Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, BM 81. Genel Kurulu yüksek düzeyli katılım haftası marjında düzenlenen "İki Devletli Çözüm ve Gazze Kapsamlı Barış Planı Konulu Yüksek Düzeyli Uluslararası Toplantı"da önemli açıklamalar yaptı. Guterres, Filistinliler ve Orta Doğu'da barışa önem veren herkes için iki devletli çözüme verilen desteğin artık sözlerin çok ötesine geçmesi gerektiğini açıkça ifade etti.
Filistin Devleti'nin Tanınması ve İki Devletli Çözümün Önemi
Guterres konuşmasında, birçok ülkenin geçen sene Filistin Devleti'ni tanıdığını hatırlattı. Bu tanıma sürecinin, iki devletli çözümün kalıcı barış ve güvenlik için tek güvenilir yol olduğunun kabulünü de beraberinde getirdiğini vurguladı. Guterres'e göre bu çözüm; uluslararası hukuk, ilgili BM Güvenlik Konseyi kararları ve önceki anlaşmalar doğrultusunda, 1967 öncesi sınırlar temelinde hayata geçirilmelidir.
BM Genel Sekreteri, iki devletli çözümün yalnızca Filistinliler ve İsrailliler için değil, daha geniş bölgenin barışı açısından da merkezi bir öneme sahip olduğunun altını çizdi. Bu yaklaşım olmadan bölgesel istikrarın sağlanamayacağını ima eden Guterres, mevcut tablonun tam tersine işlediğini de açıkça dile getirdi.
Filistin Topraklarında Bağımsız Devlet Kurulmasının Koşulları Ortadan Kaldırılıyor
Guterres, gasbedilen Filistin topraklarında bağımsız, demokratik, toprak bütünlüğüne sahip, yaşayabilir ve egemen bir Filistin Devleti'nin kurulmasının koşullarının sistematik biçimde ortadan kaldırıldığını vurguladı. Bu topraklarda hukuka aykırı ve geçersiz ilhak anlamına gelen politika ve uygulamalara tanık olunduğunu belirten Guterres, sözlerini sert bir tespitle sürdürdü: "İşgal Altındaki Filistin Toprakları'ndaki İsrail yerleşimleri, uluslararası hukukun açık bir ihlalidir."
BM Güvenlik Konseyi'nin 2334 sayılı kararının kabul edilmesinin üzerinden yaklaşık on yıl geçmesine karşın işgal altındaki Batı Şeria ve Doğu Kudüs dahil olmak üzere yerleşimlerin hızla genişlemeye devam ettiğine dikkat çeken Guterres, bu durumun barış sürecine verdiği zararı somut verilerle gözler önüne serdi.
Etnik Temizlik Kaygıları ve E1 Yerleşim Planı
Guterres, bölgedeki yıkımları, tahliyeleri, yerinden edilmeleri, topraklara el konulmasını ve kutsal mekanlardaki statükonun ihlal edilmesini giderek daha baskıcı bir ortamın göstergesi olarak nitelendirdi. Bu gelişmelerin Filistinli aileleri evlerinden ve topraklarından uzaklaştırdığını belirten Guterres, "Etnik temizlik ihtimaline ilişkin kaygılar artmaktadır" uyarısını yaptı.
BM Genel Sekreteri ayrıca E1 yerleşim planının ilerletilmesinin toprak bütünlüğüne sahip ve yaşayabilir bir Filistin Devleti kurulması ihtimaline ağır bir darbe vuracağını da açıkça dile getirdi. Bu plan, söz konusu hedefin önündeki en somut engellerden biri olarak değerlendirildi.
Gazze'de Somut Değişiklik Olmadan Vaatler İnandırıcılığını Yitiriyor
Guterres, Gazze'deki tabloya da değindi. Yıkım ve çaresizlik içinde yaşayan aileler açısından, daha iyi bir geleceğe dair vaatlerin sahada somut bir değişiklikle desteklenmediği sürece inandırıcılığını yitireceğini vurgulayan Guterres, Barış Planı'nın bütünüyle uygulanması gerektiğini bir kez daha hatırlattı.
"Filistinliler ve Orta Doğu'da barışa önem veren herkes açısından, iki devletli çözüme verilen destek sözlerin ötesine geçmelidir" diyen Guterres, bugün her zamankinden daha fazla politikaların kararlar ve eylemlerle ortaya konulması gerektiğini kaydetti. Güvenilir bir siyasi süreci ilerletmek için harekete geçilmesi çağrısında bulunan Guterres, uluslararası topluma açık bir mesaj verdi.
Hedef Açık: İki Bağımsız, Egemen ve Demokratik Devlet
Guterres konuşmasını net bir hedef tanımıyla tamamladı: "Hedef açıktır: 1967 öncesi sınırlar temelinde, Kudüs'ün her iki devletin başkenti olduğu, güvenli ve tanınmış sınırlar içinde, yan yana barış ve güvenlik içinde yaşayan iki bağımsız, egemen ve demokratik devlet; İsrail ve Filistin. Bunun başka bir alternatifi yoktur ve zaman daralmaktadır."
Bu sözler, BM Genel Sekreteri'nin bölgedeki durumun aciliyetine ve uluslararası toplumun üstlenmesi gereken sorumluluğa ilişkin en doğrudan uyarısı olarak öne çıktı.
Sıkça Sorulan Sorular
Guterres'in açıklamaları hangi toplantıda yapıldı?
Antonio Guterres, BM 81. Genel Kurulu yüksek düzeyli katılım haftası marjında düzenlenen "İki Devletli Çözüm ve Gazze Kapsamlı Barış Planı Konulu Yüksek Düzeyli Uluslararası Toplantı"da konuştu.
Guterres'e göre iki devletli çözüm hangi temellere dayanmalıdır?
Guterres'e göre iki devletli çözüm; uluslararası hukuk, ilgili BM Güvenlik Konseyi kararları ve önceki anlaşmalar doğrultusunda, 1967 öncesi sınırlar temelinde hayata geçirilmelidir.
Guterres, İsrail yerleşimleri hakkında ne dedi?
Guterres, işgal altındaki Filistin topraklarındaki İsrail yerleşimlerinin uluslararası hukukun açık bir ihlali olduğunu belirtti. Ayrıca BM Güvenlik Konseyi'nin 2334 sayılı kararının kabulünden yaklaşık on yıl geçmesine rağmen Batı Şeria ve Doğu Kudüs dahil olmak üzere yerleşimlerin hızla genişlediğine dikkat çekti.
E1 yerleşim planının Filistin Devleti'ne etkisi nedir?
Guterres, E1 yerleşim planının ilerletilmesinin toprak bütünlüğüne sahip ve yaşayabilir bir Filistin Devleti kurulması ihtimaline ağır bir darbe vuracağını ifade etti.
Guterres'in iki devletli çözüm için öngördüğü nihai hedef nedir?
Guterres'e göre hedef; 1967 öncesi sınırlar temelinde, Kudüs'ün her iki devletin başkenti olduğu, güvenli ve tanınmış sınırlar içinde yan yana barış ve güvenlik içinde yaşayan iki bağımsız, egemen ve demokratik devlet olan İsrail ve Filistin'dir. Guterres bu hedefe başka bir alternatif olmadığını ve zamanın daraldığını vurguladı.
