ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping arasındaki son zirvenin ardından Washington ve Pekin, karşılıklı yaklaşık 30 milyar dolarlık üründe gümrük vergilerini düşürme konusunda anlaştı. Çin, sığır eti ve deniz ürünlerinden kozmetik ve tıbbi malzemelere kadar 1619 ABD ürününü indirim kapsamına aldı. Ancak liste incelendiğinde kritik bir ayrıntı öne çıkıyor: Soya tohumu, soya unu ve işleme yan ürünleri indirim kapsamına girerken, ham soya fasulyesi tarife indiriminin dışında bırakıldı.
Zirve sonrası karşılıklı tarife indirimi
Trump ile Xi arasındaki son zirvenin ardından iki ülke, karşılıklı yaklaşık 30 milyar dolarlık üründe gümrük vergilerini düşürme konusunda uzlaştı. Çin tarafında indirim listesi oldukça geniş tutuldu; sığır eti ve deniz ürünlerinden kozmetik ve tıbbi malzemelere kadar 1619 ABD ürünü kapsama alındı. Listede soya tohumu, soya unu ve işleme yan ürünleri de yer buldu. Buna karşılık ham soya fasulyesi, tarife indiriminin dışında kaldı.
ABD çiftçisi için kritik pazar
Soya fasulyesi, ABD'nin en önemli tarımsal ihracat ürünlerinden biri olarak öne çıkıyor. Ülke geçen yıl 16,5 milyar dolarlık soya fasulyesi ihraç etti ve Çin, en önemli alıcılar arasında yer aldı. Bu nedenle iki ülke arasındaki ticaret gerilimleri Amerikalı çiftçileri de doğrudan etkiliyor. Pekin'in 2018'de ABD soya fasulyesine yüzde 25 misilleme vergisi uygulamasının ardından üreticiler 9,4 milyar dolarlık kayıp yaşamıştı.
Çin ise daha önce 2026, 2027 ve 2028'de en az 25 milyon metrik ton soya fasulyesi satın almayı taahhüt etmişti.
Çin'in alternatifi Brezilya
Pekin'in pazarlık gücünü artıran en önemli unsur ise Brezilya. Ülke, on yıldan uzun süre önce ABD'yi geçerek Çin'in en büyük soya fasulyesi tedarikçisi oldu. ABD Tarım Bakanlığına göre bugün Çin'in soya fasulyesi ithalatının yüzde 71'i Brezilya'dan geliyor. Üstelik büyük ölçüde hayvan yemi için kullanılan soya fasulyesinde tedarikçiler arasında geçiş yapmak görece kolay.
Çin'in pazarlık kozu
Wichita Eyalet Üniversitesinden Profesör Usha Haley'e göre ham soya fasulyesinin indirim paketinin dışında tutulması, Çin'e sonraki görüşmeler için bir pazarlık kozu bırakıyor. Pekin'in bunun için ABD'den alımları tamamen kesmesine de gerek yok. Çin, son Trump-Xi zirvesinden önce 1 milyon ton Amerikan soya fasulyesi satın aldı. Böylece ABD'den alımlarını sürdürürken, Amerikalı çiftçiler açısından kritik bir pazara erişimin koşullarını müzakere masasındaki kozlarından biri olarak koruyor.
Sıkça Sorulan Sorular
ABD ile Çin arasındaki son anlaşma neyi kapsıyor?
Trump-Xi zirvesinin ardından iki ülke, karşılıklı yaklaşık 30 milyar dolarlık üründe gümrük vergilerini düşürme konusunda anlaştı. Çin, sığır eti ve deniz ürünlerinden kozmetik ve tıbbi malzemelere kadar 1619 ABD ürününü indirim kapsamına aldı.
Ham soya fasulyesi neden indirim kapsamına alınmadı?
Kaynakta bu konuda resmi bir gerekçe yer almıyor. Wichita Eyalet Üniversitesinden Profesör Usha Haley'e göre ham soya fasulyesinin indirim paketinin dışında tutulması, Çin'e sonraki görüşmeler için bir pazarlık kozu bırakıyor.
Çin'in en büyük soya fasulyesi tedarikçisi hangi ülke?
Brezilya. Ülke, on yıldan uzun süre önce ABD'yi geçerek Çin'in en büyük soya fasulyesi tedarikçisi oldu. ABD Tarım Bakanlığına göre bugün Çin'in soya fasulyesi ithalatının yüzde 71'i Brezilya'dan geliyor.
2018'deki misilleme vergisi Amerikalı üreticileri nasıl etkiledi?
Pekin'in 2018'de ABD soya fasulyesine yüzde 25 misilleme vergisi uygulamasının ardından üreticiler 9,4 milyar dolarlık kayıp yaşamıştı.
Çin soya fasulyesi alımları için hangi taahhütte bulundu?
Çin, daha önce 2026, 2027 ve 2028'de en az 25 milyon metrik ton soya fasulyesi satın almayı taahhüt etmişti.
