Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde (KDC) Bundibugyo virüsünün neden olduğu Ebola salgınının zirve noktasına ulaştığı ve yeni vaka sayısındaki artışın yavaşladığı bildirildi. KDC Sağlık Bakanı Samuel Roger Kamba, günlük vaka sayısının daha önce yaklaşık 120 düzeyinde seyrettiğini, ancak bu rakamın yaklaşık 80'e gerilediğini açıkladı. Bakan, bu olumlu tabloya karşın salgınla mücadelede alınan önlemlerin sıkı biçimde sürdürülmesi gerektiğini de vurguladı.
Sağlık Bakanı Kamba'nın Açıklamaları
Sağlık Bakanı Samuel Roger Kamba, ülkedeki 62 sağlık bölgesinin 10'unda 22 günden uzun süredir yeni vaka görülmediğini belirtti. Bu 10 bölgeden 6'sında 42 günden, 4'ünde ise 21 günden uzun süredir yeni vaka bildirilmemesi, salgının kontrol altına alındığına yönelik değerlendirmeleri güçlendiriyor. Kamba, tüm bu verilerin umut verici olduğunu ifade ederken önlemlerin gevşetilmemesi gerektiğini de yineledi.
Vaka Sayısı 7 Bin 200'ü Aştı
KDC Sağlık Bakanlığı'nın 14 Eylül tarihli verilerine göre salgının başlangıcından bu yana 7 bin 200'den fazla doğrulanmış vaka ve 3 bin 475'ten fazla ölüm kaydedildi. Salgın özellikle Ituri eyaletinde yoğunlaşmaya devam ediyor. Bölgedeki devam eden silahlı çatışmalar, sağlık ekiplerinin hastalara ulaşmasını ve temaslı takibini ciddi ölçüde güçleştiriyor.
Geçen hafta ise KDC'nin Kongo Cumhuriyeti ve Orta Afrika Cumhuriyeti sınırındaki Sud-Ubangi eyaleti, Ebola vakalarının görüldüğü altıncı eyalet olarak kayıtlara geçti. KDC'deki mevcut salgın, ülkede Ebola hastalığının ilk kez 1976'da tespit edilmesinden bu yana yaşanan 17. salgın olma özelliği taşıyor.
Temkinli Yaklaşım: Milletvekili ve Africa CDC'den Uyarılar
Salgının kontrol altına alındığı yönündeki açıklamalara rağmen bazı yetkililer daha ihtiyatlı bir tutum sergilenmesi gerektiğini dile getirdi. Bunia Milletvekili Iracan Gratien de Saint-Nicolas, kontrol altında olduğuna ilişkin değerlendirmelerin objektif verilerle desteklenmesi gerektiğini söyledi. Iracan'a göre yeni vaka ve ölüm sayılarındaki düşüşün yanı sıra aktif bulaşın görüldüğü bölgelerin azalması, yeni vakaların çoğunun daha önce belirlenmiş temaslılardan çıkması ve temaslı takibinin etkin biçimde yürütülmesi gibi göstergelerin de kamuoyuyla paylaşılması gerekiyor.
Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (Africa CDC) Genel Direktörü Jean Kaseya da ağustos ayında yaptığı açıklamada, salgının zirveye ulaştığının söylenebilmesi için yeni vakaların büyük bölümünün daha önce belirlenmiş temaslılar arasından çıkması şartını öne sürmüştü. Kaseya aynı açıklamada ölümlerin yüzde 60 ila 70'inin sağlık kuruluşları dışında gerçekleştiğini ve temaslı listelerinin genişlemeye devam ettiğini de aktarmıştı.
Bundibugyo Virüsü Nedir?
Bundibugyo virüsü (BDBV), insanlarda hastalığa yol açabilen dört Orthoebolavirus türünden biri olup Bundibugyo virüs hastalığına (BVD) neden oluyor. Virüs ilk kez 2007 yılında Uganda'nın Bundibugyo bölgesinde patlak veren salgınla tanımlandı. Hastalık ateş, halsizlik, kas ağrısı, baş ağrısı ve boğaz ağrısı gibi belirtilerle başlayabiliyor; ilerleyen aşamalarda kusma, ishal, döküntü, organ işlevlerinde bozulma ve bazı vakalarda kanamalar görülebiliyor. Kuluçka süresi 2 ila 21 gün arasında değişiyor ve enfekte kişiler belirtiler ortaya çıkmadan önce bulaştırıcı kabul edilmiyor.
Virüsün insanlara bulaşması enfekte hayvanların kan veya vücut salgılarıyla temas yoluyla başlayabilirken insandan insana geçiş, enfekte kişilerin kanı, salgıları ve diğer vücut sıvılarıyla doğrudan temas ya da kontamine yüzey ve materyaller aracılığıyla gerçekleşebiliyor.
Bundibugyo Virüsüne Karşı Aşı ve Tedavi
Bundibugyo virüsüne karşı lisanslı bir aşı ya da özel olarak onaylanmış bir tedavi henüz bulunmuyor. Dünya Sağlık Örgütü'ne (DSÖ) göre erken tanı, hastaların destekleyici tedavisi, izolasyon, temaslı takibi, enfeksiyon kontrolü ve güvenli defin uygulamaları salgının yönetiminde temel yöntemler arasında yer alıyor. KDC'de daha yaygın Ebola virüsüne karşı kullanılan Ervebo aşısından 70 binden fazla doz mevcut olmasına karşın bu aşının Bundibugyo virüsüne karşı insanlarda ne ölçüde koruma sağladığı henüz kesin olarak bilinmiyor. DSÖ, Ervebo'nun mevcut salgında yalnızca araştırma protokolleri kapsamında kullanılmasını öneriyor.
Sıkça Sorulan Sorular
KDC'deki Ebola salgınında toplam kaç vaka ve ölüm kaydedildi?
KDC Sağlık Bakanlığı'nın 14 Eylül tarihli verilerine göre salgının başlangıcından bu yana 7 bin 200'den fazla doğrulanmış vaka ve 3 bin 475'ten fazla ölüm kayıt altına alındı.
Günlük yeni vaka sayısı ne kadar düştü?
KDC Sağlık Bakanı Samuel Roger Kamba'nın açıklamasına göre günlük yeni vaka sayısı daha önce yaklaşık 120 düzeyindeyken bu rakam yaklaşık 80'e geriledi.
Salgın KDC'nin kaç eyaletinde görüldü?
Geçen hafta itibarıyla Sud-Ubangi eyaletinin de salgın listesine eklenmesiyle birlikte Ebola vakaları KDC'nin altı eyaletinde görülmüş oldu. Salgın özellikle Ituri eyaletinde yoğunlaşmaya devam ediyor.
Bundibugyo virüsüne karşı onaylı bir aşı var mı?
Bundibugyo virüsüne karşı lisanslı bir aşı ya da özel olarak onaylanmış bir tedavi bulunmuyor. KDC'de mevcut olan Ervebo aşısının Bundibugyo virüsüne karşı insanlarda ne ölçüde koruma sağladığı kesin olarak bilinmediğinden DSÖ, bu aşının yalnızca araştırma protokolleri kapsamında kullanılmasını öneriyor.
Salgının kontrol altına alındığına dair eleştiriler neler?
Bunia Milletvekili Iracan Gratien de Saint-Nicolas, kontrol altında olduğu yönündeki açıklamaların objektif verilerle desteklenmesi gerektiğini söyledi. Africa CDC Genel Direktörü Jean Kaseya da ağustos ayındaki açıklamasında zirve tespiti için yeni vakaların büyük çoğunluğunun daha önce belirlenmiş temaslılardan çıkması gerektiğini belirtmiş; ölümlerin yüzde 60-70'inin sağlık kuruluşları dışında gerçekleştiğini ve temaslı listelerinin genişlemeye devam ettiğini aktarmıştı.
