Rusya'da Devlet Duması milletvekillerini ve 39 bölgenin yönetici ile meclis üyelerini belirleyecek seçimler, üçüncü ve son oylamasını bugün tamamlıyor. Rusya Merkez Seçim Komisyonu verilerine göre yaklaşık 111 milyon seçmen, ülke genelindeki sandıklarda ve yurt dışı temsilciliklerde oy kullanabilecek. İlk sonuçların yerel saatle 18.00'de açıklanmaya başlaması, daha kapsamlı verilerin ise ertesi gün ortaya çıkması bekleniyor.
Şubat 2022'den Bu Yana İlk Parlamento Seçimi
Şubat 2022'de başlayan Ukrayna savaşının ardından düzenlenen ilk parlamento seçimi olma özelliğini taşıyan bu oylamanın sonuçları, Kremlin tarafından Putin'in politikalarına ve Ukrayna'daki savaşa yönelik toplumsal desteğin somut bir göstergesi olarak sunulacak. İktidar partisi Birleşik Rusya'nın seçimlerden yine parlamentodaki baskın güç olarak çıkması bekleniyor. Bununla birlikte seçim sürecinin kendisi, yalnızca bir parlamento yenilenmesinin ötesinde siyasi bir anlam yüklenerek kamuoyuna aktarılıyor.
Cumhurbaşkanı Putin, seçimler öncesinde televizyonda yayımlanan ulusa sesleniş konuşmasında, sandığa gidişin Ukrayna'da savaşan Rus askerlerine yönelik desteği açıkça ortaya koyacağını söyledi. Putin'in ifadesine göre seçmenlerin tercihi ve iradesi, milyonlarca kişinin Rus askerlerinin arkasında durduğunu, toplumun ortak değerler, tarihsel hafıza ve ülkeye bağlılıkla bir arada olduğunu gösterecek.
Savaş Karşıtı Adayların Büyük Çoğunluğu Liste Dışı Kaldı
Seçim sürecinin en dikkat çekici boyutlarından biri, savaş karşıtı adayların büyük bölümünün adaylığa kabul edilmemiş olması. Liberal Yabloko partisinden seçimlere katılabilen adaylar ise savaşla ilgili yetkililerin yasa dışı saydığı açıklamalar nedeniyle iki üst düzey parti yöneticisinin uzun hapis cezalarına çarptırılmasının ardından kendi özgürlükleri konusunda kaygılarını dile getirdi.
Rusya'da ordunun itibarını zedelediği değerlendirilen açıklamalar yapmak ya da yetkililerin "sahte haber" olarak tanımladığı bilgileri yaymak, uzun süreli hapis cezalarıyla sonuçlanabiliyor. Kremlin, Ukrayna'daki operasyon olarak nitelendirdiği savaş sürecinde ulusal birlik ve belirli düzeyde sansürün zorunlu olduğunu savunuyor. Rus yönetimi savaşı, düşman olarak tanımladığı Batı ile varoluşsal bir mücadelenin parçası olarak çerçeveliyor; aynı zamanda Ukrayna istihbaratı ve diğer düşman unsurların Rusya içinde istikrarsızlık yaratmaya yönelik girişimlerini artırdığını öne sürüyor.
Putin Ukrayna'yı Seçimlere Müdahaleyle Suçladı
Cumhurbaşkanı Putin, 18 Eylül Cuma günü Ukrayna'yı Rusya'daki seçimlere müdahale etmeye çalışmakla suçladı. Putin, Rusya'nın kontrolündeki Zaporijya bölgesinde bir seçim yetkilisinin evine saldırı düzenlendiğini ve bu saldırı sonucunda yetkili Elena Astanina'nın hayatını kaybettiğini ileri sürdü. Ancak Reuters, söz konusu saldırıya ilişkin ayrıntıları bağımsız olarak doğrulayamadığını belirtti. Kiev yönetimi de konuyla ilgili hemen bir açıklama yapmadı.
Öte yandan Rus seçim yetkilileri, cumartesi günü Moskova'daki çevrim içi oy verme sisteminin siber saldırıya uğradığını duyurdu. Sıkıyönetim gerekçesiyle kendi sınırları içinde seçimleri askıya alan Ukrayna ise Rusya'daki oylamayı "sahte seçim" olarak nitelendirdi.
Sistem İçi Muhalefet Partileri Beklenmedik Oy Alabilir
Berlin merkezli NEST düşünce kuruluşu, seçim sonucunun büyük ölçüde öngörülebilir olmasına karşın ekonomik baskıların yoğunlaştığı bu dönemde Kremlin açısından sürpriz gelişmelere zemin hazırlayabileceğini değerlendirdi. Kremlin eleştirmeni Mihail Hodorkovski'nin kurucu ortakları arasında yer aldığı NEST, savaşın ekonomik yansımalarının Rusya'da giderek daha fazla hissedildiğini ve biriken kaygı ile memnuniyetsizliğin Kremlin'in seçimlere katılmasına izin verdiği sistem içi muhalefet partilerine destek olarak yansıyabileceğini savundu.
NEST'e göre Komünist Parti ve Yeni İnsanlar Partisi, normal koşullarda Birleşik Rusya'ya gidecek oyların bir kısmını alabilir. Bununla birlikte her iki parti de önemli konularda Birleşik Rusya ile büyük ölçüde aynı doğrultuda oy kullanıyor; bu da sistemin genel işleyişini köklü biçimde değiştirme kapasitelerinin sınırlı olduğuna işaret ediyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Rusya'daki Devlet Duması seçimleri kaç gün sürdü ve ne zaman sona erdi?
Seçimler üç gün boyunca yapıldı ve son oy verme günü bugün tamamlandı. İlk sonuçların yerel saatle 18.00'de açıklanmaya başlaması, daha kapsamlı verilerin ise ertesi gün ortaya çıkması bekleniyor.
Bu seçimlerde kaç seçmen oy kullanma hakkına sahipti?
Rusya Merkez Seçim Komisyonu verilerine göre yaklaşık 111 milyon seçmen, ülke genelinde ve yurt dışındaki temsilciliklerde oy kullanabilecek.
Putin seçimleri neden Ukrayna savaşıyla ilişkilendirdi?
Putin, televizyonda yayımlanan ulusa sesleniş konuşmasında seçimlerin Ukrayna'da savaşan Rus askerlerine yönelik toplumsal desteği ortaya koyacağını söyledi. Kremlin'in seçim sonuçlarını Putin'in politikalarına ve Ukrayna'daki savaşa yönelik halk desteğinin göstergesi olarak sunması bekleniyor.
Savaş karşıtı adaylara seçimlerde neden yer verilmedi?
Kaynak metne göre savaş karşıtı adayların büyük bölümünün adaylığına izin verilmedi. Rusya'da ordunun itibarını zedelediği değerlendirilen açıklamalar yapmak ya da "sahte haber" olarak nitelendirilen bilgileri yaymak uzun süreli hapis cezalarıyla sonuçlanabiliyor; Kremlin ise savaş sürecinde ulusal birlik ve sansürün zorunlu olduğunu savunuyor.
NEST düşünce kuruluşu seçim sonuçlarına ilişkin ne değerlendirdi?
Berlin merkezli NEST, savaşın ekonomik sonuçlarının Rusya'da daha fazla hissedildiğini ve biriken memnuniyetsizliğin Komünist Parti ile Yeni İnsanlar Partisi gibi sistem içi muhalefet partilerine destek olarak yansıyabileceğini öne sürdü. Ancak her iki parti de önemli konularda Birleşik Rusya ile aynı doğrultuda oy kullandığından bu tablonun sistemin genel işleyişini köklü biçimde değiştirmesi beklenmiyor.
