Borsa İstanbul, Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) kararı doğrultusunda BIST 50 Endeksi'nde yer alan ve açığa satış işlemi yapılabilen paylarda önemli bir düzenlemeye gidiyor. Kamuyu Aydınlatma Platformu'nda (KAP) yayımlanan resmi duyuruya göre, 22 Eylül 2026 tarihli işlemlerden itibaren geçerli olmak üzere söz konusu paylarda açığa satış emirlerinde yukarı adım kuralı, yani up-tick rule uygulanmaya başlanacak. Kural, bir sonraki duyuruya kadar yürürlükte kalacak.
Up-Tick Rule Nedir ve BIST 50'de Nasıl Uygulanacak?
Yukarı adım kuralı olarak Türkçeye çevrilen up-tick rule, açığa satış emirlerinin hangi fiyat seviyesinden verilebileceğini belirleyen bir kısıtlama mekanizmasıdır. Borsa İstanbul'un duyurusuna göre bu kural kapsamında, açığa satış işleminin gerçekleştirilebilmesi için emrin, söz konusu sermaye piyasası aracının en son gerçekleşen işlem fiyatından daha yüksek bir fiyat üzerinden iletilmesi gerekecek.
Ancak kurala göre istisnai bir durum da söz konusu: Açığa satışa konu olan payın en son gerçekleşen fiyatı, bir önceki fiyattan daha yüksekse, açığa satış emri en son gerçekleşen fiyat düzeyinden de verilebilecek. Yani fiyat yükseliş eğilimindeyken mevcut fiyat seviyesinden de açığa satış yapmak mümkün olacak; ancak düşen ya da sabit seyreden bir fiyat üzerinden açığa satış emri iletmek artık mümkün olmayacak.
Hangi Paylar Bu Kural Kapsamında?
Borsa İstanbul'un duyurusunda, up-tick rule uygulamasının yalnızca BIST 50 Endeksi'nde yer alan ve açığa satış işlemi yapılmasına izin verilen payları kapsadığı belirtildi. Duyuruda, SPK kararı çerçevesinde bu endeksteki paylarda açığa satış işlemi yapılabildiği de ayrıca hatırlatıldı. Dolayısıyla kural, tüm Borsa İstanbul hisselerini değil, yalnızca BIST 50 kapsamındaki ve açığa satışa açık olan payları ilgilendiriyor.
Aynı Gün Kapatılan Satışlar da Açığa Satış Sayılıyor
Borsa İstanbul'un duyurusunda dikkat çeken bir diğer önemli nokta ise gün içi işlemlerle ilgili. Kurum, gün içinde sahip olunmadan gerçekleştirilen ve yine aynı gün içinde yapılan alımlarla kapatılan satışların da açığa satış kapsamında değerlendirildiğini hatırlattı.
Bu çerçevede, söz konusu nitelikteki satışlara ilişkin emirlerin de yatırımcılar ve yatırım kuruluşları tarafından açığa satış seçeneği işaretlenerek iletilmesi gerektiği vurgulandı. Borsa İstanbul'un resmi duyurusunda bu husus şu şekilde ifade edildi: "Gün içinde sahip olunmadan yapılan ve daha sonra aynı gün içinde yapılan alımlarla kapatılan satışlar da açığa satış kapsamında olduğundan yatırımcılarımız ve yatırım kuruluşlarımız tarafından bu nitelikteki satışlara ilişkin emirlerin de açığa satış seçeneği işaretlenmek suretiyle iletilmesi hususunda gerekli dikkat ve özenin gösterilmesi önem arz etmektedir."
Bu hatırlatma, özellikle gün içi alım satım yapan yatırımcılar açısından kritik bir önem taşıyor. Zira bu tür işlemlerin açığa satış olarak işaretlenmemesi, mevzuata aykırılık oluşturabilir.
Kural Ne Zamana Kadar Geçerli Olacak?
Borsa İstanbul, up-tick rule uygulamasının 22 Eylül 2026 tarihli işlemlerden itibaren başlayacağını ve bir sonraki duyuruya kadar yürürlükte kalacağını belirtti. Uygulamanın sona erme tarihi veya herhangi bir süre sınırı duyuruda yer almıyor; kural, yeni bir resmi açıklama yapılana dek geçerliliğini koruyacak.
Sıkça Sorulan Sorular
Up-tick rule (yukarı adım kuralı) BIST 50'de ne zaman uygulanmaya başlayacak?
Borsa İstanbul'un KAP'ta yayımladığı duyuruya göre up-tick rule, BIST 50 Endeksi'ndeki açığa satış işlemlerinde 22 Eylül 2026 tarihli işlemlerden itibaren geçerli olacak.
Up-tick rule kapsamında açığa satış hangi fiyattan yapılabilecek?
Açığa satış emri, söz konusu payın en son gerçekleşen işlem fiyatından daha yüksek bir fiyat üzerinden verilebilecek. Bunun yanı sıra, en son gerçekleşen fiyat bir önceki fiyattan yüksekse, açığa satış en son gerçekleşen fiyat seviyesinden de yapılabilecek.
Bu kural yalnızca BIST 50 hisselerini mi kapsıyor?
Evet. Borsa İstanbul'un duyurusuna göre up-tick rule uygulaması, yalnızca BIST 50 Endeksi'nde yer alan ve açığa satış işlemi yapılmasına izin verilen payları kapsıyor.
Gün içinde alıp satan yatırımcılar bu kuraldan nasıl etkileniyor?
Borsa İstanbul, gün içinde sahip olunmadan yapılan ve aynı gün içinde alımlarla kapatılan satışların da açığa satış kapsamında olduğunu hatırlattı. Bu tür işlemler için emirlerin açığa satış seçeneği işaretlenerek iletilmesi zorunlu.
Up-tick rule uygulaması ne kadar süre geçerli olacak?
Borsa İstanbul'un duyurusunda uygulamanın bir sonraki duyuruya kadar geçerli olacağı belirtildi. Belirli bir bitiş tarihi açıklanmadı.
}
