Türkiye ile ABD arasında nükleer enerji alanındaki işbirliği somut bir adımla ilerledi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu için bulunduğu New York'ta, yeni nükleer santral projelerinin geliştirilmesinden sorumlu Türkiye Nükleer Enerji Anonim Şirketi (TÜNAŞ) ile ABD Ticaret ve Kalkınma Ajansı (USTDA) arasında proje bazlı bir anlaşma imzalandı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın açıklamasına göre imza töreni Türkevi'nde gerçekleştirildi.
İmza Töreninde Kimler Yer Aldı?
Törene Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar eşlik etti. Anlaşmayı TÜNAŞ adına Genel Müdür Necati Yamaç, USTDA adına ise Direktör Yardımcısı Thomas Hardy imzaladı. Bakan Bayraktar, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda törene katıldıklarını duyurarak anlaşmanın önemine dikkat çekti.
Anlaşma Kapsamında Neler Değerlendirilecek?
İmzalanan anlaşma çerçevesinde 4 ABD'li şirkete ait küçük modüler reaktör (SMR) tasarımları ile ABD'li şirketlerin 5 farklı 4. nesil reaktör tasarımı teknik, ekonomik, mevzuat ve lisanslama açılarından kapsamlı biçimde incelenecek. Yapılacak teknik çalışmada reaktörlerin tasarımsal özellikleri, maliyetler, lisanslama durumu, tedarik zinciri ve SWOT analizi, finansman kaynakları ile finans modelleri ele alınacak. Bunların yanı sıra yetkilendirme, acil durum, tasarım güvenliği, saha seçimi ve yasal çerçeve konularında da değerlendirmeler gerçekleştirilecek. Tüm bu analizlerin tamamlanmasının ardından teknik raporlar hazırlanacak.
Anlaşmanın Bütçesi ve Süresi
Yaklaşık 2 milyon dolar bütçeyle hayata geçirilecek olan anlaşma kapsamındaki teknik çalışmalar en az bir yıl sürecek. Bu çalışmaların finansmanını USTDA karşılayacak; dolayısıyla söz konusu anlaşma bir hibe niteliği taşıyor.
Bakan Bayraktar'ın Açıklamaları
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, anlaşmayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı: "Şahitlik ettiğimiz bu anlaşma sayesinde yeni nesil nükleer teknolojilerin ülkemiz için teknik, ekonomik ve mevzuat boyutlarındaki uygulanabilirliğini kapsamlı bir şekilde değerlendireceğiz. 2053 Net Sıfır Emisyon ve enerjide tam bağımsızlık hedeflerimiz doğrultusunda, enerji sepetimizi çeşitlendirmekte kararlıyız. Büyük ölçekli nükleer santrallerimizin yanı sıra ülkemizin ihtiyaçlarına en uygun alternatifleri titizlikle çalışarak güçlü ve modern bir enerji altyapısı inşa etmeye kararlılıkla devam edeceğiz."
İki Ülke Arasındaki Nükleer İşbirliğinin Arka Planı
Bu anlaşma, iki ülke arasında nükleer alanda atılan ilk adım değil. Bakan Bayraktar, geçen yıl 25 Eylül'de Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump'ın Beyaz Saray'daki görüşmesi sırasında ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile birlikte Stratejik Sivil Nükleer İşbirliği Mutabakat Zaptı'nı imzalamıştı. New York'taki bu yeni anlaşma, o mutabakat zaptının ardından somutlaşan bir adım olarak öne çıkıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
TÜNAŞ ile USTDA arasındaki anlaşma nerede imzalandı?
Anlaşma, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın BM 81. Genel Kurulu için bulunduğu New York'taki Türkevi'nde düzenlenen törenle imzalandı.
Anlaşma kapsamında kaç reaktör tasarımı incelenecek?
Anlaşma kapsamında 4 ABD'li şirkete ait küçük modüler reaktör (SMR) tasarımları ile ABD'li şirketlerin 5 farklı 4. nesil reaktör tasarımı değerlendirilecek.
Teknik çalışmanın maliyeti ne kadar ve kim karşılayacak?
Yaklaşık 2 milyon dolar bütçeli teknik çalışmanın finansmanını USTDA karşılayacak. Çalışmalar en az bir yıl sürecek.
Anlaşmayı hangi isimler imzaladı?
Anlaşmayı TÜNAŞ Genel Müdürü Necati Yamaç ve USTDA Direktör Yardımcısı Thomas Hardy imzaladı. Törene Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar da eşlik etti.
Türkiye ile ABD arasında daha önce nükleer alanda başka bir anlaşma imzalanmış mıydı?
Evet. Bakan Bayraktar, geçen yıl 25 Eylül'de Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ABD Başkanı Trump'ın Beyaz Saray görüşmesi sırasında ABD Dışişleri Bakanı Rubio ile birlikte Stratejik Sivil Nükleer İşbirliği Mutabakat Zaptı'nı imzalamıştı.
