15 Eylül Dünya Prostat Kanseri Farkındalık Günü vesilesiyle üroloji uzmanları, dünyada ve Türkiye'de erkeklerde en sık görülen kanser türlerinden biri olan prostat kanserine ilişkin kritik uyarılarda bulundu. Uzmanlar, hastalığın özellikle erken dönemde hiçbir belirti vermeden ilerleyebildiğini ve bu nedenle belirtilerin ortaya çıkmasını beklemeden düzenli muayene yaptırılması gerektiğini vurguladı.
Belirti Olmasa da Kanser Olabilir
Üroloji Uzmanı Prof. Dr. Engin Kaya, prostat kanserinin erken dönemde hiçbir yakınmaya neden olmayabileceğini belirterek şu uyarıyı yaptı: "Sık idrara çıkma, özellikle geceleri idrara kalkma, idrar yapmaya başlamada zorlanma, idrar akımının zayıflaması veya kesintili olması, idrar yaparken yanma ya da kan görülmesi, ağrı veya rahatsızlık gibi şikayetlerden biri veya birkaçı varsa mutlaka bir üroloji uzmanına başvurulmalıdır. Belirti olmaması prostat kanseri olmadığı anlamına gelmez."
Prof. Kaya, erken tanının kritik önem taşıdığını hatırlatarak hiçbir şikayeti olmayan erkeklerin de yaşları ve kişisel risk faktörleri doğrultusunda düzenli muayene yaptırmasının büyük fayda sağlayacağını ifade etti. Üroloji uzmanı Prof. Eyüp Veli Küçük de aynı noktanın altını çizerek şikayetlerin ortaya çıkmasını beklemek yerine yaş ve risk faktörlerine göre düzenli değerlendirme yapılmasının önemini vurguladı.
PSA Testi Tek Başına Yeterli Değil
Prof. Dr. Engin Kaya, PSA değerinin prostat kanseri açısından önemli bir belirteç olduğunu ancak tek başına kanser tanısı koydurtmayacağını açıkladı. Üstelik PSA değerinin düşük olmasının prostat kanserini kesin olarak dışlamadığını da vurguladı. "PSA sonucu; hastanın yaşı, aile öyküsü, prostat muayenesi, önceki PSA değerleri ve gerektiğinde MR bulguları ile birlikte değerlendirilmelidir" diyen Prof. Kaya, teşhis konulması durumunda kişiye özel tedavi planlanmasının önemine de dikkat çekti.
Yaş ve Aile Öyküsü Belirleyici Risk Faktörleri
Üroloji uzmanı Prof. Eyüp Veli Küçük, prostat kanseri riskinin yaşla birlikte arttığını belirterek özellikle birinci derece akrabalarında prostat kanseri bulunan erkeklerde riskin daha yüksek olabileceğini aktardı. "Kişinin ne zaman ve hangi yöntemlerle değerlendirilmesi gerektiğinin kendi risk profiline göre belirlenmesi önem taşımakta. Ailede, özellikle baba veya erkek kardeşte prostat kanseri öyküsü bulunması, erken değerlendirme kararını etkileyebilen önemli faktörlerden biri olarak öne çıkmakta" dedi.
Araştırmalara göre prostat kanseri 40 yaş altı erkeklerde nadir görülmekle birlikte 50 yaş sonrasında görülme riski artmaktadır. Her 10 prostat kanseri vakasından 6'sı 65 yaşından büyük erkeklerde tespit edilmektedir. Prostat kanseri olan bir baba veya erkek kardeşe sahip olmak, bir erkeğin bu hastalığa yakalanma riskini iki katından fazla artırmaktadır. Genç yaşlarda prostat kanseri tanısı almış birden fazla akrabası olan erkeklerde de risk daha yüksek seyretmektedir.
Prostat Kanserinin Belirtileri Nelerdir?
Uzmanların dikkat çektiği prostat kanseri belirtileri şu şekilde sıralanmaktadır:
İdrar yapmada güçlük
İdrar yaparken ağrı ve yanma hissi
Zayıf idrar akışı
Menide veya idrarda kan görülmesi
Ereksiyon sorunları ve boşalırken ağrı
Alt pelvik bölgede ağrı
Kalça, sırt, göğüs veya kemiklerde ağrı
Kilo kaybı
Yorgunluk
Mide bulantısı ve kusma
Sıkça Sorulan Sorular
Prostat kanseri her zaman belirti verir mi?
Hayır. Üroloji uzmanları, prostat kanserinin özellikle erken dönemde herhangi bir belirti vermeden ilerleyebildiğini vurgulamaktadır. Bu nedenle belirti olmaması, prostat kanseri bulunmadığı anlamına gelmez.
Ailesinde prostat kanseri olan erkeklerde risk daha mı yüksek?
Evet. Araştırmalara göre prostat kanseri olan bir baba veya erkek kardeşe sahip olmak, bir erkeğin bu hastalığa yakalanma riskini iki katından fazla artırmaktadır. Genç yaşlarda prostat kanseri tanısı almış birden fazla akrabası olan erkeklerde de risk daha yüksektir.
PSA testi prostat kanserini kesin olarak gösterir mi?
Hayır. Prof. Dr. Engin Kaya'ya göre PSA değeri prostat kanseri açısından önemli bir belirteç olmakla birlikte tek başına kanser tanısı koydurtmamaktadır. Ayrıca PSA değerinin düşük olması prostat kanserini kesin olarak dışlamamaktadır. PSA sonucu; yaş, aile öyküsü, prostat muayenesi, önceki PSA değerleri ve gerektiğinde MR bulguları ile birlikte değerlendirilmelidir.
Prostat kanseri riski hangi yaştan itibaren artmaktadır?
Araştırmalara göre prostat kanseri 40 yaş altı erkeklerde nadir görülmekte, 50 yaş sonrasında ise görülme riski artmaktadır. Her 10 prostat kanseri vakasından 6'sı 65 yaşından büyük erkeklerde tespit edilmektedir.
Şikayeti olmayan bir erkek neden üroloji uzmanına gitmeli?
Prof. Dr. Engin Kaya ve Prof. Eyüp Veli Küçük, prostat kanserinin erken dönemde hiçbir yakınmaya yol açmayabileceğini belirterek şikayetlerin ortaya çıkmasını beklemek yerine yaş ve kişisel risk faktörleri doğrultusunda düzenli değerlendirme yapılmasının önem taşıdığını ifade etmektedir. Erken tanı, tedavi sürecinde kritik bir rol oynamaktadır.
