Bağırsaklarda yaşayan bakterilerin beynin ne kadar hızlı yaşlandığına ilişkin erken işaretler taşıyabileceği ortaya çıktı. eBioMedicine dergisinde yayımlanan çalışmada UCLA Health araştırmacılarının üç ayrı grupta yer alan yaklaşık bin 500 yetişkinin beyin görüntülerini incelemesiyle, biyolojik olarak gerçek yaşından daha yaşlı görünen beyinlerin bazı hafıza ve düşünme becerilerindeki düşüş ile depresyon belirtileriyle bağlantılı olduğu belirlendi. Araştırmacılar ayrıca belirli bağırsak bakterileri ve bu bakterilerin ürettiği bazı maddeler ile beyin yaşlanması arasında bağlantı tespit etti.
Beyin yaşı nasıl hesaplandı?
Araştırmada UCLA Health ekibi, katılımcıların beyin görüntüleri üzerinden beynin farklı bölgelerinin kişi dinlenme halindeyken birbirleriyle nasıl iletişim kurduğunu ölçtü. Bu iletişim örüntüleri, beynin dinlenme durumundaki işlevsel bağlantılarına odaklanan bir yaklaşımla değerlendirildi. Elde edilen veriler, geliştirilen bir bilgisayar modeliyle analiz edilerek katılımcıların beyin görüntülerine göre tahmini bir "beyin yaşı" hesaplandı. Hesaplanan bu tahmini değer, kişinin gerçek yaşıyla karşılaştırılarak Beyin Yaşlanma İndeksi oluşturuldu. Böylece beyni kronolojik yaşına göre daha yaşlı veya daha genç görünen katılımcılar ayırt edildi.
Daha yaşlı görünen beyinlerde hangi farklar görüldü?
Çalışmada Beyin Yaşlanma İndeksi yüksek olan, yani beyni gerçek yaşından daha yaşlı görünen kişilerin bazı bilişsel testlerde genel olarak daha düşük performans gösterdiği belirlendi. Bu testler, bilgiyi kısa süre akılda tutma, odaklanma, planlama ve organizasyon gibi becerileri ölçtü. Araştırmacılar, bu alanlarda daha düşük performansın yanı sıra aynı gruptaki kişilerde depresyon belirtilerinin de daha fazla görüldüğünü kaydetti. Bulgular, beynin biyolojik olarak daha hızlı yaşlanmasının yalnızca hafıza ve düşünme becerileriyle değil, duygu durumla ilgili belirtilerle de ilişkili olabileceğine işaret etti.
Bağırsak bakterileriyle bağlantı nasıl incelendi?
Araştırmacılar, beyin yaşlanması ile bağırsak bakterileri arasındaki olası bağlantıyı araştırmak için gruplardan birindeki katılımcıların dışkı örneklerini de inceledi. Bu incelemede Beyin Yaşlanma İndeksi yüksek olan kişilerde belirli bağırsak bakterileri ve bakterilerin ürettiği bazı maddelerle bağlantı tespit edildi. Kaynakta aktarılan bilgilere göre bu maddeler arasında bazı yağ molekülleri, kolesterolle bağlantılı bir bileşik ve daha düşük seviyelerde görülen estetrol hormonu yer aldı. Araştırmacılar, bu biyolojik işaretlerin ilişkili olduğu süreçlerin bağışıklık sistemi, damar fonksiyonları, beyin hücreleri arasındaki iletişim ve hücrelerin enerji üretimiyle bağlantılı olduğunu belirtti.
Bulgular gelecek için ne anlama geliyor?
Araştırmanın kıdemli yazarı ve UCLA'den Dr. Arpana Church, beyin yaşlanmasının yalnızca ileri yaşlarda başlamadığını, biyolojik işaretlerinin onlarca yıl öncesinden tespit edilebileceğini söyledi. Church, "Beyindeki erken değişikliklerle bağırsak bakterileri arasındaki bağlantıyı inceleyerek, kimlerin risk altında olduğunu ve sağlıklı beyin yaşlanmasını desteklemek için nasıl müdahale edilebileceğini anlamaya başlıyoruz." dedi. Araştırmacılar, bulguların gelecekte bilişsel gerileme veya duygu durum sorunları açısından daha yüksek risk taşıyan kişilerin daha erken belirlenmesine yardımcı olabileceğini değerlendiriyor. Çalışma ayrıca bağırsak sağlığını hedefleyen yöntemlerin gelecekte daha sağlıklı beyin yaşlanmasını destekleyip destekleyemeyeceğinin araştırılmasının önünü açıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Araştırma nerede yayımlandı ve kim tarafından yapıldı?
Kaynakta yer alan bilgilere göre araştırma eBioMedicine dergisinde yayımlandı ve UCLA Health araştırmacıları tarafından yürütüldü. Çalışmada üç ayrı grupta yer alan yaklaşık bin 500 yetişkinin beyin görüntüleri incelendi.
Beyin Yaşlanma İndeksi nasıl oluşturuldu?
Araştırmacılar beynin farklı bölgelerinin kişi dinlenme halindeyken birbirleriyle nasıl iletişim kurduğunu ölçtü, ardından geliştirilen bilgisayar modeliyle katılımcıların beyin görüntülerine göre tahmini bir beyin yaşı hesapladı. Bu değer kişinin gerçek yaşıyla karşılaştırılarak Beyin Yaşlanma İndeksi oluşturuldu.
Beyni gerçek yaşından daha yaşlı görünen kişilerde ne tespit edildi?
Bu kişilerin bilgiyi kısa süre akılda tutma, odaklanma, planlama ve organizasyon gibi becerileri ölçen testlerde genel olarak daha düşük performans gösterdiği ve depresyon belirtilerinin daha fazla olduğu görüldü.
Bağırsak bakterileriyle beyin yaşlanması arasında nasıl bir bağlantı bulundu?
Gruplardan birindeki katılımcıların dışkı örneklerinin incelenmesiyle, Beyin Yaşlanma İndeksi yüksek olan kişilerde belirli bağırsak bakterileri ve bakterilerin ürettiği bazı maddelerle bağlantı tespit edildi. Bunlar arasında bazı yağ molekülleri, kolesterolle bağlantılı bir bileşik ve daha düşük seviyelerde görülen estetrol hormonu yer aldı.
Araştırmacılar bulguları nasıl yorumladı?
Araştırmanın kıdemli yazarı Dr. Arpana Church, beyin yaşlanmasının biyolojik işaretlerinin onlarca yıl öncesinden tespit edilebileceğini belirtti. Araştırmacılar bulguların bilişsel gerileme veya duygu durum sorunları açısından yüksek risk taşıyan kişilerin daha erken belirlenmesine yardımcı olabileceğini ve bağırsak sağlığını hedefleyen yöntemlerin sağlıklı beyin yaşlanmasını destekleyip destekleyemeyeceğinin araştırılmasına zemin hazırladığını değerlendiriyor.
