Tarım ve Orman Bakanlığı, farklı gerekçelerle üst üste iki yıl boyunca işlenmeyen tarım arazilerinin sezonluk olarak kiraya verilmesine yönelik çalışmalarını sürdürüyor. 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile İşlenmeyen Tarım Arazilerinin Tarımsal Amaçlı Kiraya Verilmesine İlişkin Yönetmelik çerçevesinde yürütülen bu süreçte kira bedelleri arazi maliklerine ödeniyor; araziler ise tarımsal üretimde kullanılmak üzere Bakanlıkça sezonluk olarak kiraya veriliyor. Peki bu süreç nasıl işliyor, kira bedeli nasıl belirleniyor ve başvuru için nereye gitmek gerekiyor?
Hangi Araziler Kiralama Kapsamına Giriyor?
5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile ilgili yönetmelik hükümleri uyarınca, farklı gerekçelerle üst üste iki yıl süreyle işlenmeyen tarım arazileri kiralama kapsamında değerlendiriliyor. Bu araziler, kira bedelleri maliklerine ödenmek kaydıyla tarımsal üretimde kullanılmak üzere Bakanlık tarafından sezonluk olarak kiraya veriliyor. Dolayısıyla bir arazinin kiralama sürecine dahil edilebilmesi için en az iki üretim yılı boyunca kesintisiz biçimde işlenmemiş olması gerekiyor.
Tespit ve İlan Süreci Ne Zaman Başladı?
2026 üretim yılına yönelik tespit çalışmaları, il ve ilçe düzeyinde oluşturulan Arazi Tespit Komisyonları tarafından tamamlandı. Söz konusu komisyonlar, kiralama kapsamında değerlendirilen arazileri belirleyerek süreci başlattı. Kiralama kapsamındaki arazilere ilişkin ilan süreci ise 1 Eylül tarihinde resmen başladı. İlan süreci tamamlandıktan ve mülki amir onayları alındıktan sonra araziler kesinleşmiş olacak.
Kiralama İşlemlerini Hangi Kurum Yürütecek?
İlan sürecinin tamamlanması ve mülki amir onaylarının alınmasının ardından kesinleşecek işlenmeyen tarım arazilerinin kiralama işlemleri, gelen kiralama talepleri doğrultusunda İl Tarım ve Orman Müdürlükleri tarafından gerçekleştirilecek. Yani başvuru ve kiralama sürecinin tüm resmi adımları il müdürlükleri kanalıyla yürütülecek.
Kira Bedeli Nasıl Hesaplanıyor?
Kira bedelinin belirlenmesinde belirli bir taban esas alınıyor: Kira bedeli, ilgili komisyonca tespit edilen rayiç bedelin altında olamıyor. Rayiç kira bedelinin belirlenmesinde ise emsal yöntemi kullanılıyor. Buna göre kiralanacak tarım arazisiyle benzer niteliklere sahip ve aynı yerleşim yerinde bulunan en az üç kiralanmış tarım arazisi emsal olarak tespit ediliyor. Bu emsal verilerinden hareketle komisyon, ilgili arazi için uygun rayiç kira bedelini belirliyor. Belirlenen kira bedeli ise arazi sahibine ödeniyor.
Başvuru Nasıl ve Nereye Yapılacak?
İlan edilen tarım arazilerini kiralamak isteyen kişiler, kiralama talep formunu eksiksiz biçimde doldurarak ilan süresi içinde ilgili il müdürlüğüne başvurabilecek. Bunun yanı sıra başvurular, Tarım Arazileri Değerleme ve Edindirme Bilgi Sistemi üzerinden de yapılabiliyor. Sistem, başvuru sürecini hem fiziksel hem de dijital ortamda takip etme imkânı sunuyor. Kiralama işleminin tamamlanmasının ardından kira bedeli doğrudan arazi sahibine ödeniyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Üst üste kaç yıl işlenmeyen tarım arazileri kiralama kapsamına alınıyor?
5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile ilgili yönetmelik kapsamında, farklı gerekçelerle üst üste iki yıl süreyle işlenmeyen tarım arazileri kiralama kapsamında değerlendiriliyor.
2026 üretim yılı için ilan süreci ne zaman başladı?
2026 üretim yılına yönelik Arazi Tespit Komisyonlarının çalışmaları tamamlandı ve kiralama kapsamındaki arazilere ilişkin ilan süreci 1 Eylül'de başladı.
İşlenmeyen tarım arazilerinin kiralama işlemlerini hangi kurum yürütecek?
İlan sürecinin tamamlanması ve mülki amir onaylarının alınmasının ardından kesinleşecek arazilerin kiralama işlemleri, gelen talepler doğrultusunda İl Tarım ve Orman Müdürlükleri tarafından gerçekleştirilecek.
Kira bedeli nasıl belirleniyor ve kime ödeniyor?
Kira bedeli, ilgili komisyonca belirlenen rayiç bedelden düşük olamıyor. Rayiç bedelin tespitinde, kiralanacak araziyle benzer niteliklere sahip ve aynı yerleşim yerindeki en az üç kiralanmış tarım arazisi emsal alınıyor. Belirlenen kira bedeli arazi sahibine ödeniyor.
Arazi kiralamak isteyenler başvurularını nasıl yapabilir?
Başvuru yapmak isteyenler, kiralama talep formunu eksiksiz doldurarak ilan süresi içinde ilgili il müdürlüğüne başvurabilir ya da Tarım Arazileri Değerleme ve Edindirme Bilgi Sistemi üzerinden online başvuru yapabilir.
