu başvurularındaki bazı idari gereklilikler sadeleştirilecek ve küçük ile orta ölçekli işletmelerin fon kapsamındaki projelere katılımını özendirmeye yönelik teşvikler artırılacak.
Bu düzenleme paketi ne zaman ve nasıl gündeme geldi?
AB söz konusu düzenleme paketini Haziran 2025'te açıkladı. AB Konseyi ve AP müzakerecileri 10 Haziran'da düzenlemeler üzerinde uzlaşıya vardı. Parlamento oyu bu sürecin son aşamalarından birini oluşturuyor.
Düzenlemeler ne zaman yürürlüğe girecek?
Düzenlemelerin yürürlüğe girebilmesi için AB Konseyi'nin nihai onayı gerekmektedir. Konsey onayının ardından metinler AB Resmi Gazetesi'nde yayımlanarak hukuki geçerlilik kazanacak.
