Son dönemde eczaneden ilaç alan pek çok kişi, kutu içinde alışık olduğu katlanmış kağıt prospektüsü bulamıyor. Bu durum sosyal medyada ve arama motorlarında hızla yayılan sorulara yol açtı: "İlaçların içinden neden kağıt çıkmıyor?", "İlacım sahte mi?" ya da "Açılmış ilaç mı satıldı?" Oysa ortada ne bir sahtecilik vakası ne de bir üretim hatası söz konusu. Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK), ilaç kullanma talimatlarını dijital ortama taşıyan elektronik kullanma talimatı, yani e-KT sistemini kademeli olarak devreye soktu.
İlaç Kutusundan Prospektüs Neden Çıkmıyor?
Eczanelerden satın alınan bazı ilaçların içinden kullanma talimatının çıkmaması son dönemde sıkça karşılaşılan bir durum haline geldi. Konuya ilişkin endişeleri gidermek amacıyla yetkililer ve Manisa Eczacı Odası gibi kurumlar kamuoyunu bilgilendiren önemli uyarılarda bulundu.
Ambalaj içinden basılı bir kağıt çıkmaması, o ilacın sahte olduğu ya da daha önce başkası tarafından kurcalanıp açıldığı anlamına gelmiyor. Dijital ortamda bilgiye sorunsuz erişim sağlandığı sürece, kutu içerisinde kağıt bulunmaması tamamen yasal ve güncel mevzuata uygun bir durum olarak kabul ediliyor. Dolayısıyla prospektüs göremeyenlerin paniğe kapılmasına gerek yok.
e-KT Uygulaması Nedir?
Elektronik Kullanma Talimatı, kısaca e-KT, ilaç bilgilerinin kağıt yerine elektronik ortamda tüketiciye sunulmasını sağlayan yeni bir sistem. TİTCK tarafından yayımlanan kılavuz doğrultusunda bu sisteme kademeli bir geçiş süreci başlatıldı. Belirlenen resmi takvime göre, bazı özel istisnalar dışında kalan tüm ilaç gruplarında dijital prospektüs kullanımı 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren tamamen zorunlu hale gelecek.
Sistemin en önemli avantajlarından biri güncellenebilirlik. Dijitalleşmeyle birlikte hastalar, ilaçtaki formül değişiklikleri veya yeni uyarılar gibi en güncel verilere anında ulaşma imkânı bulacak. Öte yandan basılı talimat almak isteyen vatandaşlar için eczanelerden veya ilaç firmalarından kağıt kopya edinme seçeneği de geçerliliğini koruyacak.
Karekod Telefondan Nasıl Okutulur?
Kağıt prospektüsün yerini artık ilaç kutularının dış ambalajı üzerinde yer alan karekodlar, yani QR kodlar alıyor. Vatandaşlar bu karekodlar aracılığıyla ilacın günlük dozu, olası yan etkileri, saklama koşulları ve doğru kullanım şekli gibi hayati bilgilere pratik biçimde ulaşabiliyor.
İşlem oldukça basit: Akıllı telefon ya da tabletin kamerasını açıp ilaç kutusunun üzerindeki karekodu okutmak yeterli. Ekranda beliren güvenli bağlantı, kullanıcıyı doğrudan o ilacın en güncel Elektronik Kullanma Talimatına yönlendiriyor. Ek bir uygulama indirmeye ya da özel bir platforma üye olmaya gerek bulunmuyor.
Karekod Çalışmazsa veya Bilgiye Ulaşılamazsa Ne Yapılmalı?
Yeni geçiş sürecinde teknik aksaklıkların yaşanması ihtimaller dahilinde. Eğer ilaç kutusunda basılı bir prospektüs yoksa ve aynı zamanda karekod okutulduğunda e-KT sistemine erişim sağlanamıyorsa izlenecek yol bellidir: Vatandaşların, ilacı üreten ve ruhsat sahibi olan ilaç firmasıyla doğrudan iletişime geçmesi gerekiyor. Firmalar, hastaların bilgiye ulaşım hakkını güvence altına almakla yükümlü tutuluyor.
Sıkça Sorulan Sorular
İlaç kutusundan prospektüs çıkmaması ilacın sahte olduğunu gösterir mi?
Hayır. Ambalaj içinden basılı kağıt çıkmaması, ilacın sahte olduğu ya da daha önce açılıp kurcalandığı anlamına gelmiyor. Dijital ortamda bilgiye erişim sağlandığı sürece bu durum tamamen yasal ve mevzuata uygun kabul ediliyor.
e-KT sistemi ne zaman zorunlu hale gelecek?
TİTCK'ın belirlediği resmi takvime göre, bazı özel istisnalar dışında tüm ilaç gruplarında e-KT kullanımı 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren zorunlu olacak.
Basılı prospektüs almak isteyenler ne yapabilir?
e-KT sistemine geçilmesine karşın basılı kullanma talimatı almak isteyen vatandaşlar, eczanelerden veya ilaç firmalarından kağıt kopya talep edebilecek. Bu imkân devam edecek.
Karekod okutulduğunda hangi bilgilere ulaşılabiliyor?
İlaç kutusundaki karekod okutulduğunda ilacın günlük dozu, olası yan etkileri, saklama koşulları ve doğru kullanım şekli gibi bilgileri içeren en güncel Elektronik Kullanma Talimatına ulaşılabiliyor.
Karekod çalışmadığında ne yapılmalı?
Kutuda basılı prospektüs yoksa ve karekod da e-KT sistemine erişim sağlamıyorsa, ilacı üreten ve ruhsat sahibi olan ilaç firmasıyla doğrudan iletişime geçilmesi gerekiyor. Firmalar, hastaların bilgiye ulaşım hakkını güvence altına almakla yükümlü tutuluyor.
