Meta, yapay zekâ destekli akıllı gözlüklerinin gizlilik korumasına ilişkin yeni bir toplu davayla karşı karşıya. Dava, İsveç gazetelerinin yaptığı ve Kenya merkezli bir alt yüklenicide çalışanların müşterilerin gözlüklerinden gelen görüntüleri incelediğini ortaya koyan soruşturmasının ardından geldi. Soruşturmaya göre incelenen görüntüler arasında çıplaklık, cinsel ilişki ve tuvalet kullanımı gibi hassas içerikler yer alıyordu. Meta, görüntülerdeki yüzlerin bulanıklaştırıldığını savunmuş, ancak kaynaklar bu bulanıklaştırmanın tutarlı biçimde çalıştığı iddiasına itiraz etmişti. Haberlerin ardından Birleşik Krallık'taki düzenleyici kurum Information Commissioner's Office (ICO) konuyu incelemeye başladı. Şimdi teknoloji devi ABD'de de bir davayla karşı karşıya.
ABD'de açılan dava ve taraflar
Yeni açılan şikâyet dilekçesinde New Jersey'den Gina Bartone ile Kaliforniya'dan Mateo Canu davacı olarak yer alıyor. Davacılar, kamu yararına odaklanan Clarkson Law Firm tarafından temsil ediliyor. Dilekçede Meta'nın gizlilik yasalarını ihlal ettiği ve yanıltıcı reklam yaptığı öne sürülüyor. Clarkson Law Firm, yıllar içinde Apple, Google ve OpenAI dâhil olmak üzere teknoloji devlerine karşı başka büyük davalar da açmış bir hukuk bürosu. Dava, Meta ile gözlük üretim ortağı Luxottica of America'nın tüketiciyi koruma yasalarını ihlal eden davranışlarda bulunduğu suçlamasını içeriyor.
Dava dilekçesindeki iddialar
Şikâyete göre Meta AI akıllı gözlükleri, “gizlilik için tasarlandı, kontrol sizde” ve “gizliliğiniz için üretildi” gibi vaatlerle tanıtılıyor. Dilekçede, bu tür reklamların müşterilerin gözlüklerinden gelen ve mahrem anları da içeren görüntülerin yurt dışındaki çalışanlar tarafından izlendiğini düşünmesine yol açmayacağı belirtiliyor. Davacılar Meta'nın pazarlamasına inandıklarını ve reklamı yapılan gizlilik korumalarıyla çelişen bir uyarı ya da bilgiye rastlamadıklarını ifade ediyor. Dilekçede ayrıca meselenin ölçeğine dikkat çekiliyor: 2025'te 7 milyondan fazla kişi Meta'nın akıllı gözlüklerini satın aldı. Bu gözlüklerden gelen görüntüler incelenmek üzere bir veri hattına aktarılıyor ve kullanıcılar bu süreçten çıkamıyor.
Meta'nın açıklamaları ve gizlilik politikası
Meta, BBC'ye yaptığı açıklamada, kişiler Meta AI ile içerik paylaştığında şirketin gözlük deneyimini iyileştirmek amacıyla bu bilgileri incelemek üzere yüklenicilerden yararlandığını, bunun gizlilik politikasında açıklandığını ve Supplemental Meta Platforms Hizmet Şartları'na işaret ettiğini belirtti; ancak bunun nerede yazdığını net biçimde belirtmedi. BBC ise insan incelemesine dair bir ifadenin Meta'nın Birleşik Krallık yapay zekâ hizmet şartlarında bulunabildiğini tespit etti. ABD eyaletlerinde geçerli olan politikanın bir sürümünde şu ifade yer alıyor: “Bazı durumlarda Meta, yapay zekâlarla etkileşimlerinizi, yapay zekâlarla yaptığınız konuşmaların veya onlara gönderdiğiniz mesajların içeriği dâhil olmak üzere inceleyecektir; bu inceleme otomatik ya da manuel (insan) olabilir.”
Reklamlarda öne çıkarılan gizlilik
Şikâyet dilekçesi ağırlıklı olarak gözlüklerin nasıl pazarlandığına odaklanıyor. Dilekçede gizlilik avantajlarını öne çıkaran, gizlilik ayarlarını anlatan ve “ek bir güvenlik katmanı”ndan söz eden reklam örneklerine yer veriliyor. Reklamlardan birinde, “Verilerinizin ve içeriğinizin kontrolü sizde” ifadesi geçiyor ve akıllı gözlük sahiplerinin hangi içeriğin başkalarıyla paylaşılacağını kendilerinin seçtiği anlatılıyor.
Akıllı gözlüklere yönelik tepkiler
Akıllı gözlüklerin ve sürekli dinleyen yapay zekâ kolyeleri gibi “lüks gözetim” teknolojilerinin yükselişi geniş bir tepkiye yol açtı. Bir geliştirici, yakında akıllı gözlük olup olmadığını tespit edebilen bir uygulama yayımladı. Meta perşembe sabahı davanın kendisi hakkında yorum yapmadı. Ancak şirket sözcüsü Christopher Sgro konuya ilişkin şu açıklamayı yaptı: “Ray-Ban Meta gözlükler, çevrenizdeki dünya hakkında soruları yanıtlamak için yapay zekâyı eller serbest kullanmanıza yardımcı olur. Kullanıcılar Meta veya başkalarıyla paylaşmayı seçmedikçe, çektikleri medya kullanıcının cihazında kalır. Kişiler Meta AI ile içerik paylaştığında, birçok başka şirketin yaptığı gibi, insanların deneyimini iyileştirmek amacıyla zaman zaman bu verileri incelemek için yüklenicilerden yararlanıyoruz. İnsanların gizliliğini korumak ve kimlik belirleyici bilgilerin incelenmesini önlemeye yardımcı olmak için bu verileri filtrelemek üzere adımlar atıyoruz.” Haber, yayımlanmasının ardından Meta'nın açıklamasıyla güncellendi.
Sıkça Sorulan Sorular
Meta'ya neden dava açıldı?
Yeni açılan toplu dava dilekçesinde Meta'nın gizlilik yasalarını ihlal ettiği ve yanıltıcı reklam yaptığı öne sürülüyor. Davanın arka planında, İsveç gazetelerinin Kenya merkezli bir alt yüklenicide çalışanların müşterilerin gözlük görüntülerini incelediğini ortaya koyan soruşturması bulunuyor.
Davanın davacıları ve temsilcileri kimler?
Şikâyet dilekçesinde New Jersey'den Gina Bartone ile Kaliforniya'dan Mateo Canu davacı olarak yer alıyor. Davacılar, kamu yararına odaklanan Clarkson Law Firm tarafından temsil ediliyor.
Dava hangi şirketlere yöneltildi?
Dava, Meta ile gözlük üretim ortağı Luxottica of America'yı hedef alıyor. Şikâyette her iki şirketin de tüketiciyi koruma yasalarını ihlal eden davranışlarda bulunduğu iddia ediliyor.
İsveç gazetelerinin soruşturmasında ne bulundu ve İngiltere'de hangi adım atıldı?
Soruşturmaya göre Kenya'daki bir alt yüklenicide çalışanlar, müşterilerin gözlüklerinden gelen ve çıplaklık, cinsel ilişki ile tuvalet kullanımı gibi hassas içerikler barındıran görüntüleri inceledi. Meta yüzlerin bulanıklaştırıldığını savundu, ancak kaynaklar bunun tutarlı çalıştığı iddiasına itiraz etti. Haberlerin ardından Birleşik Krallık'taki düzenleyici kurum ICO konuyu incelemeye başladı.
Meta iddialara nasıl yanıt verdi?
Meta, BBC'ye verdiği yanıtta içerik paylaşıldığında deneyimi iyileştirmek için yüklenicilerden yararlandığını, bunun gizlilik politikasında açıklandığını belirtti. Şirket sözcüsü Christopher Sgro, kullanıcılar paylaşmayı seçmedikçe çekilen medyanın cihazda kaldığını ve verilerin gizliliği korumak için filtrelendiğini söyledi. Meta, davanın kendisi hakkında ise perşembe sabahı yorum yapmadı.
