Modern iş yaşamında ve sosyal çevrede sıklıkla 'tembellik' olarak etiketlenen bazı alışkanlıkların, sanılanın aksine gelişmiş bir zihinsel farkındalığa dayandığı belirtildi. Miami merkezli ünlü klinik psikolog Dr. Mindy DeSeta, bireylerin sınırlarını korumasını sağlayan ve kendilerini iyi tanıdıklarını gösteren bu davranışların, yüksek Duygusal Zekanın (EQ) en önemli kanıtları arasında yer aldığını ifade etti.
Yıllar boyunca iş dünyasında 'uyku zayıflıktır', 'ofise ilk ben gelir, son ben çıkarım' ve 'haftada 60 saat çalışıyorum' gibi söylemleri benimseyen kişilerin birer kahraman gibi görüldüğünü ve sürekli bir koşuşturma halinin tek başarı ölçütü olarak sunulduğunu belirten psikologlar, bu zehirli kültürün insanları tükettiğine ve ruh sağlığını bozduğuna dikkat çekiyor. Dr. Mindy DeSeta da dışarıdan bakıldığında motivasyon eksikliği ya da verimsizlik gibi algılanan bazı temel alışkanlıkların gerçekte bireyin zihinsel dayanıklılığını koruma yöntemi olduğunu aktardı.
Zehirli Çalışma Kültürüne Karşı Yüksek Duygusal Zeka
İş ve sosyal yaşam dengesinde bireylerin kendi kapasitelerini tanıması kritik bir öneme sahiptir. Dr. DeSeta'nın aktardığı ilk alışkanlık, yalnız kalma ihtiyacı duymaktır. Cuma akşamı mesai bitiminde herkes kutlamaya giderken eve gidip yalnız kalmayı seçmek bir tembellik değildir. Yüksek duygusal zekaya sahip kişiler enerjilerini ne zaman şarj etmeleri gerektiğini bilirler. Her daveti kabul etmek yerine yalnızlığı seçmek, motivasyon eksikliği değil, stresle başa çıkabilme ve kişisel sınır koyabilme becerisidir.
Benzer biçimde ajandada bilinçli olarak boş zaman bırakmak da dışarıdan verimsizlik gibi algılanabilmektedir. Hafta sonu planını 'hiçbir şey yapmamak' üzerine kurmak, zihinsel enerjiyi geri kazanmak, stresten arınmak ve yeni haftaya dinç başlamak için hayati önem taşır. Duygusal zekası yüksek bireyler, bu plansız ve sessiz zaman dilimlerine ihtiyaç duyduklarının bilincindedir.
Odaklanma, Mola ve Zaman Yönetimi Alışkanlıkları
İş yerinde sergilenen bazı pratikler de çalışanların sadakati veya çalışkanlığı konusunda yanıltıcı değerlendirmelere yol açabilmektedir. Masasından kalkmadan aralıksız sekiz saat çalışanlar ideal çalışan gibi görünse de gün içinde kısa yürüyüşler yapan ya da masadan uzaklaşarak zihnini boşaltan kişiler odaklarını ve karar verme yetilerini çok daha iyi korurlar. Mesai saatleri içinde sık sık mola vermek, zihinsel tükenmişliğin önüne geçer.
Bununla birlikte mesai saati bittiğinde işten tam vaktinde ayrılmak da üretkenliğin korunmasında belirleyicidir. Mesai 17:00'de bitiyorsa 17:01'de bilgisayarı kapatıp çıkmak işe daha az sadık olunduğu anlamına gelmez. Kendi kişisel zamanını koruyan ve ertesi sabaha kadar iş düşünmeyen bireyler uzun vadede çok daha yüksek bir üretkenlik sergiler. İşkolik olmakla gerçek anlamda üretken olmak aynı kavramlar değildir.
İşbirliği ve Sağlıklı Sınırlar Geliştirme Yetisi
Teknolojinin yaygınlaşmasıyla birlikte gelen kesintisiz iletişim beklentisi de duygusal zeka çerçevesinde yeniden tanımlanmaktadır. Gelen bir e-postaya veya mesaja aileyle yemek yerken anında yanıt vermemek tembellik değil, bulunulan anda olma bilincidir. İnsanların 7 gün 24 saat ulaşılamaz olma hakkı en doğal gereksinimdir ve sağlıklı sınırlar çizenler başkalarının zaman baskısına boyun eğmezler.
Sorumluluk paylaşımı ve görev yönetimi konusunda da yüksek EQ sahipleri farklı bir yaklaşım sergiler. Üzerlerine yıkılmaya çalışılan fazladan işleri reddetmek hırssızlık göstergesi değildir; aksine kendi kapasitesinin farkında olmak demektir. Bu kişiler on işi yarım yamalak yapmak yerine üç işi eksiksiz ve mükemmel tamamlamayı tercih ederler. Son olarak her işi tek başına yapmaya çalışmak yerine yardım istemek bir zayıflık değil, problem çözme becerisidir. Nerede tıkandığını bilen, zayıf yönlerini kabul eden ve işbirliği kurabilen kişiler iş süreçlerini çok daha akılcı yönetirler.
Sıkça Sorulan Sorular
Mesai saatleri içinde mola vermek çalışana nasıl fayda sağlar?
Masa başından uzaklaşarak kısa yürüyüşler yapmak ve zihni boşaltmak, çalışanın odaklanmasını ve karar verme yetisini korur; aynı zamanda zihinsel tükenmişliği önler.
İşten mesai biter bitmez ayrılmak işe bağlılığın az olduğunu mu gösterir?
Hayır, işten tam vaktinde ayrılmak işe daha az sadık olunduğunu göstermez. Kişisel zamanını koruyarak ertesi güne kadar iş düşünmeyen bireyler uzun vadede çok daha üretken olurlar.
Mesaj ve e-postalara hemen cevap vermemek neden duygusal zeka belirtisidir?
Mesajlara anında yanıt vermemek, o an bulunulan ortamda olma farkındalığını yansıtır; sağlıklı sınırlar kuran bireyler başkalarının zaman baskısına boyun eğmeyerek 7/24 ulaşılabilir olmama haklarını korurlar.
Hafta sonu hiçbir şey yapmamak bir verimsizlik midir?
Hayır, ajandada boş zaman bırakarak hiçbir şey yapmamak, zihinsel enerjiyi geri kazanmak, stresten arınmak ve yeni haftaya dinç başlamak için ihtiyaç duyulan dinlenme sürecidir.
İş yerinde başkalarından yardım istemek ne anlama gelir?
Yardım istemek bir zayıflık veya kolaya kaçma değil; kişinin nerede tıkandığını bilmesi, sınırlarını kabul etmesi ve işbirliği yapabilmesi anlamına gelen yüksek bir problem çözme becerisidir.
