Tarihi Kentler Birliği 2026 Yılı II. Olağan Birlik Meclis Toplantısı, Ankara Büyükşehir Belediye (ABB) Başkanı ve Tarihi Kentler Birliği (TKB) Başkanı Mansur Yavaş'ın başkanlığında Kayseri'de bir otelde gerçekleştirildi. Toplantıya Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanı Memduh Büyükkılıç, Bartın Belediye Başkanı Muhammet Rıza Yalçınkaya, Kütahya Belediye Başkanı Eyüp Kahveci, Mut Belediye Başkanı Murat Orhan, Sur Belediyesi Eş Başkanı Adnan Örhan, Prof. Dr. Ruşen Keleş, TKB Ankara Şube Temsilcisi Bekir Ödemiş ve birçok belediye başkanı katıldı.
Yavaş: "493 Belediyenin Buluşması Ortak İradenin Göstergesi"
Konuşmasına Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanı Memduh Büyükkılıç'a teşekkürle başlayan Mansur Yavaş, Tarihi Kentler Birliği'nin 2000 yılında kültürel mirasın korunması amacıyla yerel yönetimler arasında dayanışma ve işbirliği zemini oluşturmak için kurulduğunu hatırlattı. Kuruluşundan bu yana birliğin belediyeleri uzmanlarla buluşturan, koruma politikalarının gelişmesine katkı sunan ve bilgi ile deneyimin kentler arasında paylaşılmasını sağlayan önemli bir yapıya dönüştüğünü vurgulayan Yavaş, "Bugün 493 belediyemizin aynı çatı altında buluşması, bu ortak iradenin ve yıllar içerisinde olunan güvenin en somut göstergesidir" dedi.
Yavaş konuşmasında Kayseri ile bağlantılı olarak Mimar Sinan'a da değindi. Avanos'ta doğan Mimar Sinan'ı yalnızca büyük yapılar inşa eden bir mimar olarak değil, yaşadığı coğrafyanın bilgisini, insanın ihtiyaçlarını, estetiği ve mühendisliği aynı eserde buluşturan büyük bir medeniyet ustası olarak nitelendiren Yavaş, kentlerin geleceğini konuşurken bu anlayıştan öğrenilecek çok şey bulunduğunu ifade etti.
Restorasyon Hatalarına Dikkat: "Bilenlerle Birlikte Çalışmalıyız"
Yavaş, Beypazarı'nda belediye başkanlığı döneminde dış cephe onarımı çalışmaları yürütürken ilk Tarihi Kentler Birliği toplantısına 53 belediye olarak katıldıklarını ve o dönemde yaptığı bazı çalışmaları rahmetli Metin Hoca'ya gösterdiğini anlattı. Hocanın çalışmalardaki derz hatalarını hemen fark ettiğini ve "Bundan sonra yaptığınız her işi bana gönderin" dediğini aktaran Yavaş, bu deneyimin kendisine uzman denetimiyle çalışmanın önemini öğrettiğini belirtti.
Türkiye'de yapılan bazı restorasyonların artık alay konusu olduğuna dikkat çeken Yavaş, "Keşke bu binaya hiç dokunmasaydınız" yorumlarına muhatap kalan örneklerin yaşandığını söyledi. Beypazarı'ndaki Paşa Camisi'nde bir vatandaşın tescilsiz dönemde ahşapların tamamını boyadığını, ancak sonradan fark edilip boyaların temizlenebildiğini anlatan Yavaş, "Yapacağımız bütün çalışmaları bilenlerle beraber yapmamızda fayda var" diyerek uzman iş birliğinin önemine vurgu yaptı.
Somut Olmayan Kültür Mirası ve 1.400 Müze Hedefi
Kültürel mirası yalnızca restore edilmesi gereken yapılar olarak değerlendirmediklerini vurgulayan Yavaş, somut olmayan kültür mirasının da en az yapılar kadar önemli olduğunu dile getirdi. Türkiye'de bin 400 belediye bulunduğunu hatırlatan Yavaş, her belediyenin bulunduğu yerde bir Somut Olmayan Kültür Mirası Müzesi açılabileceğini söyledi. Bu dönemde Milli Mücadele Rotası ile sözlü tarihi de kapsayan Halk Bilimi Müzesi çalışmalarına ağırlık verdiklerini ifade etti.
Yöresel lezzetlerin korunması meselesine de değinen Yavaş, Beypazarı, Ayaş, Gürün, Nallahan, Göynük, Mudurnu, Seben ve Geyve gibi İpek Yolu güzergahındaki yerleşimlerde yaprak sarmasına dolma denildiğini, her yörenin kendine özgü malzeme farklılıklarının yüzlerce yıllık bir birikimin ürünü olduğunu anlattı. Bu eşsiz mirası gelecek kuşaklara aktarmak için coğrafi işaret almaya çalıştıklarını belirten Yavaş, coğrafi işareti yalnızca ismini kullanan ancak özgün tarife uymayan kurumlara karşı şu an herhangi bir yaptırım mekanizmasının bulunmadığını, bu konunun Sanayi Bakanlığı tarafından bir nizamname ya da tüzükle çözüme kavuşturulması gerektiğini söyledi.
Aidat Düzenlemesi ve Proje Finansmanı Gündeme Geldi
Toplantıda aidat meselesine de değinen Yavaş, Memduh Büyükkılıç'ın aidatlarda indirim yaptığını ancak kendisinin bu indirimin büyükşehirlere yeniden yüklenmesi gerektiğini düşündüğünü açıkladı. Bunun gerekçesini şöyle açıkladı: Birliğin bu dönemde desteklediği projelerden en az 100-200 tanesinin uygulamasını gerçekleştirmek istediklerini ve Anadolu'nun her yerinde iz bırakmayı hedeflediklerini belirtti. Birliğin 250-300 milyon lira bütçesi bulunduğunu aktaran Yavaş, her projeye 25 milyon lira verilmesi durumunda bu bütçeyle yalnızca 10 projeye uygulama yapılabileceğini hesapladı. Bu nedenle bazı belediyelerin kendi paylarını tamamlama taahhüdü vermesi halinde daha fazla belediyenin projesinin hayata geçirilebileceğini önerdi. Ayrıntıların ertesi gün Oktay Bey tarafından aktarılacağını duyurdu.
Büyükkılıç: "Ortak Akıl ve Dijitalleşme Şart"
Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanı Memduh Büyükkılıç da toplantıda söz alarak farklı il, yöre ve bölgelerden gelen belediye başkanları ile meclis üyelerinin bir araya gelmesinin güçlü bir dayanışma örneği olduğunu vurguladı. "Ekip önemli, ortak akıl çok daha önemli" diyen Büyükkılıç, yerel yönetimlerin insana değer veren, insan odaklı hizmet anlayışıyla hareket etmesi gerektiğini belirtti.
Tarihi doku bilincinin 2000'li yıllarda güçlenmeye başladığını hatırlatan Büyükkılıç, Tarihi Kentler Birliği'nin kuruluşunda 52 belediyeyle başladığını, bugün ise 500'e yakın belediyenin üye olduğunu söyledi. Büyükkılıç, merhum Metin Sözen'i rahmet ve minnetle andığını, onun tek yapı ölçeğinden ada, şehir ve bölge ölçeğine uzanan bir vizyon taşıdığını aktardı. Kapadokya bölgesinin Nevşehir, Kayseri, Aksaray, Niğde ve Kırşehir illerini kapsadığını hatırlatan Büyükkılıç, bölge bazlı bir anlayışla çalışılması gerektiğini söyledi.
Dijitalleşme dönemini yaşadıklarını vurgulayan Büyükkılıç, tarihi yapılara fonksiyon yüklenmeden yalnızca restore edilmesinin yeterli olmadığını, yeni neslin bu mekânlarla bağ kurabilmesi için dijital araçların da devreye sokulması gerektiğini ifade etti. "Fonksiyon yüklemediğimizde o yapıların bir süre sonra harabeye dönüştüğünü gözlemliyoruz" diyerek işlevsel dönüşümün önemine dikkat çekti. Toplantının sunumlarla devam ettiği, sunumların ardından belediye başkanlarının Kayseri Kültür Yolu Gezisi'ne katılacağı açıklandı.
Sıkça Sorulan Sorular
Tarihi Kentler Birliği ne zaman ve hangi amaçla kuruldu?
Tarihi Kentler Birliği, 2000 yılında kültürel mirasın korunması konusunda yerel yönetimler arasında güçlü bir dayanışma ve işbirliği zemini oluşturmak amacıyla kuruldu. Birlik, kuruluşundan bu yana belediyeleri uzmanlarla buluşturan ve koruma politikalarının gelişmesine katkı sunan bir yapı olarak faaliyet göstermektedir.
Tarihi Kentler Birliği'nin şu anki üye belediye sayısı kaçtır?
Toplantıda yapılan açıklamalara göre Tarihi Kentler Birliği'nde bugün itibarıyla 493 belediye üye bulunmaktadır. Birlik, kuruluşunda 52 belediyeyle başlamış; Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanı Memduh Büyükkılıç ise mevcut üye sayısını 500'e yakın olarak ifade etmiştir.
Mansur Yavaş, restorasyon çalışmalarında uzman iş birliğini neden bu kadar önemli buluyor?
Yavaş, Beypazarı'nda belediye başkanlığı döneminde yaptığı dış cephe onarımı çalışmalarında uzman görüşü alınmadan yapılan uygulamaların hatalı sonuçlar doğurduğunu bizzat yaşadığını anlattı. Türkiye'de bazı restorasyonların alay konusu haline geldiğini belirten Yavaş, tüm çalışmaların Tarihi Kentler Birliği bünyesindeki uzmanlarla birlikte yürütülmesi gerektiğini vurguladı.
Somut Olmayan Kültür Mirası Müzesi projesi ne anlama geliyor?
Mansur Yavaş, kültürel mirası yalnızca yapılar olarak değil, gelenekler ve yöresel bilgi birikimi olarak da ele aldıklarını belirterek Türkiye'deki her belediyenin bulunduğu yerde bir Somut Olmayan Kültür Mirası Müzesi açılabileceğini söyledi. Bu çerçevede Halk Bilimi Müzesi kavramını öne çıkaran Yavaş, yöresel lezzetlerin coğrafi işaret alınarak gelecek kuşaklara aktarılmasını da bu anlayışın bir parçası olarak değerlendirdi.
Toplantıda aidat ve proje finansmanı konusunda hangi öneri gündeme geldi?
Mansur Yavaş, aidatlarda yapılan indirimin büyükşehir belediyelerine yeniden yüklenmesini önerdi. Bunun gerekçesi olarak birliğin bu dönemde en az 100-200 projenin uygulamasını gerçekleştirme hedefini gösterdi. Birliğin 250-300 milyon lira bütçesi bulunduğunu belirten Yavaş, kendi payını tamamlama taahhüdü veren belediyelerin projelerine öncelik tanınmasıyla daha fazla belediyeye destek sağlanabileceğini açıkladı.
