Emine Erdoğan, kendi himayesinde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, UNICEF ve BM Genel Sekreteri Çocuklara Yönelik Şiddet Özel Temsilcisi Ofisi'nin işbirliğiyle BM 81. Genel Kurulu marjında düzenlenen 'Görünmeyen Mimari: Çocuklar için Güvenli Dijital Sistemler İnşa Etmek - Uluslararası Standartların ve Ortak Sorumluluğun Geliştirilmesi' başlıklı etkinliğe katıldı. BM Genel Merkezi'nde gerçekleşen programa Türkevi'nden yürüyerek geçen Emine Erdoğan, davete icabet eden lider eşlerini kapıda tek tek karşılayarak sohbet etti.
Etkinliğin Açılışında Kimler Konuştu?
Programın açılış bölümünde Belçika Kraliçesi Mathilde, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile UNICEF Türkiye Çocuk Hakları Koordinatörü Ahmet Yiğit Başoğlu birer konuşma yaptı. Açılış konuşmalarının ardından lider eşleri oturumuna geçildi. Programın başında Emine Erdoğan, Belçika Kraliçesi Mathilde ve lider eşleri ile diğer üst düzey isimler birlikte aile fotoğrafı çektirdi.
Emine Erdoğan: Çocuklar Algoritmaların Karşısında Yapayalnız
Konuşmasında BM'nin kuruluşundan bu yana ülkelerin iyi niyetli işbirliğine ev sahipliği yaptığını anımsatan Emine Erdoğan, insanlığın ortak sorunlarına ortak çözümler üretme idealinin en önemli adreslerinden biri olduğunu vurguladı. BM Genel Sekreteri Çocuklara Yönelik Şiddet Özel Temsilcisi'ne ve UNICEF'e işbirlikleri için teşekkürlerini ileten Erdoğan, bu buluşmayı gerçekleştiren Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'na ve toplantıya katılan konuklara da şükranlarını sundu.
Çocukların geleceğe uzanan insanlık zincirinin en değerli halkası olduğunu belirten Emine Erdoğan, günümüzdeki tablonun kaygı verici boyutlarına dikkat çekti: "Günümüzde çocuklar, zihinlerine ve dikkatlerine göz konulmuş, kullanıcı profiline indirgenmiş bir hedef kitleye dönüştürüldüler. Onları ekran başında tutmak isteyen davranış bilimciler, tasarımcılar ve nöro-bilimciler karşısında yapayalnız ve çaresizler." Araştırmaların ekran maruziyetinin çocuklarda açtığı tahribata dair her gün yeni bir veri sunduğuna işaret eden Erdoğan, psikiyatrik ilaç kullanımının 5 yaşa kadar düştüğünü, bağımlılık davranışlarının ve çocuk beyninde ekran kullanımıyla ilişkili biyolojik tahribatın bu verilerin yalnızca birkaçı olduğunu söyledi.
"Ekran Süresini Sınırlamak Basit Bir İrade Meselesi Değil"
Emine Erdoğan, dijital platformları topyekün bir tehdit olarak nitelendirmek ya da teknoloji karşıtlığına savrulmak gibi bir amaçlarının bulunmadığını açıkça ifade etti; ancak teknolojinin bıçak sırtı bir mesele olduğunu da kabul etmek gerektiğini vurguladı. Dijital platformların çok uzun zamandır yalnızca bir iletişim mecrası olmadığını, bireyleri ve toplumları yönlendiren, hayatın her alanını yeniden tasarlayan güçlü sistemler haline geldiğini belirten Erdoğan, bu sistemlerde çocuğun iyiliğinin kâr odaklılığın ve etkileşimi büyütme hedefinin gerisinde kaldığını söyledi.
Bireysel mücadelenin sınırlarına da değinen Erdoğan şunları kaydetti: "Karşımızdaki devasa algoritma mimarisiyle daha fazla dijital okuryazarlık ya da ebeveyn kontrolü gibi tedbirlerle mücadele edilemeyeceğinin de farkındayız. Ekran süresini sınırlamayı, basit bir irade meselesine indirgeyemeyiz. Çocuğun güvenliğini sağlama sorumluluğu, yalnızca ebeveynlerin değil hepimizindir." Güvenliğin dijital sistemlere sonradan eklenen bir özellik değil, tasarımın çıkış noktası olması gerektiğini de sözlerine ekleyen Erdoğan, teknolojinin insanlığın değerlerine yabancı, filtresiz ve görünmez tuzaklarla dolu bir alana dönüşmemesi gerektiğini vurguladı.
Ortak Küresel Standart ve BM Çatısı Altında Düzenleme Çağrısı
Çocukların sosyal medya kullanımına yönelik hukuki ve teknik tedbirler alan pek çok ülkenin bu hassasiyeti paylaştığını anımsatan Emine Erdoğan, Türkiye'nin de bu önlemleri erkenden hayata geçirdiğini belirtti. Ancak küresel çapta faaliyet gösteren teknoloji şirketlerine karşı her ülkenin ayrı ayrı düzenlemeler getirmesinin standartlaşmanın önünde bir engel oluşturduğunu vurgulayan Erdoğan, şu çağrıda bulundu: "Farklılaşan ulusal uygulamalardan ziyade ortak küresel standartlar geliştirmeliyiz. Bu standartları Birleşmiş Milletler çatısı altında birlikte oluşturmalıyız. Düzenli izleme ve raporlama mekanizmalarıyla ülkeler arasında ortak bir uygulama anlayışının geliştirilmesini sağlamalıyız. Teknoloji şirketlerinin ve dijital platformların hesap verebilirliğini güçlendirmeli, çocukların korunmasında eşit sorumluluk sahibi olmalarının zeminini hazırlamalıyız."
Lider Eşleri Oturumu ve Kapanış Konuşmaları
Açılış konuşmalarının ardından gerçekleşen lider eşleri oturumunda Gambiya Cumhurbaşkanı'nın eşi Fatoumatta Bah-Barrow, Sırbistan Cumhurbaşkanı'nın eşi Tamara Vucic, Sierra Leone Cumhurbaşkanı'nın eşi Fatima Maada Bio, Litvanya Cumhurbaşkanı'nın eşi Diana Nausediene, Burundi Devlet Başkanı'nın eşi Angeline Ndayishimiye, Kenya Cumhurbaşkanı'nın eşi Rachel Ruto, Guatemala Cumhurbaşkanı'nın eşi Lucrecia Eugenia Peinado Villanueva, Senegal Cumhurbaşkanı'nın eşi Marie Khone Faye, Romanya Cumhurbaşkanı'nın partneri Mirabela Gradinaru, Şili Cumhurbaşkanı'nın eşi Maria Pia Adriasola Barroilhet, Lübnan Başbakanı'nın eşi Sahar Salam ve Kanada Başbakanı'nın eşi Diana Fox Carney söz aldı.
Programın kapanışında UNICEF Çocuk Koruma Direktörü Sheema Sen Gupta ile BM Genel Sekreterinin Çocuklara Yönelik Şiddet Özel Temsilcisi Dr. Najat Maalla M'jid birer konuşma yaptı. Etkinliğe ayrıca Kuzey Makedonya Başbakanı'nın eşi Rozi Mickoska, Kırgızistan Cumhurbaşkanı'nın eşi Aygül Caparova, Adalet Bakanı Akın Gürlek, Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş, televizyon ve gazetelerin genel yayın yönetmenleri ile çok sayıda davetli katıldı. Program kapsamında dijital dünyanın risklerine karşı çocuklar için güvenli dijital sistemler oluşturma konusundaki ortak sorumluluğu yansıtan bir video da izletildi.
Sıkça Sorulan Sorular
Emine Erdoğan'ın BM'deki etkinliği hangi kuruluşların işbirliğiyle düzenlendi?
Etkinlik, Emine Erdoğan'ın himayesinde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, UNICEF ve BM Genel Sekreteri Çocuklara Yönelik Şiddet Özel Temsilcisi Ofisi'nin işbirliğiyle düzenlendi.
Etkinliğin tam adı nedir ve nerede gerçekleşti?
Etkinlik, 'Görünmeyen Mimari: Çocuklar için Güvenli Dijital Sistemler İnşa Etmek - Uluslararası Standartların ve Ortak Sorumluluğun Geliştirilmesi' başlığını taşımakta olup BM 81. Genel Kurulu marjında BM Genel Merkezi'nde düzenlendi.
Emine Erdoğan, çocukların dijital platformlardaki durumunu nasıl tanımladı?
Emine Erdoğan, çocukların zihinlerine ve dikkatlerine göz konulmuş, kullanıcı profiline indirgenmiş bir hedef kitleye dönüştürüldüğünü ifade etti. Araştırmaların ekran maruziyetinin çocuklarda yarattığı tahribata her gün yeni veriler sunduğunu belirterek psikiyatrik ilaç kullanımının 5 yaşa kadar düşmesini, bağımlılık davranışlarını ve biyolojik tahribatı bu verilere örnek olarak gösterdi.
Emine Erdoğan, küresel düzeyde hangi adımların atılması gerektiğini savundu?
Emine Erdoğan, farklılaşan ulusal uygulamalar yerine BM çatısı altında ortak küresel standartlar geliştirilmesini, düzenli izleme ve raporlama mekanizmalarının kurulmasını ve teknoloji şirketlerinin çocukların korunmasında hesap verebilirliğinin güçlendirilmesini savundu.
Lider eşleri oturumunda hangi ülkelerin temsilcileri söz aldı?
Oturumda Gambiya, Sırbistan, Sierra Leone, Litvanya, Burundi, Kenya, Guatemala, Senegal, Romanya, Şili, Lübnan ve Kanada'nın cumhurbaşkanı ya da başbakan eşleri konuşma yaptı.
