St. Louis Federal Rezerv Bankası Başkanı Alberto Musalem, ABD merkez bankasının faiz artışlarını sürdürmesi gerekebileceği uyarısında bulundu. Reuters'a verdiği röportajda konuşan Musalem, hem kalıcı talep baskılarının hem de tekrarlayan arz yönlü unsurların enflasyon risklerini yüksek tutmaya devam ettiğini vurguladı. Para politikasında erken ve kademeli adım atmanın, daha geç ve sert müdahalelerden çok daha az sarsıcı sonuçlar doğuracağını da sözlerine ekledi.
Enflasyon Hedefin Belirgin Üzerinde Seyretmeye Devam Ediyor
Musalem, ilave politika sıkılaşması yapılmadığı takdirde enflasyonun 18 ay sonra Fed'in yüzde 2'lik hedefinin belirgin şekilde üzerinde kalma olasılığını daha yüksek gördüğünü ifade etti. Fed'in temel enflasyon göstergesi olan kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi, temmuzda yıllık yüzde 3,7 seviyesinde bulunuyor. Bu oran, söz konusu göstergenin Nisan 2025'te gerilediği yüzde 2,3 düzeyinin oldukça üzerinde.
Musalem'in değerlendirmelerine göre temel enflasyon, petrol ve diğer arz kaynaklı unsurlar hesaba katılmasa bile Fed'in hedefinin yaklaşık 1 puan üzerinde seyretmekte ve yanlış bir yönde ilerlemektedir. Bu noktada Musalem'in söylediği şey son derece açık: "Enflasyon bir risk değil, zaten burada."
Petrolün Ötesinde Emtia Fiyatları da Baskı Yaratıyor
Musalem, enflasyonist baskıların yalnızca petrol fiyatlarından kaynaklanmadığına dikkat çekti. Bakır gibi diğer emtia fiyatlarının da yapay zekâ yatırımlarındaki patlamanın etkisiyle yükseldiğini belirtti. Bu durum, fiyat baskısının sektörler arasında giderek yaygınlaştığına işaret ediyor.
Şirketler cephesinden gelen sinyaller de bu tabloyu doğrular nitelikte. Musalem, firmaların yakıt, ham madde, taşımacılık, sigorta ve nitelikli işgücü maliyetlerinde sert artışlar bildirdiğini ve satış fiyatlarını yükseltmeyi planladığını aktardı. Bu maliyet baskısının geniş bir yelpazeye yayılmış olması, enflasyonun yalnızca geçici arz aksaklıklarına bağlı olmadığını ortaya koyuyor.
Fed Geçen Hafta Faizi 25 Baz Puan Artırdı
Fed, geçen hafta politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 3,75-4,00 aralığına taşıdı. Musalem, mevcut faiz seviyesini ekonomik faaliyeti sınırlayacak kadar yüksek bulmadığını ve politikanın hâlâ "destekleyici tarafta" bulunduğunu söyledi. Başka bir deyişle Musalem'e göre mevcut faiz oranı, ekonomiyi frenlemek yerine hâlâ destekler konumda.
Fed'in bundan sonra atacağı adımlar ya da faizin hangi seviyeye kadar yükselebileceği konusunda öngörüde bulunmayan Musalem, genel çerçeveyi şu sözlerle özetledi: "Daha erken ve kademeli sıkılaşma, daha geç, daha büyük ve potansiyel olarak daha ani politika adımlarından daha iyidir." Bu ifade, merkez bankasının bekleme politikasına karşı bir uyarı niteliği taşıyor.
İşgücü Piyasası Enflasyonun Kaynağı Değil
Musalem'in açıklamalarında öne çıkan bir diğer önemli nokta, işgücü piyasasına ilişkin değerlendirmesiydi. Musalem, daha sıkı para politikasının işsizliğin yükselmesini ya da resesyon riskinin artmasını zorunlu kılmadığını savundu. İşgücü piyasasının "istikrarlı, dengeli ve tam istihdama yakın" olduğunu belirten Musalem, şunları söyledi: "İşgücü piyasası enflasyonun kaynağı değil. Enflasyon hedefimize ulaşmak için işgücü piyasasını yavaşlatmamız veya soğutmamız gerekmiyor."
Bu yaklaşım, enflasyonla mücadelede işsizliği artırma pahasına faiz yükseltilmesi gerektiği yönündeki kaygılardan belirgin biçimde ayrışıyor. Musalem'e göre sorunun kaynağı talep ve arz yönlü fiyat baskıları olduğundan, çözüm yolu da işgücü piyasasını zayıflatmaktan geçmiyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Musalem'e göre enflasyon neden yüksek kalmaya devam ediyor?
Musalem, hem kalıcı talep baskılarının hem de tekrarlayan arz yönlü unsurların enflasyon risklerini yüksek tuttuğunu belirtti. Petrolün yanı sıra bakır gibi emtia fiyatlarının yapay zekâ yatırımlarındaki patlamanın etkisiyle yükselmesi ve şirketlerin yakıt, ham madde, taşımacılık, sigorta ile nitelikli işgücü maliyetlerinde sert artışlar bildirmesi bu tabloyu pekiştiriyor.
Fed'in temel enflasyon göstergesi temmuzda hangi seviyedeydi?
Fed'in temel enflasyon göstergesi olan kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi temmuzda yıllık yüzde 3,7 seviyesinde bulunuyordu. Bu gösterge Nisan 2025'te yüzde 2,3'e kadar gerilemişti; dolayısıyla son aylarda belirgin bir yükseliş yaşandı.
Musalem mevcut faiz seviyesini nasıl değerlendiriyor?
Musalem, Fed'in geçen hafta 25 baz puan artışla yüzde 3,75-4,00 aralığına taşıdığı mevcut politika faizini ekonomik faaliyeti sınırlayacak kadar yüksek bulmadığını ve politikanın hâlâ "destekleyici tarafta" olduğunu söyledi.
Musalem'e göre erken sıkılaşma neden tercih edilmeli?
Musalem, "Daha erken ve kademeli sıkılaşma, daha geç, daha büyük ve potansiyel olarak daha ani politika adımlarından daha iyidir" diyerek erken müdahalenin ekonomi üzerinde daha az sarsıcı sonuçlar doğuracağını savundu. İlave sıkılaşma yapılmazsa enflasyonun 18 ay sonra yüzde 2 hedefinin belirgin şekilde üzerinde kalma ihtimalini daha yüksek gördüğünü de vurguladı.
Musalem faiz artışlarının işsizliği artırıp artırmayacağı konusunda ne dedi?
Musalem, daha sıkı para politikasının işsizliğin yükselmesini veya resesyon riskinin artmasını zorunlu kılmadığını savundu. İşgücü piyasasının "istikrarlı, dengeli ve tam istihdama yakın" olduğunu belirterek enflasyonun kaynağının işgücü piyasası olmadığını ve hedefe ulaşmak için işgücü piyasasını yavaşlatmanın gerekmediğini ifade etti.
