Çin'in başkenti Pekin'de drone'ların hem uçurulmasını hem de bulundurulmasını yasaklayan kapsamlı bir düzenleme yürürlüğe girmek üzere. Son tarihin 15 Kasım olarak belirlenmesi üzerine drone sahipleri, ellerindeki cihazları bir an önce satabilmek için yetkili geri alım noktalarına koşuyor. Pek çok kişi, olabildiğince yüksek fiyat elde etme umuduyla zamanla yarışırken geri alım merkezlerinin önünde uzun kuyruklar oluşuyor.
Geri Alım Noktalarında Yoğunluk Arttı
Kent genelindeki yetkili geri alım noktalarında görevli personel, getirilen her cihazı tek tek değerlendirerek sahipleriyle fiyat pazarlığına giriyor. Bu süreç hem zaman alıyor hem de kalabalık bekleyiş sıralarına yol açıyor. Dünyanın en büyük drone üreticisi olarak bilinen DJI'ın Pekin'deki ana mağazası da bu yoğunluktan payını alıyor; mağaza önünde cihazlarını makul bir bedele satabilme umuduyla sıra bekleyen çok sayıda kişi dikkat çekiyor.
Devlet Teşviki ve Azalan Oranlar
Pekin yönetimi, drone sahiplerine cihazlarını onaylı geri alım noktalarına teslim etmeleri karşılığında belirli teşvikler sunuyor. 31 Ekim'e kadar başvuranlar, cihazlarının yeniden satış değerinin yüzde 30'u oranında, en fazla 3 bin yuan yani yaklaşık 22 bin Türk lirası tutarında devlet desteği alabiliyor. Bu oran, 1 Kasım'dan 14 Kasım'a kadar olan dönemde yüzde 15'e düşüyor. Bunların yanı sıra alternatif iki seçenek daha sunuluyor: Drone'unu geri dönüşüme verenler 200 yuan, yani yaklaşık bin 460 lira teşvik alıyor; isteyenler ise cihazlarını Pekin dışına ücretsiz biçimde göndertebiliyor.
Memnun Olanlar da Var, Öfkeliler de
DJI mağazasında sırasını bekleyen bir drone sahibi, yasağa anlayışla yaklaştığını dile getirdi. "Yasağın makul olduğunu düşünüyorum. Hükümetin güvenliği sağlamak ve hava sahasını yönetmek istemesini anlayabiliyorum. Ne de olsa Pekin bir başkent" diyen bu kişi, cihazını altı yıl önce yaklaşık 6 bin yuana, yani 44 bin liraya satın aldığını belirtti. Resmi yeniden satış uygulamasındaki ön tahmine dayanarak satıştan en az bin yuan, yani 7 bin 300 lira elde etmeyi umduğunu söyledi.
Öte yandan tablonun çok daha sert bir portresini çizenler de var. Kendisini drone meraklısı olarak tanıtan Zhu, geri alım planını açıkça "soygun" olarak nitelendirdi. Zhu, 5 cihazını geri sattığını ve ilk alım fiyatlarına kıyasla binlerce yuan kaybettiğini aktararak "Bu düzenleme çok fazla para kaybetmeme neden oldu. Bu benim kişisel eşyam. Elbette mutlu değilim. Çaresizim ve öfkeliyim" dedi. Zhu ayrıca geri alınan drone sayısının çok yüksek olması nedeniyle ikinci el fiyatların yüzde 40'a varan oranlarda gerilediğini de sözlerine ekledi.
Güvenlik Endişeleri Yasağı Hızlandırdı
Pekin yönetiminin bu adımı atmadan önce yaşanan gelişmeler de konuya ayrı bir arka plan katıyor. Haziran ayında küçük bir uçak, Pekin'in en yüksek binasına çarptı; olayda pilot hayatını kaybetti, 13 kişi yaralandı ve başkentin uluslararası havalimanlarından birine giden uçuş rotası sekteye uğradı. Çin hükümet merkezinin yalnızca birkaç kilometre uzağında meydana gelen ve yoğun bir sansüre tabi tutulan bu olay, Pekin yönetiminde ciddi tedirginlik yarattığı şeklinde değerlendiriliyor. Pekin yönetimi, drone bulundurma yasağını kamuoyuyla paylaşırken gerekçe olarak "başkentin güvenliğini koruma" ihtiyacını öne sürdü.
Sivil Havacılık İdaresi'nin verilerine göre 2025 sonu itibarıyla Çin genelinde kayıtlı 3 milyon 285 bin drone bulunuyor. Ancak ülkenin büyük bölümünde drone'ları kaydettirme zorunluluğu henüz hayata geçirilmiş değil.
Sosyal Medyada Veda Mesajları
Yasağın yarattığı duygusal iz yalnızca geri alım kuyruklarına yansımıyor; pek çok Pekinli, sosyal medyada drone koleksiyonlarına duygusal veda mesajları paylaşıyor. RedNote adıyla da bilinen Xiaohongshu platformunda bir kullanıcı, "Yapabileceğim bir şey yok, eşlik ettiğin için teşekkürler. Umarım gelecekte gökyüzünde dolaşmaya devam edebilirsin" yazdı. Bu tür paylaşımlar, yasağın teknik ve ekonomik boyutunun ötesinde bıraktığı kişisel izi de gözler önüne seriyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Pekin'deki drone yasağı tam olarak ne getiriyor?
Pekin'de yürürlüğe girecek yeni düzenleme, drone'ların yalnızca uçurulmasını değil, şehirde bulundurulmasını da yasaklıyor. Drone sahiplerinin cihazlarını 15 Kasım tarihine kadar elden çıkarması gerekiyor.
Drone sahiplerine sunulan devlet teşviki ne kadar?
Onaylı geri alım noktalarına 31 Ekim'e kadar başvuranlar, cihazlarının yeniden satış değerinin yüzde 30'u oranında, en fazla 3 bin yuan (yaklaşık 22 bin TL) devlet teşviki alabiliyor. 1-14 Kasım arasında bu oran yüzde 15'e düşüyor. Geri dönüşüm seçeneğinde ise 200 yuan (bin 460 TL) teşvik uygulanıyor.
İkinci el drone fiyatları neden düştü?
Drone sahibi Zhu'nun aktardığına göre geri alım noktalarına getirilen cihaz sayısının çok yüksek olması, ikinci el piyasasında arz fazlasına yol açtı ve fiyatlar yüzde 40'a varan oranlarda geriledi.
Pekin'in bu yasağı çıkarmasına neden olan olay neydi?
Haziran ayında küçük bir uçak Pekin'in en yüksek binasına çarptı; kazada pilot hayatını kaybetti, 13 kişi yaralandı ve başkentin uluslararası havalimanlarından birine giden uçuş rotası sekteye uğradı. Çin hükümet merkezine çok yakın bir noktada gerçekleşen bu olay, hava sahası güvenliğine ilişkin kaygıları önemli ölçüde artırdı.
Çin genelinde kaç adet kayıtlı drone bulunuyor?
Sivil Havacılık İdaresi verilerine göre 2025 sonu itibarıyla Çin genelinde 3 milyon 285 bin kayıtlı drone mevcut. Bununla birlikte ülkenin büyük bölümünde drone kaydettirme zorunluluğu henüz uygulanmıyor.
