AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Kürşad Zorlu, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) üyesi ülkelerin ortak bir kalkınma bankası kurması ve dijital ticaret alanını hayata geçirmesi gerektiğini açıkladı. Zorlu, Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de düzenlenen "Türk Dünyası Analitik Merkezleri II. Uluslararası Konferansı"nda yaptığı konuşmada bu önerileri dile getirirken Türkiye'nin bu doğrultuda Cumhurbaşkanlığı Finans Ofisi ile birlikte hazırladığı bir çalışmayı teşkilatın genel sekreterliğine sunacağını da duyurdu.
Küresel Krizler Bölgesel İş Birliğini Zorunlu Kılıyor
Konuşmasına Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın selamlarını ve iyi dileklerini ileterek başlayan Zorlu, dünyanın küresel krizler ve kaoslarla karşı karşıya olduğunu, jeopolitik risklerin arttığını ve ekonomilerde korumacılık eğiliminin yükseldiğini vurguladı. Bu tablonun ülkeleri farklı stratejik önceliklere yönelttiğini belirten Zorlu, tarımda millileşmenin sağlanması, gıda güvenliğinin önceliklendirilmesi, güvenli lojistik hatlarının oluşturulması, yapay zekada milli doktrinlerle iş birliğinin artırılması ve savunma sanayisinde öz kaynakların harekete geçirilmesinin artık birer stratejik güvenlik meselesi haline geldiğini söyledi. Tüm bu sorumlulukların bölgesel iş birliklerini kaçınılmaz kıldığını ifade eden Zorlu, Türk dünyasının tarihin, kültürün ve özellikle dil ortaklığının bir araya getirdiği geniş bir coğrafyanın parçası olduğunu hatırlattı.
674 Milyar Dolarlık Ekonomik Güç
Ülkelerin gücünün yalnızca doğal kaynakları ya da milli gelirleriyle ölçülemeyeceğini vurgulayan Zorlu, "Asıl güç, kaynakları birbirine bağlayabilmek, pazarları bütünleştirebilmek, sermayeyi harekete geçirebilmek, teknolojiyi birlikte değerlendirebilmek ve en önemlisi ortak bir geleceğe doğru ilerleyebilmektir" dedi. TDT'nin yaklaşık 200 milyon nüfusu, Avrupa ile Asya'nın merkezindeki konumu, enerji kaynakları, insan kaynağı ve üretim kapasitesiyle yeni bir küresel mimarinin sözcüsü ve öncüsü olabilme potansiyeli taşıdığını belirten Zorlu, teşkilatın gözlemci üyeleriyle birlikte yılın ilk çeyreği itibarıyla 674 milyar dolara ulaşan ekonomik büyüklüğe sahip olduğunu aktardı. Türk dünyasının yalnızca büyüyen bir ekonomik coğrafya olmadığını, bölgenin küresel üretim, ticaret, enerji ve lojistik dengelerinde ağırlığı giderek artan stratejik çekim merkezlerinden biri haline geldiğini de sözlerine ekledi.
İç Ticaret Payı Yüzde 10'un Üzerine Çıkarılmalı
Türk dünyası ülkelerinin kendi aralarındaki ticaretinin toplam ticaretleri içindeki payının bugün hâlâ yaklaşık yüzde 7'nin biraz üzerinde olduğunu belirten Zorlu, birkaç yıl önce bu oranın yüzde 3 civarında seyrettiğini hatırlattı. Söz konusu artışı olumlu karşılamakla birlikte mevcut ekonomik kapasite göz önüne alındığında bu oranın kısa sürede yüzde 10'un üzerine çıkarılması gerektiğini vurguladı. Zorlu, yalnızca birbirlerine mal satmak üzerine hedefler koymak yerine artık birlikte üretme, birlikte finansman sağlama, birlikte taşıma, birlikte teknoloji geliştirme ve dünyaya birlikte açılma zamanının geldiğini dile getirdi.
Orta Koridor Bir Kalkınma Kuşağına Dönüşebilir
Küresel ticarette giderek daha stratejik bir konum kazanan Orta Koridor'un önemine dikkat çeken Zorlu, Hazar geçişli bu güzergahın yeni pazarlara ulaşılması ve küresel risklerin azaltılması açısından kritik bir işlev üstlendiğini ifade etti. Lojistik altyapının uyumlu hale getirilmesi, gümrük prosedürlerinin basitleştirilmesi ve tek pencere sistemlerinin yaygınlaştırılmasının bu süreçteki önemine de değinen Zorlu, Orta Koridor'un salt bir demiryolu hattı ya da lojistik güzergah olarak görülmemesi gerektiğini belirtti. "Orta Koridor doğru politikalarla bir ekonomik kalkınma kuşağına dönüşebilir" diyen Zorlu, bu güzergahın potansiyelinin çok daha geniş bir perspektiften değerlendirilmesi gerektiğini savundu.
Dijital Ticaret Alanı ve Ortak Kalkınma Bankası Önerisi
Ekonomik iş birliğinin yanı sıra dijital entegrasyon, yapay zeka, veri odaklı yönetişim, blokzincir ve finansal teknolojilerin yeni bir sanayi devrimi oluşturduğunu vurgulayan Zorlu, Türk dünyası dijital ticaret alanının hayata geçirilmesini temel hedeflerden biri olarak tanımladı. Bu kapsamda Astana'da yakın zamanda bir toplantı yapıldığını ve Ticaret Odaları Birliğinin çalışmalarının sürdüğünü belirtti. Türk Yatırım Fonu'nun çalışmalarına devam ettiğini de aktaran Zorlu, asıl ihtiyacın ortak bir kalkınma bankası kurmak olduğunu şu sözlerle ortaya koydu: "Türk Yatırım Fonu çok önemli ama bizim dünyada bu sektörde finansal anlamda söz sahibi olabilmemizi sağlayacak ortak kalkınma bankası oluşturmamız lazım." Zorlu, Türkiye'nin Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın talimatıyla Cumhurbaşkanlığı Finans Ofisi ile birlikte bu doğrultuda bir çalışma hazırladığını, söz konusu çalışmanın diğer Türk devletlerinin dillerine çevrildiğini ve teşkilatın genel sekreterliğine sunulacağını açıkladı. Bu adımın özellikle Orta Koridor'un inşasında iş insanlarına yeni kredi ve destek mekanizmaları sağlamak amacıyla atıldığını da vurguladı.
Sıkça Sorulan Sorular
Kürşad Zorlu'nun ortak kalkınma bankası önerisi ne anlama geliyor?
Zorlu, Türk Devletleri Teşkilatı üyesi ülkelerin finansal alanda küresel ölçekte söz sahibi olabilmesi için mevcut Türk Yatırım Fonu'nun ötesinde bir ortak kalkınma bankası kurulması gerektiğini savundu. Bu bankanın özellikle Orta Koridor'un inşasında iş insanlarına yeni kredi ve destek imkânları sunması hedefleniyor.
Türkiye bu konuda ne tür bir hazırlık yaptı?
Türkiye, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın talimatıyla Cumhurbaşkanlığı Finans Ofisi bünyesinde ortak kalkınma bankasına ilişkin bir çalışma hazırladı. Bu çalışma diğer Türk devletlerinin dillerine çevrildi ve TDT Genel Sekreterliği'ne sunularak üye devletlere teklif olarak iletilmesi planlanıyor.
Türk dünyası ülkelerinin iç ticaret payı ne durumda ve hedef nedir?
Zorlu'nun aktardığı verilere göre TDT üyesi ülkelerin kendi aralarındaki ticaretinin toplam ticaretleri içindeki payı bugün yaklaşık yüzde 7'nin biraz üzerinde bulunuyor. Birkaç yıl önce yüzde 3 civarında olan bu oranın kısa sürede yüzde 10'un üzerine çıkarılması hedefleniyor.
Orta Koridor'a neden bu kadar önem veriliyor?
Zorlu, Hazar geçişli Orta Koridor'un Doğu ile Batı arasında güvenli ve hızlı bir taşımacılık hattı sunduğunu ve Türk dünyasının küresel ekonomiye daha güçlü bağlanmasını sağlayacağını belirtti. Ayrıca bu güzergahın doğru politikalarla yalnızca bir lojistik hattan öte, bir ekonomik kalkınma kuşağına dönüşebileceğini vurguladı.
TDT'nin ekonomik büyüklüğü ne kadar?
Zorlu'nun konuşmasında aktardığı verilere göre Türk Devletleri Teşkilatı, gözlemci üyeleriyle birlikte yılın ilk çeyreği itibarıyla 674 milyar dolara ulaşan ekonomik büyüklüğe sahip bulunuyor. Teşkilat aynı zamanda yaklaşık 200 milyon nüfusu ve Avrupa ile Asya'nın merkezindeki stratejik konumuyla öne çıkıyor.
