Almanya'da Berlin ve Mecklenburg-Vorpommern eyaletlerinde gerçekleştirilen seçimlerde oy verme işlemi yerel saatle 18.00'de sona erdi. Alman Birinci Televizyonu ARD'nin açıkladığı sandık çıkış anketine göre Berlin'de Sol Parti, yüzde 24,5 oranında oy alarak ilk sıraya yerleşti. Partinin eyalet başbakanlığı için gösterdiği aday ise Türk kökenli siyasetçi Elif Eralp. Seçim gecesi tüm gözler bu isme çevrildi.
Berlin'de Sandıktan Çıkan Tablo
ARD'nin sandık çıkış anketine göre Berlin'de Hristiyan Demokrat Birlik Partisi (CDU) yüzde 20 ile ikinci, aşırı sağcı Almanya için Alternatif Partisi (AfD) yüzde 16 ile üçüncü sıraya yerleşti. Yeşiller yüzde 15, Sosyal Demokrat Parti (SPD) yüzde 12 oy aldı. Sosyal Adalet ve Ekonomik Anlayış İttifakı (BSW) yüzde 5, Hür Demokrat Parti (FDP) ise yüzde 2,5 oranında oy topladı.
Bir önceki seçimle kıyaslandığında Sol Parti oy oranını 2023'e göre 12,3 puan artırırken CDU 8,2, SPD 6,4 ve Yeşiller 3,4 puan kaybetti. AfD ise oy oranını 6,9 puan yükseltti. ARD'nin sandalye dağılımı projeksiyonuna göre 159 sandalyeli Berlin eyalet meclisinde Sol Parti 42, CDU 34, AfD 27, Yeşiller 26, SPD 21 ve BSW 9 sandalye kazanacak. Ancak mutlak çoğunluk için gereken 80 sandalyeye tek başına ulaşabilen parti bulunmuyor; bu durum koalisyon müzakerelerini kaçınılmaz kılıyor.
Elif Eralp Kimdir ve Neden Öne Çıkıyor?
Berlin'deki seçimlerde en dikkat çeken isim Sol Parti'nin eyalet başbakanlığı adayı Elif Eralp oldu. Seçim öncesi yapılan anketlerde Sol Parti'nin birinci sırada yer almasıyla birlikte Eralp'ın adı giderek daha fazla konuşulur hale geldi. Partinin seçimi kazanması halinde Eralp, Berlin'in ilk göçmen kökenli eyalet başbakanı olacak.
Eralp'ın kampanyası, New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani'nin seçim kampanyasıyla karşılaştırılıyor. Eralp, Mamdani'nin demokratik sosyalist çizgideki başarısını önemli bulduğunu ifade ederken iki taraf arasında fikir alışverişi yapıldığını da belirtti. Financial Times'a göre Mamdani'nin kampanya stratejisti ilkbaharda Berlin'e giderek Eralp ve partisine tavsiyelerde bulundu.
Berlin'deki eyalet seçimlerinde Eralp'ın yanı sıra farklı partilerden toplam 28 Türk kökenli aday da yarışıyor. Yaklaşık 2,5 milyon seçmenin 2 bin 542 sandıkta oy kullandığı seçimde ilk kez 16 yaşını dolduranlar da oy hakkını kullandı. Seçim sürecinde yaklaşık 40 bin seçim görevlisi görev yaptı. Yüzde 5 barajını aşan partilerin adayları 5 yıl süreyle görev yapacak.
Eralp'tan Seçim Gecesi Konuşması
İlk sonuçların açıklanmasının ardından Elif Eralp, destekçilerine teşekkür ederek coşkulu bir konuşma yaptı. "Şehrimizde sevgi ve adalet, nefrete karşı galip geldi ve bu mesaj tüm dünyaya yayılıyor" diyen Eralp, bugünden itibaren Berlin'i hep birlikte değiştirip daha iyi bir yer haline getireceklerini vurguladı.
Kamu yayıncısı ARD'ye yaptığı açıklamada Eralp, seçmenlerin kendisine ve Sol Parti'ye herkesin insan onuru içinde iyi bir yaşam sürdürebileceği daha adil bir Berlin adına yeni bir sayfa açmak için görev verdiğini ifade etti. Berlin'in en büyük sosyal sorununun kira krizi olduğunun altını çizen Eralp, seçimlerde Sol Parti'nin programının kazandığını belirtti. "Şehrimizde insanlar yeniden daha iyi bir yaşamı olması için Berlin eyaleti başbakanı olmak istiyorum" diye konuştu.
Mecklenburg-Vorpommern'de AfD Birinci Sıraya Yerleşti
Aynı gün seçim yapılan Mecklenburg-Vorpommern eyaletinde ise tablo oldukça farklı şekillendi. Sandık çıkış anketlerine göre AfD yüzde 37 oranında oy alarak birinci sıraya yerleşirken SPD yüzde 35,5 ile ikinci oldu. Sol Parti yüzde 7,5, CDU ve Yeşiller yüzde 5,5'er, BSW yüzde 5 ve FDP yüzde 1,2 oy aldı.
2021'deki seçimle karşılaştırıldığında AfD oy oranını 20,3 puan artırarak adeta ikiye katladı. SPD 4,1 puan, CDU ise 7,8 puan kaybetti. Projeksiyonlara göre 71 sandalyeli eyalet meclisinde AfD 27, SPD 26, Sol Parti 6, CDU, Yeşiller ve BSW ise 4'er sandalye kazanacak. Bu tabloda da hiçbir parti mutlak çoğunluk için gereken 36 sandalyeye tek başına ulaşamıyor. Mecklenburg-Vorpommern'de 1,5 milyon seçmen 19 partinin yarıştığı seçimlerde 71 parlamento üyesini belirlemek için sandığa gitti. 2021 seçimlerinde yüzde 39,6 oy alan SPD, 28 yıldır bu eyaleti yönetiyor.
Merz'den "Felaket" Nitelemesi ve Siyasi Baskı
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, partisi CDU'nun Mecklenburg-Vorpommern'de aldığı yüzde 5,5'lik oy oranını "felaket" olarak nitelendirdi. Merz, bu seçim şokuna rağmen görevde kalacağını ve reformları sürdüreceğini açıkladı.
Berlin ve Mecklenburg-Vorpommern seçimleri, Merz açısından da kritik bir eşiği temsil ediyordu. 6 Eylül'de Saksonya-Anhalt eyalet seçimlerinde CDU'nun hezimete uğramasının ardından Merz'e yönelik eleştiriler artmış ve istifası yönünde sesler yükselmişti. Anket sonuçlarına göre yüzde 6 seviyesinde oy oranına sahip olduğu Mecklenburg-Vorpommern'de yüzde 5 barajının altında kalması halinde Merz üzerindeki baskının daha da artacağı değerlendiriliyordu. Özellikle Mecklenburg-Vorpommern'de CDU'nun barajı aşamaması halinde bu, parti tarihinde bir ilk olacaktı.
Sıkça Sorulan Sorular
Berlin eyalet seçimlerinde hangi parti birinci oldu?
ARD'nin sandık çıkış anketine göre Berlin eyalet seçimlerinde Sol Parti yüzde 24,5 oranında oy alarak birinci sıraya yerleşti. CDU yüzde 20 ile ikinci, AfD ise yüzde 16 ile üçüncü oldu.
Elif Eralp kim ve seçimlerdeki önemi nedir?
Elif Eralp, Sol Parti'nin Berlin eyalet başbakanlığı için gösterdiği Türk kökenli adaydır. Partinin seçimi kazanması halinde Eralp, Berlin'in ilk göçmen kökenli eyalet başbakanı olacak. Seçim gecesi yaptığı konuşmada, seçmenlerin kendisine daha adil bir Berlin için görev verdiğini ifade etti.
Mecklenburg-Vorpommern'de seçimi hangi parti kazandı?
Sandık çıkış anketlerine göre Mecklenburg-Vorpommern eyaletinde AfD yüzde 37 oranında oy alarak birinci sıraya yerleşti. SPD yüzde 35,5 ile ikinci oldu. AfD, 2021 seçimine kıyasla oy oranını 20,3 puan artırdı.
Friedrich Merz bu seçim sonuçlarını nasıl değerlendirdi?
Başbakan Friedrich Merz, CDU'nun Mecklenburg-Vorpommern'de aldığı yüzde 5,5'lik oy oranını "felaket" olarak nitelendirdi. Merz, bu sonuca rağmen görevde kalacağını ve reformları sürdüreceğini açıkladı.
Berlin eyalet meclisinde sandalye dağılımı nasıl şekilleniyor?
ARD'nin projeksiyonuna göre 159 sandalyeli Berlin eyalet meclisinde Sol Parti 42, CDU 34, AfD 27, Yeşiller 26, SPD 21 ve BSW 9 sandalye kazanacak. Mutlak çoğunluk için gereken 80 sandalyeye tek başına ulaşabilen parti bulunmuyor.
