İstanbul'un Adalar Belediyesi'nde başkan vekili Medine Pamuk'un sağlık sorunlarını gerekçe göstererek 14 Eylül'de istifa etmesinin ardından yeni bir başkan vekili seçimi süreci başladı. İstanbul Valiliği, seçim tarihini önce 21 Eylül olarak belirledi; ancak CHP ve Yeni Parti üyelerinin oylamaya katılmaması nedeniyle 12 üyeli mecliste salt çoğunluk sağlanamadı ve seçim 23 Eylül saat 10.00'a ertelendi. Şimdi gözler, mevcut oy dağılımında AKP adayının öne geçtiği bu ikinci oylamaya çevrilmiş durumda.
Meclisteki Tablo: CHP Çoğunlukta Ama Koltuğunu Kaybediyor
On iki koltuklu Adalar Belediyesi meclisinde CHP'nin 10, AKP'nin ise 2 üyesi bulunuyor. Sayılar ilk bakışta CHP'nin tartışmasız üstünlüğüne işaret etse de tablonun içi çok daha karmaşık. Belediye Başkanı Ali Ercan Akpolat ve Başkan Yardımcısı Fırat Durak, rüşvet, irtikap, resmi belgede sahtecilik, suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve yönetme ile görevi kötüye kullanma suçlamalarından açılan soruşturma kapsamında 19 Haziran'da gözaltına alınmış ve ardından tutuklanmıştı. CHP'li meclis üyesi Mehmet Nuri Kaya da tutuklu bulunuyor.
Haklarında adli kontrol tedbiri uygulanan Yavuz Çiftçioğlu ve Nesimi Aday ise görevden uzaklaştırıldıkları için oy kullanamayacak. Bu tablo, CHP'nin fiilen kullanabileceği oy sayısını ciddi ölçüde aşağı çekiyor. BBC Türkçe'nin edindiği bilgiye göre kalan CHP üyelerinden ikisinin de AKP adayını desteklemesi bekleniyor. Bu durumda mevcut tabloda AKP adayı dört, CHP adayı ise üç oy alıyor.
Fırat Durak'ın İstifası ve Oy Dengesini Değiştirme Hamlesi
Görevden uzaklaştırılan Belediye Başkan Yardımcısı Fırat Durak, 21 Eylül'de görevinden istifa ettiğini duyurdu. Durak'ın bu adımının arkasında somut bir hesap var: İstifasıyla birlikte bir yedek üye meclise dahil olabilecek ve oy dengesi eşitlenecek. Üç ayı aşkın süredir tutuklu olan Durak, sosyal medyadan yaptığı yazılı açıklamada CHP'li üyeleri AKP adayına oy vermemeye davet etti. Açıklamasında "Ben dahil beş meclis üyesini tutuklayıp görevden uzaklaştırarak kalan diğer beş belediye meclis üyesinin bir kısmını çeşitli yol ve yöntemlerle bertaraf etme ya da kendi saflarına katma konusunda herhangi bir beis görmedikleri anlaşılmaktadır" ifadelerini kullandı.
Durak ayrıca CHP'li üyelerin AKP adayına oy vermemesini "vicdan sahibi ve asgari düzeyde demokrasi bilinci ve iradesi olan ve demokrasiyi içselleştirmiş herkesin ortak beklentisi" olarak nitelendirdi. Durak'ın eşi ve avukatı Ayşegül Kamalı Durak ise BBC Türkçe'ye konuyla ilgili değerlendirme yaparken kocasının kararlılığını aktardı: "Ona 'Emin misin?' diye sorduğumda 'İnsan onuru için yaşar Ayşegül, ben istifamı vereceğim' dedi." Kamalı, kamuoyundan da destek isteyerek "Onurlu bir duruşa sahip çıkmak, kendi irademize sahip çıkmaktır" dedi.
Seçim Nasıl İşleyecek? Tur Tur Kurallar
Başkan vekili seçiminde ilk iki turda belediye meclisinin üçte ikisi, yani nitelikli çoğunluk aranıyor. Bu sağlanamazsa üçüncü turda üye sayısının yarısından bir fazla oy yeterli sayılıyor. Salt çoğunluğa da ulaşılamazsa seçim dördüncü tura taşınıyor. Dördüncü turda en fazla oyu alan aday kazanıyor; iki adayın eşit oy alması halinde ise başkan vekili kura ile belirleniyor.
CHP grubunun ilk oylamaya katılmayarak seçimi ertelemesinin ardındaki hesap tam olarak bu kurallara dayanıyor. Oy sayısı AKP lehine eğimli göründüğünden CHP, seçimin gerçekleşmesini geciktirmeyi tercih etti. Durak'ın istifasıyla oy dengesinin eşitlenmesi ise seçimin kura aşamasına taşınması ihtimalini gündeme getiriyor.
Arka Plan: Soruşturma ve Tutuklamalar
Adalar Belediye Başkanı Ali Ercan Akpolat ve Başkan Yardımcısı Fırat Durak'ın da aralarında bulunduğu 35 kişi, 23 Haziran'da tutuklanmıştı. İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı, şüpheliler hakkında rüşvet, irtikap, resmi belgede sahtecilik, suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve yönetme, görevi kötüye kullanma ile 2863 sayılı yasaya muhalefet suçlarından soruşturma açıldığını duyurmuştu. 2863 sayılı kanun, kültür ve tabiat varlıklarının korunmasını düzenlemekte olup sit alanlarında izinsiz kazı yapma veya koruma altındaki tescilli yapılara izinsiz müdahale gibi eylemleri kapsamaktadır.
Ayşegül Kamalı Durak, o dönemde BBC Türkçe'ye yaptığı açıklamada iddiaların somut delillere dayanmadığını savunmuştu. Tutuklu İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkanı Ekrem İmamoğlu da X hesabından Akpolat için "İBB ile koordineli çalışarak ilçenin kronik sorunlarını çözmek için gece gündüz çalıştığına hem ben şahidim hem de tüm adalılar şahittir" demişti. Akpolat, 2024 yerel seçimlerinde oyların yüzde 55'ini alarak belediye başkanlığını kazanmıştı; AKP'nin adayı Uğur Sina Şen ise yüzde 22'de kalmıştı.
Bayrampaşa Örneği: Benzer Tablonun Sonu Ne Oldu?
İstanbul'un Bayrampaşa ilçesinde de benzer bir süreç yaşanmıştı. CHP'nin başkan vekili adayı İbrahim Kahraman, kura yoluyla başkan vekilliğine seçilmişti. Ancak AKP grubunun itirazı üzerine oylama yenilendi ve yenilenen seçimi AKP'nin adayı İbrahim Akın bir oy farkla kazandı. Adalar'daki sürecin nasıl sonuçlanacağı ise 23 Eylül'deki oylamada belli olacak.
Sıkça Sorulan Sorular
Adalar Belediyesi'nde başkan vekili seçimi neden ertelendi?
CHP ve Yeni Parti üyelerinin oylamaya katılmaması nedeniyle 12 üyeli mecliste salt çoğunluk sağlanamadı. Bu yüzden 21 Eylül'de yapılması planlanan seçim, 23 Eylül saat 10.00'a ertelendi.
Adalar Belediyesi meclisinde şu an kaç CHP, kaç AKP üyesi var?
On iki koltuklu mecliste CHP'nin 10, AKP'nin ise 2 üyesi bulunuyor. Ancak tutuklamalar ve görevden uzaklaştırmalar nedeniyle CHP'nin fiilen oy kullanabilecek üye sayısı önemli ölçüde azalmış durumda.
Fırat Durak neden istifa etti?
Görevden uzaklaştırılan Başkan Yardımcısı Fırat Durak, bir yedek üyenin meclise dahil olup oy kullanabilmesi için 21 Eylül'de görevinden istifa ettiğini duyurdu. Bu hamleyle oy dengesinin eşitlenmesi hedefleniyor.
Adalar Belediyesi yöneticileri hangi suçlamalarla tutuklandı?
Belediye Başkanı Ali Ercan Akpolat ve Başkan Yardımcısı Fırat Durak başta olmak üzere 35 kişi; rüşvet, irtikap, resmi belgede sahtecilik, suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve yönetme, görevi kötüye kullanma ile 2863 sayılı yasaya muhalefet suçlamalarıyla tutuklandı.
Başkan vekili seçiminde kura ne zaman devreye giriyor?
İlk iki turda nitelikli çoğunluk, üçüncü turda salt çoğunluk sağlanamazsa seçim dördüncü tura kalıyor. Dördüncü turda en fazla oyu alan aday kazanıyor; iki adayın eşit oy alması halinde başkan vekili kura ile belirleniyor.
