Valve'ın yeni giyilebilir bilgisayarı Steam Frame, yaklaşık üç hafta süren testlerde hem fiyatı hem de iddiasıyla dikkat çekiyor. 256 GB depolamalı model 1.059 dolar, 1 TB model ise 1.299 dolar fiyatla Meta'nın benzer görünümlü başlıklarının iki ila üç katına satılan cihaz, ilk bakışta VR çılgınlığını kaçırmış pahalı bir başlık gibi görünse de testlere göre öncelikli olarak bir VR başlığı bile değil; Apple Vision Pro benzeri, oyunculara yönelik deneysel bir mekansal bilgisayar denemesi olarak konumlanıyor. 469 gram ağırlığı, saatler süren kullanımda yüzde iz bırakmayan konforu ve geniş oyun desteğiyle öne çıkan cihaz, her gün beta test hissi veren çökmeler, kaybolan ses ve kontroller ile kısa pil ömrü gibi erken erişim sorunlarını da beraberinde getiriyor.
Fiyat, Ağırlık ve Konforda Öne Çıkan Tasarım
Steam Frame, opsiyonel üst kafa kayışı takılıyken 1 poundun biraz üzerinde, 469 gram ağırlığında ve bugüne kadar test edilen en rahat başlık olarak tanımlanıyor. Saatler süren kullanımda bile yüzde iz bırakmayan yapı, ön ağırlığı azaltan dengeli tasarımıyla Meta Quest 2, Quest 3, Quest 3S ve Apple Vision Pro gibi rakiplerden ayrılıyor. Testlerde cihazın yüz üzerinde serbestçe durabildiği, hatta arka yastığın yastık ve koltuk başlıklarına temas etmemesi için çıkarılabildiği aktarılıyor. Bu kullanım şeklinin Valve geliştiricisi Jeremy Selan tarafından da yatakta tercih edildiği belirtiliyor.
Konforu tamamlayan aksesuarlar arasında 59 dolarlık opsiyonel kit yer alıyor. Bu kit, üst üçüncü kafa kayışının yanı sıra Valve'ın Knuckles tarzı el kayışlarını içeriyor ve tavsiye ediliyor. Cihazın tek rahatsız edici yönü olarak ısındığında devreye giren fan sesi gösteriliyor. Sesin tiz bir uğultu değil, tolere edilebilir bir hışırtı olduğu ve yüze taze hava göndererek serin tuttuğu ifade ediliyor. Pil tarafında ise 21,6 watt-saat kapasiteli dahili batarya ağır oyunlarda bir saatten az, pil tasarrufu modunda veya akış sırasında ise en fazla iki saate kadar dayanıyor. Arka kısma yerleştirilen USB-C bağlantı noktası sayesinde harici bataryalar kolayca bağlanabiliyor; 36Wh kapasiteli Iniu batarya bir saat ek süre sağlarken, 100Wh HyperJuice batarya Dungeons of Eternity oyununda 2,5 saatlik oturum boyunca cihazı şarj edebiliyor.
Beş Farklı Yolla Oyun Oynama Seçenekleri
Steam Frame öncelikli olarak bir oyun cihazı olarak tanımlanıyor ve oyunları birden fazla yöntemle çalıştırabiliyor. Cihaz, Steam yüklü bir masaüstü veya dizüstü bilgisayardan her türlü düz veya VR oyunu aktarabiliyor, Arm tabanlı Qualcomm Snapdragon 8 Gen 3 çipi üzerinden emülasyonla daha az talepkar Windows oyunlarını çalıştırabiliyor, Meta'nın Android tabanlı başlıkları için tasarlanmış sürükleyici VR oyunlarını oynatabiliyor, Linux-on-Arm için yerel olarak geliştirilen oyunları destekliyor ve geçiş kameraları aracılığıyla sanal nesnelerin gerçek dünyada yüzüyormuş gibi göründüğü karma gerçeklik oyunlarını çalıştırabiliyor.
Bu çok yönlülüğün temelinde Valve'ın yıllardır oyunları aslen ait olmadıkları platformlarda çalıştırma yönündeki yazılım çalışmaları bulunuyor. Yerel destek kapsamında 2020 yapımı Half-Life: Alyx için geliştirilen yeni bağımsız sürüm ve bu oyuna ait hayran modları doğrudan cihaz üzerinde oynanabiliyor. Ayrıca Dave the Diver, Blue Prince ve Streets of Rage 4 gibi hafif düz oyunlar ile Super Battle Golf gibi yapımlar, 65 inç OLED TV yerine tüm oturma odası duvarını kaplayan sanal ekranlarda oynanabiliyor. Valve'ın wand kontrolcüleri, tam bir Xbox gamepad'indeki tüm düğme, joystick ve tetiklere sahip olmasının yanı sıra VR kontrollerini de sunuyor ve kavrama düğmesine basıldığında gamepad emülasyonuna geçiyor.
Sanal Ofis, Akış Sorunları ve Yazılım Hataları
Testlerde Steam Frame'in oyun dışındaki kullanımı da öne çıkıyor. Cihaz içinde altı sanal ekranla çalışmak mümkün oluyor; önde Google Docs, solda notlar, takvim ve web tarayıcısı, sağda haber sitesi, e-posta ve Steam oyun paneli, üstte ise Linux üzerinde Space Cadet Pinball ve lo-fi müzik çalan bir YouTube penceresi aynı anda görüntülenebiliyor. Bu ekranların üçü masaüstü PC'deki üç monitörün akış kopyası olurken, diğer üçü doğrudan başlık üzerinde çalışıyor ve Windows ile Linux masaüstleri yan yana kullanılabiliyor.
Ancak bu olanakları keşfetme girişimlerinde sınırlamalar ve hatalar ortaya çıkıyor. Oturma odasında Star Wars: Zero Company gibi çip üzerinde kolay çalışmayan bir oyunu aktarmak istendiğinde cihaz, oyunu bir pencerede başlatma veya tüm PC masaüstünü aktarma seçeneği sunuyor. Pencerede başlatılan oyun, wand kontrolcülerdeki sanal lazer işaretçilerle duvar boyutuna genişletilebiliyor ve gamepad olarak kullanılabiliyor. Fakat akış sırasında Valve'ın kutuya dahil ettiği 6GHz dongle ile ev Wi-Fi'ı arasında kararsızlık nedeniyle gecikme ve kare düşüşleri yaşanabiliyor. Yaklaşık 3,5 metre ve bir duvar mesafedeki koltukta bile dongle'ın menzil sınırına gelindiği, Valve'ın her iki bağlantıyı dengeleyebilen multi-link teknolojisinin ise şu anda yalnızca tüm PC aktarımında çalıştığı aktarılıyor.
Tüm PC aktarımına geçildiğinde ise geçiş kameraları çalışmadığı için ortamdan kopma hissi oluşuyor, wand'lar gamepad olarak işlev görmüyor ve Frame'e eşleştirilen Bluetooth klavye ile fare de çalışmıyor. Altı sanal ekranlı ofis düzeninde de benzer şekilde Windows ekranları masaüstü fare ve klavyesiyle, Linux ekranları ise Frame kontrolleriyle yönetilmek zorunda kalınıyor. Lazer işaretçiler sınırları aşabilse de bazen tıklamalar tepki vermiyor. Yedinci bir sanal ekran ekleme denemesinde ise tüm ekranlar ve kullanıcı arayüzü aniden kayboluyor ve yeniden başlatma gerekiyor. Her gün beta testçisi gibi hissettiren bu süreçte oyunların çökmesi, sanal nesnelerin, kontrollerin ve sesin kaybolması, hatta cihazın ekranının tamamen kapanması gibi durumlar rapor ediliyor.
Performans, Ekran Teknolojisi ve Modüler Yapı
Akış bir kenara bırakılıp Qualcomm çipiyle yerel oyunlara odaklanıldığında Steam Frame beklenenden fazla güç sunuyor. Half-Life: Alyx baştan sona bu cihazda oynanabilecek seviyede bulunurken, düz oyunlarda performans yaşlanan Steam Deck'in biraz gerisinde kalıyor. Hi-Fi Rush gibi orta seviye oyunlar çip üzerinde konfor sınırında görülüyor. Steam Deck 1280 x 800 çözünürlükle sınırlıyken, Steam Frame düz oyunları varsayılan olarak 1280 x 720'de kilitlese de LCD panelleri göz başına 2160 x 2160 çözünürlük sağlıyor. 2007 yapımı Portal 2,8K çözünürlükte sinema perdesi boyutunda oynatılabilirken, 5120 x 2880 seçeneği de bulunuyor ancak bu ayarı kaldıracak kadar hafif bir oyun bulunamadığı belirtiliyor.
Göz takibi ve foveated rendering tekniği performansa katkı sağlıyor. Half-Life: Alyx ve Dungeons of Eternity gibi oyunlar, bakılan noktada keskin görüntü üretip bakılmayan alanlarda çözünürlüğü düşürerek işlem gücünü verimli kullanıyor. Red Matter 2, retinaya etkili 4096 x 4096 çözünürlük sunduğunu iddia ediyor ve oyunun başındaki çiziklerle kaplı bilgisayar ekranı örneğiyle bu etki doğrulanıyor. Medya tarafında özel Netflix veya YouTube uygulaması bulunmuyor ancak Chromium tarayıcı üzerinden DRM içerikleri çalışıyor; Peaky Blinders bölümleri ve YouTube videoları tarayıcıdan izlenebiliyor, VLC ile yerel dosyalar oynatılabiliyor, Asobi uygulamasıyla Sony PS5'in tamamı cihaza aktarılabiliyor ve Yakuza bu şekilde oynanabiliyor. Skybox gibi oynatıcılarla 3D Blu-ray kopyaları sanal sinemada izlenebiliyor, Into the Spider-Verse LCD panellerin OLED kadar zengin renk sunmamasına rağmen etkileyici görünüyor ve Valve'ın dörtlü sürücüleri çerçeve içine entegre edilmiş ses sistemiyle iyi performans veriyor.
Uyumluluk tarafında belirsizlik sürüyor. Fallout: New Vegas gibi oyunlar farklı işletim sistemi ve mimaride şaşırtıcı şekilde açılırken, Shadow of the Tomb Raider uzun yükleme süreleri, Prince of Persia: The Sands of Time ses gelmesine rağmen görüntü vermeme, Doom: The Dark Ages ise başlatmada büyük hata gibi sorunlar çıkarıyor. Valve, Steam Deck'te olduğu gibi Verified ve Unsupported rozetleri ile Great on Frame mağaza sayfasıyla uyarı sistemi kurmuş durumda ancak program henüz başlangıç aşamasında ve yazı sırasında yalnızca 130 Verified oyun bulunuyor. Rozetli oyunlarda bile sorun yaşanabiliyor; Dungeons of Eternity'de zindan sonunda sesin ve sağ kontrolcüyle kılıç sallama yeteneğinin kaybolması, fırlatılan sopanın yok olması gibi hatalar rapor ediliyor.
Donanım tarafında modülerlik öne çıkıyor. Cihazın hesaplama ve optik birimi ayrılabilir yapıda ve üç mandal ile manyetik ön yastık altından sökülebiliyor. Valve, ikinci manyetik batarya paketiyle kapasiteyi ikiye katlayan, Valve Index kulaklık hoparlörlerini temel alan havada duran hoparlörler ve ek göz mesafe ayarlayıcıları içeren bir Enthusiast Kit planlıyor ancak fiyatı, çıkış tarihi ve fotoğrafları henüz açıklanmadı. Geçiş görüşü varsayılan olarak monokrom sunuluyor ancak Arcturus firmasının Frame'in görüş sistemine katkıda bulunan ekibi tarafından geliştirilen 150 dolarlık 5K60 10-bit HDR stereo kamera, burun köprüsü bağlantı noktasına takıldığında Valve'ın yerleşik desteği sayesinde otomatik olarak renkli geçişe geçiyor, telefon ekranını okuyacak kadar net görüntü veriyor ve mekansal video kaydı sağlıyor. Kızılötesi kamera sistemi ise gece karanlığında gece görüşü etkisiyle su almak için dolaşma gibi durumlarda pratik bulunuyor.
Valve'ın Güncelleme Yaklaşımı ve Gelecek Planları
Valve geliştiricisi Jeremy Selan, mimariler ve akış teknolojileri arasında kullanıcının düşünmek zorunda kalmayacağı, her senaryonun sorunsuz çalıştığı bir deneyim hedeflediklerini söylüyor. Selan, Steam Frame kontrolcülerinin uzaktaki PC için gamepad olarak kullanılabilmesi özelliğinin kesinlikle geleceğini ve yazı okunurken bile gelmiş olabileceğini belirtiyor. Geri bildirimlere hızlı yanıt verdiklerini vurgulayan Selan, akış pencereleri altındaki yeşil çizginin düzeltilmesi ve yüzer pencerelerin düz yerine kavisli yapılabilmesi gibi iki talebin iki gün içinde hayata geçirildiğini aktarıyor. Kavisli pencerelerin başlık üzerinden daha keskin göründüğü ifade ediliyor.
Selan, Valve mühendislerinin yıllardır cihaz üzerinde çalıştıkları için en kötü test kullanıcılarına dönüştüklerini ve erken benimseyenlerin hata bulmasına güvendiklerini kabul ediyor. Şirketin Steam Controller ve Steam Deck'te olduğu gibi yüzlerce güncelleme yayınlama yaklaşımını burada da sürdüreceği, Steam Machine ve Steam Frame'in yazılım sürümlerini birleştirdiği için birçok iyileştirmenin ortak geleceği belirtiliyor. Steam Deck'in çıkışta dağınık bir haldeyken yıllar içinde en kolay önerilen el bilgisayarı haline geldiği hatırlatılıyor. Selan'ın eklemek istediği en önemli özellik, kontrolcülerde parmak algılama bulunmasına rağmen henüz eller serbest kullanılamayan el takibi olarak öne çıkıyor ve bu özelliğin perde arkasında çalıştığı bilgisi veriliyor. Ayrıca Steam Machine'den Steam Frame'e akış özelliğinin de lansmanda bulunmayıp sonradan eklenmesi planlanıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Steam Frame'in fiyatı ve depolama seçenekleri nedir?
Kaynağa göre Steam Frame 256 GB depolama ile 1.059 dolar, 1 TB depolama ile 1.299 dolar fiyatla satılıyor ve bu fiyat Meta'nın benzer görünümlü başlıklarının iki ila üç katına denk geliyor.
Steam Frame yalnızca bir VR başlığı mı?
Hayır. Kaynak, cihazın sadece bir VR başlığı olmadığını, hatta öncelikli olarak VR başlığı sayılmadığını, Apple Vision Pro benzeri oyunculara yönelik deneysel bir mekansal bilgisayar denemesi olduğunu belirtiyor.
Cihaz hangi yollarla oyun oynatabiliyor?
Steam yüklü PC'den düz veya VR oyun akışı, Arm tabanlı Qualcomm Snapdragon 8 Gen 3 çipiyle Windows oyunlarını emülasyonla çalıştırma, Meta'nın Android tabanlı başlıkları için yapılmış VR oyunlarını oynatma, Linux-on-Arm için yerel oyunları çalıştırma ve geçiş kameralarıyla karma gerçeklik oyunlarını oynatma olmak üzere beş ana yöntem sunuyor.
Steam Frame'in pil ömrü ve konforu nasıl?
Cihaz 469 gram ağırlığında ve saatler süren kullanımda yüzde iz bırakmayan en rahat başlık olarak tanımlanıyor. 21,6 watt-saat batarya ağır oyunlarda bir saatten az, tasarruf modunda veya akışta en fazla iki saat dayanıyor ve USB-C üzerinden harici bataryalarla uzatılabiliyor.
Valve cihaz için hangi gelecek güncellemeleri planlıyor?
Valve geliştiricisi Jeremy Selan, kontrolcülerin tüm uzak PC için gamepad olarak kullanılması, perde arkasında çalışan el takibi ve Steam Machine'den Steam Frame'e akış özelliklerinin planlandığını, ayrıca yüzlerce güncellemeyle hataların giderileceğini belirtiyor.
