ABD'nin, Danimarka ve Grönland ile yakında imzalanması beklenen bir anlaşma çerçevesinde Grönland'da iki yeni askeri üs açmayı planladığı ortaya çıktı. Reuters haber ajansının konuya yakın üç kaynağa dayandırdığı habere göre, söz konusu üslerden biri Grönland'ın güneyindeki Soğuk Savaş döneminden kalma bir tesisi yeniden devreye sokacak, diğeri ise doğu kıyısında sıfırdan kurulacak. Doğu kıyısındaki alan şu anda Danimarka güçleri tarafından kullanılıyor.
Üsler Narsarsuaq ve Mestersvig'de Kurulacak
Reuters'ın kaynaklarından ikisi, üslerin kurulacağı yerleri de paylaştı. Buna göre güneydeki üs, Narsarsuaq kasabasında yer alacak. ABD, bu kasabada 1950'lerde Bluie West One adıyla bir askeri üs işletmiş; üssün kapatılmasının ardından Narsarsuaq'ın nüfusu giderek azalmış. Doğu kıyısındaki ikinci üs ise Danimarka özel kuvvetler birimi Sirius Köpekli Kızak Devriyesi'nin halihazırda kullandığı Mestersvig askeri karakolunda kurulacak.
Anlaşma BM Genel Kurulu'nda İmzalanacak
Danimarka, Grönland ve ABD'nin bu anlaşmayı New York'ta düzenlenen Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kapsamında imzalaması bekleniyor. Anlaşmanın metni henüz kamuoyuyla paylaşılmadı. Konuya yakın yetkililer, tüm ayrıntıların imzalar atılana kadar kesinleşmeyeceğini vurguladı.
NATO Denetimi ve Egemenlik Vurgusu
Danimarka cephesinden yapılan açıklamalara göre anlaşma, Kuzey Kutbu'nun güvenliğini yalnızca ABD ve Danimarka'nın insiyatifine bırakmak yerine NATO'nun denetimine sunmayı öngörüyor. ABD tarafı ise anlaşmanın Danimarka ve Grönland egemenliğine dokunmaksızın bölgedeki Amerikan askeri varlığını güçlendireceğini savunuyor. ABD Başkanı Donald Trump, anlaşmanın ABD'ye Grönland ile Kuzey Amerika'nın savunması için gerekli gördüğü adımları atma imkânı tanıdığını ifade etti.
Rusya ve Çin'in Bölgedeki Varlığının Engellenmesi Hedefleniyor
Anlaşmanın, Rusya ve Çin'in Grönland ve çevresindeki askeri varlığının ya da stratejik yatırımlarının önüne geçmeyi de hedeflediği belirtiliyor. Bu gelişme, Trump'ın yarı özerk Danimarka toprağı olan Grönland üzerinde aylarca süren baskı politikasının ardından gündeme geldi.
Grönland'daki ABD Askeri Varlığının Tarihsel Seyri
Soğuk Savaş döneminde ABD'nin Grönland'da 17 askeri tesisi ve 10 binden fazla askeri personeli bulunuyordu. Bugün ise adada yalnızca yaklaşık 150 ABD askerinin görev yaptığı Pituffik uzay üssü faaliyetini sürdürüyor. Planlanan iki yeni üs, bu varlığın önemli ölçüde genişlemesi anlamına gelecek.
Sıkça Sorulan Sorular
ABD, Grönland'da hangi yerlere askeri üs kurmayı planlıyor?
Planlanan iki üsten biri, ABD'nin 1950'lerde Bluie West One adlı üssünü kapattığı Narsarsuaq kasabasında kurulacak. Diğeri ise Danimarka özel kuvvetler birimi Sirius Köpekli Kızak Devriyesi'nin kullandığı Mestersvig askeri karakolunda yer alacak.
Grönland anlaşması nerede ve ne zaman imzalanacak?
Danimarka, Grönland ve ABD'nin anlaşmayı New York'ta gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda imzalaması bekleniyor. Anlaşmanın tam metni henüz kamuoyuyla paylaşılmadı.
Anlaşmaya göre Kuzey Kutbu'nun güvenliği kimin denetimine girecek?
Danimarka'nın tutumuna göre anlaşma, Kuzey Kutbu'nun güvenliğini yalnızca ABD ve Danimarka'ya bırakmak yerine NATO'nun denetimine sunmayı öngörüyor.
Anlaşmanın Rusya ve Çin açısından ne gibi bir önemi var?
Anlaşmanın, Rusya ve Çin'in Grönland bölgesindeki askeri varlığının veya stratejik yatırımlarının engellenmesine odaklandığı belirtiliyor.
Günümüzde Grönland'da kaç ABD askeri bulunuyor?
Şu anda Grönland'da yalnızca yaklaşık 150 ABD askerinin görev yaptığı Pituffik uzay üssü faaliyet gösteriyor. Soğuk Savaş döneminde bu sayı 10 binin üzerindeydi ve 17 askeri tesis mevcuttu.
