Uluslararası vadeli piyasalarda Brent petrolün varil fiyatı, küresel güçlerin koordineli müdahalesi ve merkez bankalarından gelen sıkı para politikası sinyalleriyle yönünü aşağı çevirdi. Cuma günü 103,04 dolar seviyesine kadar yükseldikten sonra günü 102,25 dolardan kapatan aralık vadeli Brent petrol, haftanın ilk işlem gününde saat 09.25 itibarıyla yüzde 0,9 değer kaybederek 101,37 dolara geriledi. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün kasım vadeli varil fiyatı 90,08 dolardan alıcı buldu. Fiyatlardaki geri çekilmenin arkasında G7 liderlerinin devreye aldığı acil eylem planı ve Uluslararası Enerji Ajansı koordinasyonunda piyasaya sürülmesi kararlaştırılan 100 milyon varillik rezerv ile ABD Merkez Bankasının faiz politikasına ilişkin beklentiler yer alırken, OPEC+ ittifakının üretimi sabit tutma kararı düşüşü sınırlayan unsur olarak öne çıktı.
Brent ve WTI fiyatlarında son durum
Brent petrolde haftanın ilk işlem gününde kaydedilen düşüş, cuma günkü zirvenin ardından geldi. Aralık vadeli Brent petrol, cuma günü gün içinde 103,04 dolar seviyesini gördükten sonra kapanışı 102,25 dolardan yapmıştı. Yeni haftanın ilk işlem gününde saat 09.25 itibarıyla yüzde 0,9'luk kayıpla 101,37 dolara çekildi. Bu hareket, küresel güçlerin koordineli müdahalesi ve merkez bankalarının sert faiz sinyallerinin fiyatlar üzerindeki baskısını yansıttı.
Aynı dakikalarda ABD merkezli Batı Teksas türü ham petrolde de benzer bir seyir izlendi. WTI ham petrolün kasım vadeli varil fiyatı 90,08 dolardan işlem gördü. Her iki gösterge petrol fiyatındaki seyrin, arz tarafındaki diplomatik adımlar ve talep tarafındaki para politikası beklentileriyle şekillendiği görülüyor.
G7 ve IEA koordinasyonunda 100 milyon varillik acil plan
Fiyatlardaki ani gevşemenin perde arkasında, dünyanın en büyük ekonomilerini bir araya getiren G7 liderlerinin enerji krizini yatıştırmak için devreye soktuğu kapsamlı acil eylem planı bulunuyor. G7 liderlerinin 2 Ekim'de gerçekleştirdiği çevrim içi zirvenin ardından alınan karara göre, küresel piyasaları fiyat şoklarından korumak amacıyla Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) koordinasyonunda toplam 100 milyon varillik petrol ve dizel rezervi serbest bırakılacak.
Toplam 4 aya yayılacak operasyonun ilk 20 gününde piyasaya yüklü miktarda dizel arzı sağlanması planlanıyor. Plan, enerji arz güvenliğini güçlendirmeyi ve fiyatlardaki oynaklığı sınırlamayı hedefliyor. İhtiyaç duyulması halinde yeni rezervlerin açılması da masada tutulurken, atılacak adımlar kademeli ve kontrollü bir arz artışını öngörüyor.
Acil eylem planının bir diğer ayağını rafineri tarafındaki düzenlemeler oluşturuyor. G7 ülkeleri, rafineri bakım takvimlerini senkronize ederek tesislerde geçici kapasite artışına gidecek. Bu adımın, özellikle dizel arzındaki daralmanın hafifletilmesine katkı sağlaması amaçlanıyor.
Enerji diplomasisinin kritik başlıklarından biri de küresel ticaretin can damarı olarak nitelendirilen Hürmüz Boğazı çevresinde yoğunlaştırılan güvenlik çabaları oldu. Boğaz çevresindeki güvenlik önlemlerinin artırılması, arz akışının kesintisiz sürdürülmesine yönelik diplomatik girişimlerin bir parçası olarak plan içinde yer alıyor.
Fed'in sıkı para politikası beklentisi talebi baskılıyor
Piyasadaki satış baskısını derinleştiren bir diğer faktör, ABD Merkez Bankasının (Fed) sıkı para politikasını sürdüreceğine dair güçlenen beklentiler oldu. Para piyasalarındaki fiyatlamalara göre, Fed'in bu ayki faiz kararında pas geçme ihtimali yüzde 80'in üzerinde bulunuyor. Buna karşın aralık ayındaki yılın son toplantısında 25 baz puanlık faiz artırımı ihtimali masadaki yerini koruyor.
Borçlanma maliyetlerinin yüksek kalacağı endişesi, küresel ekonomik aktiviteye ilişkin görünümü ve dolayısıyla petrol talebine yönelik beklentileri baskı altında tutuyor. Faizlerin uzun süre yüksek seviyelerde kalabileceği yönündeki sinyaller, enerji talebinin zayıflayabileceği endişesini güçlendirerek petrol fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturuyor.
OPEC+ üretimi sabit tutuyor: Gözler 1 Kasım toplantısında
Fiyatlardaki aşağı yönlü hareketi sınırlayan ve piyasada denge kurmaya çalışan güç ise Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü ve Rusya liderliğindeki ortak üreticilerden oluşan OPEC+ ittifakından geldi. İttifak içindeki 7 kilit üye, kasım ayında ilave üretim artışına gitmeme kararı aldı. Bu karar, arz tarafında ek bir artışın önüne geçerek fiyatlardaki düşüşün hızını kesen bir unsur olarak değerlendirildi.
OPEC+ tarafında bir sonraki kritik değerlendirme toplantısı 1 Kasım'da yapılacak. Toplantıda üretim politikasına ilişkin yeni mesajların piyasaların yönü üzerinde belirleyici olması bekleniyor.
Teknik açıdan piyasayı izleyen uzmanlar, Brent petrol için 100,97 dolar seviyesini destek, 103,77 dolar seviyesini ise direnç olarak yakından takip ediyor. Fiyatların bu bant içindeki hareketinin, hem G7 ve IEA kaynaklı arz adımları hem de Fed ve OPEC+ kaynaklı beklenti ve kararlarla şekillenmeye devam edeceği belirtiliyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Brent petrolün güncel varil fiyatı ne kadar?
Kaynak içeriğine göre aralık vadeli Brent petrol, haftanın ilk işlem gününde saat 09.25 itibarıyla yüzde 0,9 değer kaybederek 101,37 dolara geriledi. Cuma günü 103,04 dolara kadar tırmandıktan sonra günü 102,25 dolardan kapatmıştı.
WTI ham petrol fiyatı kaç dolar oldu?
Aynı dakikalarda ABD merkezli Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün kasım vadeli varil fiyatı 90,08 dolardan alıcı buldu.
G7 ve IEA'nın petrol piyasasına müdahalesi neyi kapsıyor?
G7 liderlerinin 2 Ekim'de yaptığı çevrim içi zirvenin ardından, IEA koordinasyonunda toplam 100 milyon varillik petrol ve dizel rezervinin serbest bırakılması kararlaştırıldı. Operasyon 4 aya yayılacak ve ilk 20 gününde piyasaya yüklü miktarda dizel arzı sağlanacak. İhtiyaç halinde yeni rezervlerin açılması, rafineri bakım takvimlerinin senkronize edilerek geçici kapasite artışı ve Hürmüz Boğazı çevresinde güvenlik çabalarının yoğunlaştırılması da planın parçaları arasında yer alıyor.
Fed'e ilişkin faiz beklentileri petrol fiyatlarını nasıl etkiliyor?
Para piyasalarında Fed'in bu ayki toplantısında pas geçme ihtimali yüzde 80'in üzerinde fiyatlanırken, aralık ayındaki yılın son toplantısında 25 baz puanlık faiz artırımı ihtimali korunuyor. Borçlanma maliyetlerinin yüksek kalacağı endişesi küresel ekonomik aktiviteyi ve dolayısıyla petrol talebini baskı altında tutarak fiyatlar üzerinde satış baskısı oluşturuyor.
OPEC+ hangi kararı aldı ve teknik seviyeler neler?
OPEC+ ittifakındaki 7 kilit üye, kasım ayında ilave üretim artışına gitmeme kararı aldı. Bir sonraki kritik değerlendirme toplantısı 1 Kasım'da yapılacak. Uzmanlar teknik göstergelerde 100,97 doları destek, 103,77 doları ise direnç seviyesi olarak izliyor.
