Avrupa ve ABD'de motorin fiyatları, İran ve Ukrayna'daki savaşların Rusya, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi büyük üreticilerin ihracatını keskin biçimde azaltmasının ardından rekor seviyelere yükseldi. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), rafinerilerin büyük bölümünün halihazırda kapasite sınırında çalıştığını ve bunun önümüzdeki aylarda arzın daha da sıkılaşması ile fiyatların yükselmesi riskini artırdığını açıkladı.
Avrupa'da Fiyatlar Yıl Başından Bu Yana İki Katını Aştı
Avrupa motorin piyasasındaki tablo oldukça çarpıcı. Vadeli işlemler geçen haftayı tüm zamanların en yüksek seviyesinde tamamlarken fiyatlar, 2026 yılı başındaki seviyelerin iki katından fazlasına çıktı. Arz kesintilerinin etki alanı yalnızca üretim merkezleriyle sınırlı kalmadı; Suudi Arabistan'ın motorin ihracatının büyük bölümünü gerçekleştirdiği Kızıldeniz güzergahı da bu dalgalanmadan nasibini aldı.
Kpler verilerine göre Orta Doğu'nun motorin ihracatı, mart ile ağustos ayları arasında geçen yılın aynı dönemine kıyasla yarı yarıya azalarak günlük ortalama 800 bin varile geriledi. Bu düşüşün ağırlığı Avrupa açısından özellikle kritik; zira Orta Doğu, 2025 yılında Avrupa'nın motorin ithalatının yaklaşık yüzde 41'ini karşılamıştı. Kpler analisti George Shaw, Kızıldeniz akışlarında yaşanabilecek yeni bir kesintinin zaten sıkışık durumdaki küresel motorin piyasasını daha da daraltabileceği uyarısında bulundu.
Avrupa'nın en önemli rafineri ve depolama merkezlerinden biri olan Amsterdam-Rotterdam-Antwerp bölgesindeki stoklar ise 10 Eylül itibarıyla yılın bu dönemi için kaydedilen en düşük seviyeye indi. Bu veri, bölgedeki fiziksel arz sıkıntısının ne denli derinleştiğini somut biçimde ortaya koyuyor.
Rusya Motorin İhracatını Temmuzda Yasakladı
Küresel motorin dengesini etkileyen bir diğer kritik gelişme Rusya'dan geldi. Ukrayna'nın insansız hava aracı saldırılarının rafineri üretimini azaltmasının ardından Rusya, temmuz ayında motorin ihracatını tamamen yasakladı. ABD'nin ardından dünyanın ikinci büyük motorin ihracatçısı konumundaki Rusya, bu yasak öncesinde Türkiye ve Brezilya'ya önemli miktarda ürün gönderiyordu. Rusya'nın piyasadan çekilmesi, halihazırda kırılgan olan küresel arz dengesini daha da zorladı.
ABD'de Galon Başına Fiyat İlk Kez 6 Doları Geçti
Atlantik'in öte yakasında da tablo farklı değil. ABD'de ortalama perakende motorin fiyatı bu ay ilk kez galon başına 6 doların üzerine çıktı. Rafineriler yüksek kapasiteyle çalışmasına karşın stoklar mevsim normallerinin altında kalmaya devam ediyor.
Motorin stokları geçen hafta yaklaşık 600 bin varil artarak 96,97 milyon varile yükseldi. Ancak bu artış, eylül ayının ikinci haftası itibarıyla stokların son beş yıllık ortalamanın yaklaşık yüzde 15 gerisinde olduğu gerçeğini değiştirmiyor. Üretim kapasitesinin sınırlarında çalışılmasına rağmen stok açığının kapanamaması, arz sorunlarının yapısal bir boyut kazandığına işaret ediyor.
Asya'da Fiyatlar Rekor Seviyelere Yakın Seyrediyor
Küresel motorin piyasasındaki gerilim Asya'yı da derinden etkiliyor. Orta Doğu ve Rusya kaynaklı arz kesintileri nedeniyle bölgedeki fiyatlar yüksek seyretmeye devam ediyor. Asya motorin swapları mart ayında varil başına 200 doların üzerine çıkarak tarihi rekor kırmıştı. 18 Eylül itibarıyla bu seviye yaklaşık 180 dolara gerilemiş olsa da bu rakam savaş öncesi dönemin yaklaşık iki katına karşılık geliyor.
Çin cephesinde ise çelişkili bir tablo göze çarpıyor. Çin'in motorin ihracatı nisan-haziran döneminde yıllık bazda yüzde 26 oranında gerilerken ağustos ayında günlük 320 bin varille yaklaşık 2,5 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Bu ani yükseliş, Çin'in küresel arz boşluğunu kısmen doldurmaya başladığına işaret ediyor.
IEA: Kapasite Sınırındaki Rafineriler Riski Artırıyor
Uluslararası Enerji Ajansı'nın değerlendirmesi, piyasanın önümüzdeki dönemdeki seyri açısından önemli bir uyarı niteliği taşıyor. Ajans, rafinerilerin büyük bölümünün halihazırda kapasite sınırında çalıştığını ve bunun önümüzdeki aylarda arzın daha da sıkılaşması ile fiyatların yükselmesi riskini artırdığını vurguladı. Hem Avrupa hem de ABD'de stok seviyelerinin mevsim normallerinin belirgin biçimde altında bulunması, bu riski somutlaştıran en önemli göstergeler arasında yer alıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Avrupa'da motorin fiyatları ne kadar arttı?
Avrupa'da motorin vadeli işlemleri geçen haftayı tüm zamanların en yüksek seviyesinde tamamladı. Fiyatlar, 2026 yılı başındaki seviyelerinin iki katından fazlasına çıktı.
Rusya neden motorin ihracatını yasakladı?
Rusya, Ukrayna'nın insansız hava aracı saldırılarının rafineri üretimini azaltmasının ardından temmuz ayında motorin ihracatını yasakladı.
Orta Doğu'nun motorin ihracatı ne kadar geriledi?
Kpler verilerine göre Orta Doğu'nun motorin ihracatı mart-ağustos döneminde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yarı yarıya azalarak günlük ortalama 800 bin varile geriledi. Orta Doğu, 2025 yılında Avrupa'nın motorin ithalatının yaklaşık yüzde 41'ini karşılamıştı.
ABD'de motorin stokları hangi seviyede bulunuyor?
ABD'de motorin stokları eylül ayının ikinci haftası itibarıyla son beş yıllık ortalamanın yaklaşık yüzde 15 altında bulunuyor. Stoklar geçen hafta yaklaşık 600 bin varil artarak 96,97 milyon varile yükselse de mevsim normallerinin gerisinde kalmaya devam ediyor.
Asya'da motorin fiyatları ne seviyede?
Asya motorin swapları mart ayında varil başına 200 doların üzerine çıkarak rekor kırdı. 18 Eylül itibarıyla fiyatlar yaklaşık 180 dolar seviyesinde gerçekleşti; bu rakam savaş öncesi dönemin yaklaşık iki katına karşılık geliyor.
