Eylül ayının gelmesiyle birlikte hava sıcaklıkları yavaş yavaş düşse de gıda kaynaklı enfeksiyon riski henüz geride kalmış değil. İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Tarık Çubukçuoğlu, sıcak havalarda viral ve bakteriyel mide-bağırsak enfeksiyonlarının daha sık görüldüğünü hatırlatarak önemli uyarılarda bulundu. Dr. Çubukçuoğlu'nun en temel mesajı şu: "Tüketirken kokusu ya da tadı size farklı geldiyse o gıdayı yemeyin."
Sıcak Hava Bakterilerin Üremesini Hızlandırıyor
Dr. Çubukçuoğlu, yaz aylarında mide-bağırsak enfeksiyonlarının neden bu denli yaygınlaştığını açıklarken sıcak havanın bakteri üremesini doğrudan hızlandırdığına dikkat çekti. Uzman, "Bunun en önemli nedenlerinden biri sıcak havanın gıdalarda bakteri çoğalmasını hızlandırması. Özellikle üretimden sofraya kadar uzanan süreçte soğuk zincirin bozulması enfeksiyon riskini artırır" dedi. Buna ek olarak hijyen kurallarına yeterince uyulmayan havuzların da bulaş açısından risk oluşturabileceğini vurguladı.
Özellikle mayonezli, kremalı ve süt ürünü içeren yiyeceklerin sıcak havalarda uzun süre dışarıda beklemesi durumunda bakteri üremesinin çok hızlı gerçekleşebildiğini belirten Dr. Çubukçuoğlu, bu tür gıdaları tüketirken dikkatli olunması gerektiğini söyledi. Uzman, gıdanın kokusunun veya tadının farklı gelmesi durumunda o yiyeceği kesinlikle yememek gerektiğini bir kez daha altını çizerek ifade etti.
Buz Zehirlenmesi Aslında Ne Anlama Geliyor?
Halk arasında sıkça duyulan "buz zehirlenmesi" meselesine de açıklık getiren Dr. Çubukçuoğlu, buzun tek başına değil, hazırlanış biçiminin riski yarattığını söyledi. "Hijyen kurallarına uyulmadan hazırlanan ya da mikrop bulaşmış sudan yapılan buzlar da enfeksiyon etkenlerini taşıyabilir. Kirli su nasıl hastalığa yol açabiliyorsa, aynı sudan hazırlanan buzlar da aynı riski taşıyabilir" diyen uzman, kaynağından emin olunmayan buzların tüketiminde dikkatli olunması gerektiğini vurguladı.
İshal ve Kusma Durumunda En Sık Yapılan Hata
Mide-bağırsak enfeksiyonlarının en sık ishal ve kusma belirtileriyle kendini gösterdiğini hatırlatan Dr. Çubukçuoğlu, bu tabloda en büyük riskin sıvı ve elektrolit kaybı olduğunu belirtti. Kronik böbrek hastalığı gibi ek sağlık sorunu bulunan kişilerde sıvı kaybının ciddi sorunlara yol açabileceğini vurgulayan uzman, bu hastaların vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurması gerektiğini söyledi.
Sağlıklı bireylerde ise şikayetlerin 24-48 saat içinde düzelmemesi ya da aşırı halsizlik ve genel durum bozukluğu gelişmesi halinde mutlaka tıbbi değerlendirme yapılması gerektiğini belirten Dr. Çubukçuoğlu, ishal ve kusma sürecinde en sık yapılan hatalardan birinin ağızdan beslenmeyi tamamen kesmek olduğunu da vurguladı. "Bulantı nedeniyle su ve gıda tüketiminin tamamen kesilmesi iyileşmeyi zorlaştıracak bir etkendir" dedi.
Elektrolit Kaybını Yerine Koymak İçin Ne İçilmeli?
Dr. Çubukçuoğlu, ishal ve kusma sırasında vücudun sodyum, potasyum ve klor gibi elektrolitler açısından ciddi kayıp yaşadığını hatırlattı. Bu kayıpların telafi edilmesi için maden suyu, ayran ve bol sıvı tüketiminin faydalı olacağını belirten uzman, günlük yeterli su tüketiminin de bu süreçte büyük önem taşıdığını söyledi. Sadece su içmek yerine elektrolit açısından zengin içeceklere yönelmenin iyileşme sürecini destekleyeceğini vurguladı.
Sıkça Sorulan Sorular
Sıcak havalarda mide-bağırsak enfeksiyonları neden daha sık görülüyor?
Dr. Çubukçuoğlu'na göre bunun en önemli nedenlerinden biri sıcak havanın gıdalarda bakteri çoğalmasını hızlandırmasıdır. Üretimden sofraya kadar uzanan süreçte soğuk zincirin bozulması da enfeksiyon riskini artırmaktadır.
Hangi gıdalar sıcak havada özellikle risk taşıyor?
Uzman, özellikle sıcak havalarda uzun süre dışarıda bekleyen mayonezli, kremalı ve süt ürünü içeren yiyeceklerde bakteri üremesinin çok hızlı gerçekleşebildiğini belirtti. Bu tür gıdaları tüketirken koku ve tat değişikliğine dikkat edilmesi gerektiğini vurguladı.
"Buz zehirlenmesi" olarak bilinen durum gerçekte nedir?
Dr. Çubukçuoğlu, buzun tek başına değil, hazırlanış biçiminin risk oluşturduğunu açıkladı. Hijyen kurallarına uyulmadan hazırlanan ya da mikrop bulaşmış sudan yapılan buzların enfeksiyon etkenlerini taşıyabileceğini, bu nedenle kaynağından emin olunmayan buzların tüketiminde dikkatli olunması gerektiğini söyledi.
İshal ve kusma sırasında sıvı kaybını gidermek için ne tüketilmeli?
Dr. Çubukçuoğlu, kaybedilen sıvı ve mineralleri yerine koymak amacıyla maden suyu, ayran ve bol sıvı tüketiminin faydalı olacağını belirtti. Sodyum, potasyum ve klor gibi elektrolitler açısından zengin içeceklerin tercih edilmesini önerdi.
Mide-bağırsak enfeksiyonunda ne zaman doktora başvurmak gerekiyor?
Kronik böbrek hastalığı gibi ek sağlık sorunu bulunan kişilerin vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurması gerektiğini belirten Dr. Çubukçuoğlu, sağlıklı bireylerde ise şikayetlerin 24-48 saat içinde düzelmemesi ya da aşırı halsizlik ve genel durum bozukluğu gelişmesi durumunda mutlaka tıbbi değerlendirme yaptırılması gerektiğini vurguladı.
