DEVA Partisi Ankara Milletvekili İdris Şahin, Sayıştay'ın 2025 yılı denetim raporlarına yansıyan bulgular üzerinden kapsamlı bir değerlendirme yaptı. Yazılı açıklamasında Şahin, söz konusu raporların yurt güvenliğinden tarım verilerine, sağlık kayıtlarından Cumhurbaşkanlığı harcamalarına kadar geniş bir alanda ciddi sorunlara işaret ettiğini vurguladı. "Kürsülerde anlatılan pembe tablolara değil, devletin kendi denetçisinin tuttuğu tutanağa bakın. Denetimdeki her boşluk, er ya da geç gerçek hayatta bir insanın karşısına çıkıyor" diyen Şahin, bu bulgulardan yola çıkarak genel bir yönetim eleştirisi dile getirdi.
Cumhurbaşkanlığı Harcamaları: Dakikada 30 Bin Lira
Şahin'in açıklamasında öne çıkan en çarpıcı rakam Cumhurbaşkanlığı'na ait harcama verileri oldu. Milletvekili, Sayıştay'ın 2025 mali tablolarında Cumhurbaşkanlığı'nın ödenekli giderlerinin 15 milyar 808 milyon lirayı aştığını aktardı. Bu rakamın yılın her gününe yaklaşık 43,3 milyon lira, her dakikasına ise 30 bin liranın üzerinde ödenekli gider düştüğü anlamına geldiğini hesapladı. "Vatandaşa yıllardır tasarruf, sabır ve fedakarlık anlatılan bir ülkede devletin tuttuğu her hesabın da kuruşu kuruşuna güven vermesi gerekir" ifadelerini kullanan Şahin, millet kuruşunun hesabını yaparken kamunun kendi hesabında tek kuruşluk belirsizliğe yer bırakamayacağını söyledi.
Yurt Yangın Riski ve Tarım Kayıtlarındaki Eksiklikler
Şahin, Sayıştay raporlarındaki bulgular arasında öğrenci yurtlarına ilişkin dikkat çekici bir tespiti de paylaştı. Raporlara göre bazı yurtlarda öğrenciler iskan alınmadan yerleştirilebilmekte, yerleştirme ile iskanın alınması arasında geçen süre olası bir yangın bakımından risk oluşturmaktadır. Şahin bu bulguya ilişkin şu değerlendirmede bulundu: "Bir anne baba evladını okusun diye devletin yurduna bırakıyor. Orası devletin yurdu diye içi rahat etmek istiyor. Devletin marifeti, yangından sonra tutanak tutmak değil, ateş düşmeden tedbir almaktır."
Tarım alanında ise Sayıştay'ın TÜRKVET sistemi üzerinden yürüttüğü denetimde yaklaşık 2,5 milyon büyükbaş ve 35 milyon küçükbaş hayvan için zorunlu aşı kaydı bulunmadığı tespit edildi. Aşı ve küpe uygulamalarından doğan 3,56 milyar liralık alacağın yalnızca yüzde 51'inin tahsil edilebildiği de raporlara yansıdı.
Sağlık Kayıtlarında Gerçeği Yansıtmayan Muayene Kayıtları
Şahin'in aktardığı bulgular arasında sağlık alanındaki tespitler de yer aldı. Sayıştay, yoğun bakımda yatışı devam eden bazı hastalar adına aynı zaman aralığında aile hekimliği birimlerinde muayene kaydı oluşturulduğunu tespit etti. Denetim kurumu, söz konusu hastaların o tarihlerde sağlık tesisinden ayrılmalarının mümkün olmadığını ve bu kayıtların fiilen sunulmayan sağlık hizmetlerine ilişkin olduğunu raporlarına geçirdi. Şahin bu tespiti aktararak "İnsan hastaneye girdiğinde canının derdindedir, hastanenin tuttuğu kaydın gerçeği yansıtıp yansıtmadığını kontrol etmek onun işi değildir" dedi. Aynı raporda 17 şehir hastanesinde fiili tamamlama belgesinin üzerinden iki yıl geçmesine rağmen nihai tamamlama süreçlerinin sonuçlandırılmadığı da kayıt altına alındı.
Kamu İhalelerinde Usul Dışı Uygulamalar
Kamu ihale süreçlerine ilişkin bulgular da Şahin'in değerlendirdiği konular arasındaydı. Milletvekili, Sayıştay raporlarında kanunun aradığı şartlar oluşmaksızın pazarlık usulüne gidildiğini, ihale yapılması gereken durumlarda doğrudan temin yolunun seçildiğini ve Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan limitlerin aşıldığının tespit edildiğini aktardı. "Şart yok, pazarlık var, uygun görüş yok, limit aşımı var. O zaman bu kanunu niye yazdınız?" diye soran Şahin, Kamu İhale Kanunu'nun iktidarın ihtiyacına göre esnetilecek bir metin olmadığını vurguladı. Sayıştay'ın kayda geçirdiği her işlemin kim tarafından, hangi gerekçeyle ve kimin yararına yapıldığının açıklanmasını da talep etti.
248 Resmi Rapor ve Genel Değerlendirme
Şahin, tüm bu bulgulardan hareketle genel bir değerlendirme yaparak söz konusu verilerin herhangi bir siyasi partinin hazırladığı propaganda dosyasından değil, Sayıştay'ın 2025 denetimleri sonucunda TBMM'ye sunduğu 248 resmi rapordan alındığını özellikle vurguladı. "Dosyalar ayrı ama raporların ucundaki insan hep aynı. Vatandaş devlete evladını, canını, emeğini ve vergisini emanet ediyor" diyen milletvekili, devletin buna vereceği karşılığın mazeret değil; güvenlik, düzgün kayıt, sıkı denetim ve hesabı verilebilir bir yönetim olması gerektiğini belirtti. Şahin açıklamasını şu sözlerle tamamladı: "Sayıştayın ortaya koyduğu tablo, iktidarın çizdiği Türkiye tablosuyla örtüşmüyor."
Sıkça Sorulan Sorular
Şahin'in açıklamasına göre Cumhurbaşkanlığı'nın 2025 yılı ödenekli giderleri ne kadar?
Sayıştay'ın 2025 mali tablolarına göre Cumhurbaşkanlığı'nın ödenekli giderleri 15 milyar 808 milyon lirayı aşmaktadır. Bu tutar günlük yaklaşık 43,3 milyon liraya, dakika başına ise 30 bin liranın üzerine karşılık gelmektedir.
Sayıştay, öğrenci yurtlarında ne tür bir güvenlik riski tespit etti?
Sayıştay raporlarına göre bazı yurtlarda öğrenciler iskan belgesi alınmadan yerleştirilebilmektedir. Öğrencilerin yerleştirilmesi ile iskanın alınması arasında geçen sürenin olası bir yangın bakımından risk oluşturduğu raporlara yansıdı.
TÜRKVET sistemindeki eksiklikler nelerdir?
Sayıştay, TÜRKVET sistemi üzerinden yürütülen denetimde yaklaşık 2,5 milyon büyükbaş ve 35 milyon küçükbaş hayvan için zorunlu aşı kaydı bulunmadığını tespit etti. Aşı ve küpe uygulamalarından doğan 3,56 milyar liralık alacağın yalnızca yüzde 51'inin tahsil edilebildiği de bulgular arasında yer aldı.
Sağlık alanında Sayıştay hangi usulsüzlüğü tespit etti?
Sayıştay, yoğun bakımda yatışı süren bazı hastalar adına aynı dönemde aile hekimliği birimlerinde muayene kaydı oluşturulduğunu saptadı. Denetim kurumu, bu hastaların söz konusu tarihlerde sağlık tesisinden ayrılmalarının mümkün olmadığını ve kayıtların fiilen sunulmayan hizmetlere ilişkin olduğunu raporuna geçirdi.
Şahin'in atıfta bulunduğu Sayıştay raporlarının sayısı kaçtır ve bu raporlar nereye sunulmuştur?
Şahin'in açıklamasına göre söz konusu bulgular, Sayıştay'ın 2025 denetimleri sonucunda TBMM'ye sunduğu 248 resmi raporda yer almaktadır.
