İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda konuşma yapmak üzere bugün ABD'ye hareket ediyor. Ancak ziyaret, olağan bir devlet başkanı ziyaretinden çok farklı bir görünüm sergiliyor: Netanyahu'nun uçağı New York JFK Havalimanı yerine New Jersey'deki bir askeri havalimanına ya da Newark Havalimanı'na inecek, Başbakan konuşmasının hemen ardından ülkesine dönecek ve New York'ta gecelemeyecek. İsrail basınında yer alan haberlere göre Netanyahu, Perşembe günü New York'a ulaşacak ve şehirde yalnızca birkaç saat kalacak.
Uçuş Rotası Neden Değişti?
Netanyahu'nun uçağının New York JFK yerine New Jersey'e inmesinin arkasında, New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani'nin uçağın pistte kalmasına izin vermeyeceğine dair endişelerin yattığı aktarıldı. Bu güzergah değişikliği Netanyahu için yeni bir durum değil. Geçen yılki BM Genel Kurulu toplantısına giderken de Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin hakkında çıkarabileceği tutuklama kararı endişesiyle uçağının rotasını değiştirmişti. O dönemde İsrail Başbakanı'nı taşıyan uçak, Fransa ve İspanya gibi Avrupa ülkelerinin hava sahasını kullanmaktan kaçınarak güneydeki çok daha uzun bir rotayı tercih etmişti. Olası bir acil iniş durumunda Roma Statüsü'ne taraf bir ülkede tutuklanma korkusuyla yapılan bu manevra, yolculuğu yüzlerce kilometre uzatmıştı. Bu yılki ziyarette de benzer bir güzergah tercihinin söz konusu olduğu belirtiliyor.
Mamdani ile Gerilim: "Yerin Lahey"
Ziyaret öncesinde Netanyahu ile New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani arasında sert bir söz düellosu yaşandı. Mamdani, Netanyahu'yu soykırım mimarı olarak nitelendirerek New York'ta yeri olmadığını açıkça ifade etti. Mamdani ayrıca Netanyahu'nun Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından suçlanmış bir savaş suçlusu olduğunu hatırlatarak yerinin Lahey olduğunu ve federal hükümetin tutuklama kararını uygulaması gerektiğini vurguladı. Bu sözlerin ardından Netanyahu, sosyal medya hesabından görüntülü bir mesaj yayımladı. Netanyahu, Mamdani'nin New York'taki Yahudilere karşı kargaşayı kışkırttığını ileri sürerek Birleşmiş Milletler'e gelerek belediye başkanını ifşa edeceğini söyledi.
Trump ve Musk Görüşmeleri İptal Oldu
Kısa tutulan program, Netanyahu'nun ABD'deki temaslarını da ciddi ölçüde kısıtladı. Teksas'ta teknoloji milyarderi Elon Musk ile yapılması planlanan görüşmenin, koordinasyonda yaşanan zorluklar gerekçesiyle iptal edildiği belirtildi. Ziyaret sırasında ABD Başkanı Donald Trump ile de görüşme gerçekleşmeyeceği aktarıldı. Netanyahu'nun ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile bir araya gelmesi ise bekleniyor. Bunların yanı sıra İsrail Başbakanı'nın New York'ta bulunan diğer ülke liderleriyle görüşme ayarlama girişimlerinin, yoğun program sebebiyle sonuçsuz kaldığı iddia edildi.
Genel Kurul'da Beklenen Boykot
Netanyahu'nun Genel Kurul'daki konuşmasının merkezinde İran'ın yer alması bekleniyor. İsrail heyetinin ise geçen yıl yaşanan gelişmelere hazırlıklı olduğu bildiriliyor. Geçtiğimiz yılki Genel Kurul'da Netanyahu kürsüye çıktığında, başta Türkiye olmak üzere birçok ülkenin diplomatik heyeti İsrail'in Gazze'deki operasyonlarına tepki olarak salonu terk etmişti. Organize biçimde gerçekleştirilen bu boykot sonucunda salon büyük ölçüde boşalmış ve İsrail Başbakanı konuşmasını neredeyse boş koltuklara yapmıştı. İsrail heyetinin, bu yıl da benzer bir sahneyle karşılaşabileceğini öngörerek hazırlık yaptığı aktarıldı.
Sıkça Sorulan Sorular
Netanyahu neden New York yerine New Jersey'e iniyor?
Haberde aktarılan bilgilere göre bu değişikliğin arkasında, New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani'nin Netanyahu'nun uçağının pistte kalmasına izin vermeyeceğine dair endişeler yatıyor. Netanyahu'nun uçağının New York JFK Havalimanı yerine New Jersey'deki bir askeri havalimanına ya da Newark Havalimanı'na ineceği belirtildi.
Netanyahu ABD'de kimlerle görüşecek?
Netanyahu'nun ziyaret sırasında ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile bir araya gelmesi bekleniyor. ABD Başkanı Donald Trump ile görüşme gerçekleşmeyecek; Teksas'ta planlanmış olan Elon Musk görüşmesi ise koordinasyon güçlükleri gerekçesiyle iptal edildi. New York'taki diğer ülke liderleriyle de görüşme sağlanamadığı aktarıldı.
Zohran Mamdani Netanyahu hakkında ne dedi?
New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, Netanyahu'yu soykırım mimarı olarak nitelendirerek New York'ta yeri olmadığını söyledi. Mamdani ayrıca Netanyahu'nun Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından suçlanmış bir savaş suçlusu olduğunu belirterek yerinin Lahey olduğunu ve federal hükümetin tutuklama kararını uygulaması gerektiğini vurguladı.
Netanyahu geçen yıl da uçuş rotasını değiştirmişti mi?
Evet. Geçen yılki BM Genel Kurulu toplantısına giderken de Netanyahu'nun uçağı, Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin olası tutuklama kararı endişesiyle rotasını değiştirmişti. Uçak, Fransa ve İspanya gibi Roma Statüsü'ne taraf Avrupa ülkelerinin hava sahasını kullanmaktan kaçınarak güneydeki daha uzun bir güzergahı tercih etmiş; bu durum yolculuğu yüzlerce kilometre uzatmıştı.
Geçen yıl BM Genel Kurulu'nda Netanyahu'nun konuşması sırasında ne oldu?
Geçtiğimiz yılki Genel Kurul'da Netanyahu kürsüye çıktığında, başta Türkiye olmak üzere birçok ülkenin diplomatik heyeti İsrail'in Gazze'deki operasyonlarına tepki olarak salonu terk etti. Organize biçimde gerçekleştirilen bu boykot sonucunda salon büyük ölçüde boşaldı ve Netanyahu konuşmasını neredeyse boş koltuklara yaptı. İsrail heyetinin bu yıl da benzer bir sahneye hazırlık yaptığı bildirildi.
