Paris Savcılığı, sosyal medya platformlarında sokakta yürüyen kadınları akıllı gözlüklerle kayda alıp bu görüntüleri yayımlama yönünde artan bir eğilim tespit ettiğini yazılı bir açıklamayla duyurdu. Le Figaro'nun haberine göre savcılık, kadınların özel hayatlarının mahremiyetinin ihlal edildiğine dair şikayetleri üzerine çok sayıda soruşturma başlattı. Söz konusu soruşturmalar, akıllı gözlük kullananların rızası alınmadan kişilerin görüntülerini ya da sözlerini kayıt altına alıp yaymasından kaynaklanıyor.
Paris Savcılığı'nın Açıklaması ve Yasal Uyarı
Savcılık açıklamasında yalnızca soruşturma sayısını duyurmakla kalmadı; aynı zamanda bu eylemlerin hukuki sonuçlarına dair de net bir uyarı yaptı. Fransa'da rızası alınmadan bir kişinin görüntüsünü veya sözlerini kullanarak içerik üretmek ve bunu yaymak, 2 yıla kadar hapis cezası ile 45 bin euro para cezasını beraberinde getirebiliyor. Savcılık, bu cezaların hem kayıt alanlar hem de içerikleri yayımlayanlar için geçerli olduğunu vurgulayarak vatandaşları uyardı.
Akıllı gözlüklerin sıradan bir kamera gibi dikkat çekmemesi, bu cihazlarla yapılan kayıtları özellikle sorunlu kılıyor. Gözlüğü takan kişinin etrafındakilere fark ettirmeden görüntü alabilmesi, mahremiyet hakkının çiğnenmesini kolaylaştırıyor ve mağdurların çoğunun durumun farkına varamamasına yol açıyor.
e-Enfance Derneği'nin Uyarısı ve İhbar Sayısı
Fransa merkezli e-Enfance derneği de bu gelişmelerden bağımsız olarak kamuoyunu uyarmıştı. Çocukların ve gençlerin çevrimiçi ortamda korunması ile siber zorbalıkla mücadele alanında faaliyet gösteren dernek, akıllı gözlüklerle çekilerek internete yüklenen sakıncalı içeriklerin sayısındaki artışa dikkat çekti.
Dernek yetkililerine göre bu videoların büyük bölümü, kamusal alanda bulunan genç bir kadını ya da kız çocuğunu küçük düşürmeye ve rahatsız etmeye yönelik. e-Enfance, yılın başından bu yana söz konusu içeriklerle ilgili 20 civarında ihbar aldığını da kamuoyuyla paylaştı. Bu rakam, meselenin yalnızca birkaç münferit vakadan ibaret olmadığını, aksine sistematik bir sorun haline gelmeye başladığını gösteriyor.
Meta'nın Akıllı Gözlükleri ve Mahremiyet Tartışmaları
Tartışmaların odağındaki cihazlar, üretimine ABD'li teknoloji şirketi Meta'nın öncülük ettiği yeni nesil akıllı gözlükler. Bu gözlükler, Facebook ve Instagram platformları üzerinden doğrudan canlı yayın yapabilme özelliğine sahip. Kullanıcıların çevrelerini ve karşılaştıkları kişileri izinsiz biçimde anlık olarak geniş kitlelere aktarabilmesine olanak tanıyan bu teknoloji, Fransa'nın yanı sıra pek çok ülkede de mahremiyet tartışmalarını alevlendirmişti.
Söz konusu gözlüklerin tasarımı, geleneksel kameralardan ya da akıllı telefonlardan çok daha az fark edilebilir olmasını sağlıyor. Bu durum, kaydın yapıldığını ya da canlı yayının başladığını anlayamayan kişilerin rızaları dışında görüntülenmesini ve bu görüntülerin anında milyonlarca kişiye ulaşmasını mümkün kılıyor. Mahremiyet savunucuları ve hukuk uzmanları, teknolojinin bu özelliğinin mevcut yasal düzenlemelerle yeterince ele alınamadığını uzun süredir dile getiriyor.
Mağdurların Durumu ve Şikayetlerin Niteliği
Açıklanan bilgilere göre şikayetçi olan kişiler ağırlıklı olarak kadınlar. Bu kadınlar, akıllı gözlük kullananların kendilerini sokakta izinsiz olarak kaydettiğini ve bu görüntüleri sosyal medyada yayımladığını fark ederek savcılığa başvurdu. Savcılığın çok sayıda soruşturma başlatması, şikayetlerin tek tük değil, belirgin bir yoğunlukta geldiğine işaret ediyor.
e-Enfance derneğinin aktardığı bilgiler ise tablonun yalnızca yetişkin kadınlarla sınırlı olmadığını ortaya koyuyor. Genç kadınlar ve kız çocukları da bu tür kayıtların hedefi haline geliyor; üstelik bu içerikler çoğunlukla küçük düşürme ya da taciz amacıyla üretilip yayılıyor. Derneğin yılın başından bu yana aldığı 20 civarındaki ihbar, sorunun boyutlarını gözler önüne seriyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Fransa'da akıllı gözlükle izinsiz kayıt yapmanın cezası nedir?
Fransa'da bir kişinin rızası alınmadan görüntüsünü veya sözlerini kaydedip yaymak, 2 yıla kadar hapis cezası ve 45 bin euro para cezasıyla sonuçlanabilir. Paris Savcılığı bu cezalara ilişkin uyarısını yazılı açıklamasında kamuoyuyla paylaştı.
Paris Savcılığı neden soruşturma başlattı?
Kadınların, akıllı gözlük kullanıcılarının özel hayatlarının mahremiyetini ihlal ettiğine dair şikayetleri üzerine savcılık çok sayıda soruşturma başlattı. Sosyal medya platformlarında sokaktaki kadınları akıllı gözlüklerle kaydedip yayımlama eğiliminin arttığı tespit edildi.
e-Enfance derneği bu konuda ne kadar ihbar aldı?
Çocukların ve gençlerin çevrimiçi korunması için çalışan e-Enfance derneği, yılın başından bu yana akıllı gözlüklerle çekilen sakıncalı içeriklerle ilgili 20 civarında ihbar aldığını açıkladı.
Akıllı gözlüklerle çekilen bu videolar kimi hedef alıyor?
e-Enfance derneğinin açıklamasına göre söz konusu videolar genellikle kamusal alandaki genç bir kadını ya da kız çocuğunu küçük düşürmeye ve rahatsız etmeye yönelik olarak üretilip yayılıyor.
Bu tartışmaların merkezindeki akıllı gözlükleri kim üretiyor?
Tartışmaların odağındaki yeni nesil akıllı gözlüklerin üretimine ABD'li teknoloji şirketi Meta öncülük ediyor. Bu gözlükler, Facebook ve Instagram platformları üzerinden doğrudan canlı yayın yapabilme özelliğine sahip.
