2026 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü'nün sahipleri açıklandı. İsveç'teki Karolinska Enstitüsü Nobel Meclisi, ödülün Amerikalı bilim insanı Karl Deisseroth ile Alman araştırmacılar Peter Hegemann ve Georg Nagel'e verilmesine karar verdi. Nobel Komitesi, üç bilim insanının ışığa duyarlı iyon kanalları ve optogenetik alanındaki keşifleri nedeniyle ödüle layık görüldüğünü bildirdi. Ödülün toplam tutarı 12 milyon İsveç kronu (1,2 milyon dolar) olarak açıklandı ve bu tutarın üç isim arasında paylaşılacağı duyuruldu.
Karolinska Enstitüsü Kararı Açıkladı
Ödüle ilişkin karar, İsveç'te bulunan Karolinska Enstitüsü Nobel Meclisi tarafından verildi. Meclis, 2026 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü'nün Karl Deisseroth, Peter Hegemann ve Georg Nagel'e verilmesini kararlaştırdı. Açıklamada Deisseroth'un Amerikalı, Hegemann ve Nagel'in ise Alman araştırmacılar olduğu bilgisine yer verildi.
Nobel Komitesi, ödül gerekçesini ışığa duyarlı iyon kanalları ve optogenetik alanındaki keşifler olarak duyurdu. Komite tarafından yapılan değerlendirmede, üç bilim insanının bu alandaki çalışmalarının ödüle layık görülme nedeni olduğu vurgulandı.
Optogenetik Yöntem Tekil Sinir Hücrelerini Kontrol Ediyor
Nobel Komitesi, geliştirilen optogenetik yöntemin "canlı bir beyindeki tekil sinir hücrelerinin faaliyetini açıp kapatmayı mümkün kıldığını" belirtti. Bu ifade, yöntemin beyindeki sinir hücrelerinin ışıkla kontrol edilmesini sağladığını ortaya koydu.
Komitenin açıklamasında yöntemin güncel kullanımına ilişkin de bilgi verildi. Açıklamada, "Bu yöntem günümüzde beynin gizemlerini aydınlatmak amacıyla dünyanın dört bir yanındaki laboratuvarlarda kullanılıyor" ifadelerine yer verildi. Böylece optogenetik alanındaki çalışmaların laboratuvarlarda yaygın biçimde uygulandığı aktarıldı.
12 Milyon Kronluk Para Ödülü Paylaşılacak
2026 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü ile birlikte para ödülüne ilişkin detay da paylaşıldı. 54 yaşındaki Deisseroth, 71 yaşındaki Hegemann ve 73 yaşındaki Nagel'in 12 milyon İsveç kronu tutarındaki para ödülünü paylaşacağı bildirildi. Ödül tutarının karşılığının 1,2 milyon dolar olduğu belirtildi.
Üç bilim insanının ödülü ortaklaşa alacağı ve tutarın aralarında bölüşüleceği kaydedildi. Para ödülüne ilişkin açıklama, ödülün sahipleriyle birlikte duyuruldu.
Nobel Ödüllerinde Takvim ve Tarihçe
Her yıl Nobel ödüllerinin ilk açıklaması fizyoloji veya tıp alanında yapılıyor. Bu yıl da ilk açıklama tıp alanında gerçekleştirildi. Tıp ödülünün ardından fizik, kimya, edebiyat, barış ve ekonomi dallarındaki ödüllerin sahiplerinin açıklanacağı bildirildi.
Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü, geçen yıl bağışıklık sisteminin sağlıklı hücrelere zarar vermesini engelleyen mekanizmalara ilişkin çalışmaları nedeniyle Mary Brunkow, Fred Ramsdell ve Shimon Sakaguchi'ye verilmişti. Bu bilgi, ödülün bir önceki yılki sahiplerini ve gerekçesini gösterdi.
İsveçli mucit ve sanayici Alfred Nobel'in vasiyeti doğrultusunda oluşturulan Nobel ödülleri, 1901'den bu yana veriliyor. Ekonomi ödülü ise 1968 yılında İsveç Merkez Bankası tarafından oluşturuldu. Nobel ödülleri, Barış Ödülü dışında Stockholm'de düzenlenen törenle sahiplerine veriliyor. Ödül törenlerinin, Alfred Nobel'in ölüm yıl dönümü olan 10 Aralık'ta gerçekleştirildiği belirtildi.
Sıkça Sorulan Sorular
2026 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü'nü kimler kazandı?
2026 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü, Amerikalı bilim insanı Karl Deisseroth ile Alman araştırmacılar Peter Hegemann ve Georg Nagel'e verildi. Karar, İsveç'teki Karolinska Enstitüsü Nobel Meclisi tarafından açıklandı.
Bilim insanları hangi alandaki çalışmaları nedeniyle ödüle layık görüldü?
Nobel Komitesi, üç bilim insanının ışığa duyarlı iyon kanalları ve optogenetik alanındaki keşifleri nedeniyle ödüle layık görüldüğünü bildirdi. Ödül, beyindeki sinir hücrelerinin ışıkla kontrol edilmesini sağlayan optogenetik alanındaki çalışmalara verildi.
Geliştirilen optogenetik yöntem neyi mümkün kılıyor?
Nobel Komitesi'ne göre geliştirilen optogenetik yöntem, canlı bir beyindeki tekil sinir hücrelerinin faaliyetini açıp kapatmayı mümkün kılıyor. Açıklamada yöntemin günümüzde beynin gizemlerini aydınlatmak amacıyla dünyanın dört bir yanındaki laboratuvarlarda kullanıldığı belirtildi.
2026 Nobel Tıp Ödülü'nün para ödülü ne kadar?
54 yaşındaki Deisseroth, 71 yaşındaki Hegemann ve 73 yaşındaki Nagel, 12 milyon İsveç kronu tutarındaki para ödülünü paylaşacak. Bu tutarın karşılığı 1,2 milyon dolar olarak açıklandı.
Nobel ödül törenleri ne zaman ve nerede yapılıyor?
Nobel ödülleri, Barış Ödülü dışında Stockholm'de düzenlenen törenle sahiplerine veriliyor. Törenler, Alfred Nobel'in ölüm yıl dönümü olan 10 Aralık'ta gerçekleştiriliyor. Nobel ödülleri Alfred Nobel'in vasiyeti doğrultusunda 1901'den bu yana veriliyor.
