ABD'de yetişkinlerin yaklaşık üçte biri, ülkenin federal hükümetini oluşturan yasama, yürütme ve yargı erklerinden hiçbirini ya da üçünü birden doğru şekilde sayamıyor. Pensilvanya Üniversitesi bünyesindeki Annenberg Kamu Politikaları Merkezi'nin (APPC) Anayasa Günü öncesinde kamuoyuyla paylaştığı 2026 Yurttaşlık Bilgisi Araştırması, Amerikalıların temel anayasal konulardaki bilgi düzeyine ilişkin çarpıcı bulgular içeriyor.
Araştırma Nasıl Yapıldı?
Anket, 6-9 Ağustos tarihleri arasında ABD genelinde bin 34 yetişkinle gerçekleştirildi. Sonuçlara göre katılımcıların yalnızca yüzde 65'i hükümetin üç erkini —yasama, yürütme ve yargıyı— doğru biçimde sıralayabildi. Bu oran 2024 yılında da yüzde 65 düzeyindeydi; 2025'te ise yüzde 70'e yükselmişti. Dolayısıyla son üç ankette katılımcıların yaklaşık üçte biri bu temel yurttaşlık bilgisinden yoksun görünüyor.
Birinci Değişiklik Hakları Ne Kadar Biliniyor?
Araştırmada katılımcılara ABD Anayasası'nın Birinci Değişikliği'nin güvence altına aldığı haklar da soruldu. Katılımcıların çoğunluğunun adını verebildiği tek hak ifade özgürlüğü oldu; ancak bunu doğru şekilde belirtenlerin oranı bir yıl içinde yüzde 79'dan yüzde 73'e geriledi.
Diğer haklara ilişkin sonuçlar ise şöyle: Din özgürlüğünü katılımcıların yüzde 43'ü, toplanma özgürlüğünü yüzde 31'i, basın özgürlüğünü yüzde 29'u ve hükümete dilekçe verme hakkını ise yalnızca yüzde 12'si doğru şekilde sayabildi. Birinci Değişiklik kapsamındaki beş hakkın tamamını eksiksiz sıralayabilen katılımcıların oranı yalnızca yüzde 9 olurken, yüzde 24'lük bir kesim bu haklardan hiçbirini adlandıramadı.
Doğuştan Vatandaşlık Sorusunda Tablo Farklı
Araştırmada öne çıkan bir diğer konu ise doğuştan vatandaşlık meselesiydi. Katılımcıların yüzde 76'sı, ABD'de doğan ve ülkenin yargı yetkisine tabi olan çocukların, ebeveynleri ABD vatandaşı olmasa dahi doğuştan vatandaşlık hakkına sahip olduğunu doğru biçimde ifade etti. Bu bulgu, diğer anayasal konulardaki bilgi düzeyiyle kıyaslandığında dikkat çekici bir fark ortaya koyuyor.
Kalıcı Bilgi Eksiklikleri ve Değişken Tablo
Araştırma, Amerika basınında aktarıldığı biçimiyle, ABD'de temel yurttaşlık bilgisine ilişkin bazı eksikliklerin yıllar içinde kalıcı hale geldiğine işaret ediyor. Öte yandan anayasal hakların bilinmesi konusunda bilgi düzeyinin yıldan yıla değişkenlik gösterdiği de bulgular arasında yer alıyor. Üç erkin bilinmesi sorusunda yüzde 65 oranının hem 2024 hem de 2026'da aynı kalması, bu alandaki durağanlığın somut bir göstergesi olarak öne çıkıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
2026 Yurttaşlık Bilgisi Araştırması'nı kim yayımladı?
Araştırma, Pensilvanya Üniversitesi bünyesindeki Annenberg Kamu Politikaları Merkezi (APPC) tarafından Anayasa Günü öncesinde yayımlandı.
Ankete kaç kişi katıldı ve ne zaman yapıldı?
Anket, 6-9 Ağustos tarihleri arasında ABD genelinde bin 34 yetişkinle gerçekleştirildi.
Katılımcıların kaçta kaçı hükümetin üç erkini doğru sıralayabildi?
Katılımcıların yüzde 65'i yasama, yürütme ve yargıyı doğru biçimde sıralayabildi. Bu oran 2024'te de yüzde 65, 2025'te ise yüzde 70 düzeyindeydi.
Birinci Değişiklik kapsamındaki beş hakkın tamamını kaç kişi bilebildi?
Katılımcıların yalnızca yüzde 9'u Birinci Değişiklik'in güvence altına aldığı beş hakkın tamamını eksiksiz sıralayabildi. Yüzde 24'lük kesim ise bu haklardan hiçbirini adlandıramadı.
Doğuştan vatandaşlık sorusuna katılımcıların kaçta kaçı doğru yanıt verdi?
Katılımcıların yüzde 76'sı, ABD'de doğan ve ülkenin yargı yetkisine tabi olan çocukların ebeveynleri vatandaş olmasa dahi doğuştan vatandaşlık hakkına sahip olduğunu doğru biçimde belirtti.
