Anayasa Mahkemesi (AYM), 6 aylık kıdem şartını sağlayamadığı gerekçesiyle işe iade davası reddedilen bir çalışanın bireysel başvurusunda, Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine hükmetti. Resmî Gazete'de yayımlanan karara göre dosya, bir bankada yatırım uzmanı olarak çalışan Gülşah K.'nin 13 Eylül 2021'de işten çıkarılmasıyla başladı. Yüksek Mahkeme, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere kararın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesine gönderilmesine karar verdi.
Fesih, kıdem eşiğine iki gün kala geldi
Resmî Gazete'de yayımlanan karara göre Gülşah K., 15 Mart 2021'de bir bankada yatırım uzmanı olarak çalışmaya başladı. İş akdi 13 Eylül 2021'de “performans yetersizliği” gerekçesiyle sona erdirildi. Bu tarih, çalışanın 6 aylık kıdem koşulunu doldurmasına iki gün kala denk geliyordu. COVID-19 nedeniyle 5-18 Eylül 2021 arasında raporlu olan Gülşah K.'ye fesih ihbarnamesi 18 Eylül 2021'de tebliğ edildi.
İstanbul 11. İş Mahkemesinde işe iade davası
Feshin ardından Gülşah K., İstanbul 11. İş Mahkemesine “işe iade” talebiyle dava açtı. Davacı, fesih bildiriminin tebliğ tarihi itibarıyla 6 aylık kıdem koşulunu sağladığını ifade etti. Davalı banka ise cevap dilekçesinde, çalışanın iş akdinin 13 Eylül 2021'de haklı nedenle sona erdirildiğini, işe iadenin şartlarından biri olan 6 aylık kıdem koşulunun gerçekleşmediğini savundu.
Yerel mahkeme işe iade kararı verdi
Yerel mahkeme, Gülşah K.'nin işe iadesine karar verdi. Kararda, işverence işe başlatılmaması halinde davacıya 43 bin 666 lira tazminat ödenmesine hükmetti. Davacının kıdeminin 6 ay olmasına iki gün kala iş akdinin feshedildiği hatırlatılan kararda, raporlu olması nedeniyle ihbarnamenin 18 Eylül 2021'de tebliğ edildiği, bu nedenle iş güvencesi hükümlerinden yararlandırılması gerektiği belirtildi. Kararda ayrıca, fesih öncesinde davacının savunması alınmadığından şekil ve şartlarına uygun yapılmayan feshin geçersiz olduğuna işaret edildi.
İstinaf mahkemesi bankayı haklı buldu
Karara itiraz edilmesi üzerine dosyaya bakan İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi, davalı bankayı haklı buldu. Gülşah K.'nin iş yerindeki kıdemini 5 ay 28 gün olarak kabul eden daire, davacının iş güvencesi hükümlerinden faydalanamayacağı sonucuna vararak davanın reddine kesin olarak karar verdi.
AYM'ye bireysel başvuru ve ihlal kararı
Bu kararın ardından Gülşah K., AYM'ye bireysel başvuruda bulundu. Başvuruyu inceleyen Yüksek Mahkeme, adil yargılanma hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine karar verdi. AYM, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere kararın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesine gönderilmesine hükmetti.
AYM kararında iki mahkemenin gerekçeleri
AYM'nin kararında, 6 aylık kıdem koşulunun, sağlık raporu ve fesih bildiriminin başvurucuya ulaştığı tarihi esas alarak gerçekleştiğini kabul eden yerel mahkemenin, kararında bunu gerekçesiyle anlattığına işaret edildi. Kararda, istinaf mahkemesinin ise davayı neden reddettiğine dair yeterli gerekçe göstermediği belirtildi.
Sıkça Sorulan Sorular
AYM hangi hakkın ihlal edildiğine karar verdi?
Yüksek Mahkeme, Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine hükmetti.
Gülşah K. hangi gerekçeyle ve ne zaman işten çıkarıldı?
Bir bankada yatırım uzmanı olarak çalışan Gülşah K.'nin iş akdi, 13 Eylül 2021'de “performans yetersizliği” gerekçesiyle sona erdirildi. Davalı banka cevap dilekçesinde iş akdinin aynı tarihte haklı nedenle sona erdirildiğini savundu.
Kıdem süresi bakımından mahkemeler arasındaki fark neydi?
Yerel mahkeme, ihbarnamenin raporluluk nedeniyle 18 Eylül 2021'de tebliğ edildiğini esas alarak davacının iş güvencesi hükümlerinden yararlandırılması gerektiği yönünde karar verdi. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi ise kıdemi 5 ay 28 gün kabul ederek davanın reddine kesin olarak karar verdi.
Yerel mahkeme hangi tazminata hükmetti?
İşe iade kararında, işverence işe başlatılmaması halinde davacıya 43 bin 666 lira tazminat ödenmesine hükmedildi.
AYM kararının ardından süreç nasıl ilerleyecek?
AYM, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere kararın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesine gönderilmesine hükmetti.
