Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde (KDC) Bundibugyo virüsünün neden olduğu Ebola salgınının zirve noktasına ulaştığı ve yeni vaka sayısındaki artışın yavaşladığı bildirildi. KDC Sağlık Bakanı Samuel Roger Kamba, günlük vaka sayısının daha önce yaklaşık 120 düzeyinde seyrettiğini, ancak bu rakamın yaklaşık 80'e gerilediğini açıkladı. Bakan, bu olumlu tabloya karşın salgına yönelik önlemlerin sıkı biçimde uygulanmaya devam etmesi gerektiğini vurguladı.
Bazı Bölgelerde 42 Gündür Yeni Vaka Yok
Kamba, ülkedeki 62 sağlık bölgesinden 10'unda 22 günden uzun süredir yeni vaka görülmediğini belirtti. Bu 10 bölgenin 6'sı 42 günden, 4'ü ise 21 günden uzun süredir yeni vaka bildirmiyor. Bakan, söz konusu tablonun salgının kontrol altında olduğuna yönelik değerlendirmeleri güçlendirdiğini ifade etti.
KDC Sağlık Bakanlığı'nın 14 Eylül tarihli verilerine göre salgının başlangıcından bu yana 7 bin 200'den fazla doğrulanmış vaka ve 3 bin 475'ten fazla ölüm kaydedildi. Mevcut salgın, KDC'de Ebola hastalığının ilk kez 1976'da tespit edilmesinden bu yana yaşanan 17. salgın olma özelliği taşıyor.
Ituri'deki Çatışmalar Sağlık Ekiplerinin Önünde Engel
Salgın özellikle Ituri eyaletinde yoğunlaşmaya devam ediyor. Bölgede süregelen silahlı çatışmalar, sağlık ekiplerinin hastalara ulaşmasını ve temaslı takibi çalışmalarını ciddi ölçüde zorlaştırıyor. Geçen hafta ise Kongo Cumhuriyeti ve Orta Afrika Cumhuriyeti sınırındaki Sud-Ubangi eyaleti, Ebola vakalarının görüldüğü altıncı eyalet olarak kayıtlara geçti.
Yetkililerden Temkinli Değerlendirmeler
Salgının kontrol altına alındığına ilişkin açıklamalara rağmen bazı yetkililer daha ihtiyatlı bir tutum sergiledi. Bunia Milletvekili Iracan Gratien de Saint-Nicolas, bu tür açıklamaların objektif verilerle desteklenmesi gerektiğini söyledi. Iracan'a göre yeni vaka ve ölüm sayılarındaki düşüşün yanı sıra aktif bulaşın görüldüğü bölgelerin azalması, yeni vakaların büyük çoğunluğunun daha önce belirlenen temaslılardan çıkması ve temaslı takibinin etkin biçimde yürütülmesi gibi göstergelerin de kamuoyuyla paylaşılması gerekiyor.
Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (Africa CDC) Genel Direktörü Jean Kaseya da ağustos ayındaki açıklamasında benzer bir ölçüt ortaya koymuştu. Kaseya, salgının zirveye ulaştığının söylenebilmesi için yeni vakaların büyük bölümünün daha önce belirlenmiş temaslılar arasından çıkması gerektiğini belirtmişti. Aynı açıklamada Kaseya, ölümlerin yüzde 60 ila 70'inin sağlık kuruluşları dışında gerçekleştiğini ve temaslı listelerinin genişlemeye devam ettiğini de aktarmıştı.
Bundibugyo Virüsü Nedir?
Bundibugyo virüsü (BDBV), insanlarda hastalığa yol açabilen dört Orthoebolavirus türünden biri olup Bundibugyo virüs hastalığına (BVD) neden olmaktadır. Virüs ilk kez 2007 yılında Uganda'nın Bundibugyo bölgesinde patlak veren salgınla tanımlandı. Hastalık; ateş, halsizlik, kas ağrısı, baş ağrısı ve boğaz ağrısı gibi belirtilerle başlayabiliyor. İlerleyen aşamalarda kusma, ishal, döküntü, organ işlevlerinde bozulma ve bazı vakalarda kanamalar gözlemlenebiliyor. Kuluçka süresi 2 ila 21 gün arasında değişiyor; enfekte kişiler belirtiler ortaya çıkmadan önce bulaştırıcı sayılmıyor.
Virüsün insanlara bulaşması, enfekte hayvanların kan veya vücut salgılarıyla temas yoluyla başlayabiliyor. İnsandan insana bulaşma ise enfekte kişilerin kan, salgı ve diğer vücut sıvılarıyla doğrudan temas ya da kontamine yüzey ve materyaller aracılığıyla gerçekleşebiliyor.
Bundibugyo Virüsüne Karşı Onaylı Aşı Yok
Bundibugyo virüsüne karşı lisanslı bir aşı veya özel olarak onaylanmış bir tedavi şu an için bulunmuyor. Dünya Sağlık Örgütü'ne (DSÖ) göre erken tanı, destekleyici tedavi, izolasyon, temaslı takibi, enfeksiyon kontrolü ve güvenli defin uygulamaları salgının yönetiminde temel yöntemler arasında yer alıyor. KDC'de daha yaygın Ebola virüsüne karşı kullanılan Ervebo aşısından 70 binden fazla doz mevcut olmakla birlikte bu aşının Bundibugyo virüsüne karşı insanlarda ne ölçüde koruma sağladığı henüz kesin olarak bilinmiyor. DSÖ, Ervebo'nun mevcut salgında yalnızca araştırma protokolleri kapsamında kullanılmasını öneriyor.
Sıkça Sorulan Sorular
KDC'deki Ebola salgınında toplam kaç vaka ve ölüm kaydedildi?
KDC Sağlık Bakanlığı'nın 14 Eylül tarihli verilerine göre salgının başlangıcından bu yana 7 bin 200'den fazla doğrulanmış vaka ve 3 bin 475'ten fazla ölüm kayıt altına alındı.
Günlük yeni vaka sayısı ne kadar geriledi?
KDC Sağlık Bakanı Samuel Roger Kamba'nın açıklamasına göre günlük yeni vaka sayısı daha önce yaklaşık 120 düzeyindeyken bu rakam yaklaşık 80'e indi.
Bundibugyo virüsüne karşı onaylı bir aşı var mı?
Hayır, Bundibugyo virüsüne karşı lisanslı bir aşı veya özel olarak onaylanmış bir tedavi bulunmuyor. KDC'de mevcut olan Ervebo aşısı daha yaygın Ebola virüsüne karşı geliştirilmiş olup bu aşının Bundibugyo virüsüne karşı etkinliği henüz kesin olarak bilinmiyor; DSÖ söz konusu aşının yalnızca araştırma protokolleri kapsamında kullanılmasını öneriyor.
Salgın hangi eyaletlerde görüldü ve en çok nerede yoğunlaştı?
Salgın özellikle Ituri eyaletinde yoğunlaşıyor. Geçen hafta itibarıyla Kongo Cumhuriyeti ve Orta Afrika Cumhuriyeti sınırındaki Sud-Ubangi eyaleti de Ebola vakalarının görüldüğü altıncı eyalet olarak kayıtlara geçti.
Africa CDC Genel Direktörü Jean Kaseya salgının zirvede olduğunu nasıl tanımladı?
Kaseya, ağustos ayındaki açıklamasında salgının zirveye ulaştığının söylenebilmesi için yeni vakaların büyük bölümünün daha önce belirlenmiş temaslılar arasından çıkması gerektiğini belirtti. Ayrıca ölümlerin yüzde 60 ila 70'inin sağlık kuruluşları dışında gerçekleştiğini ve temaslı listelerinin genişlemeye devam ettiğini aktardı.
