Amerika merkezli finans ve ekonomi yayını Bloomberg, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un 2017 yılında göreve gelmesinden bu yana hayata geçirdiği ekonomik ve siyasi adımları kapsamlı bir analizle mercek altına aldı. Analizde Macron'un Fransa'yı küresel arenada söz sahibi bir güç ve yeniden şekillenecek bir Avrupa'nın lokomotifi yapma hedefiyle yola çıktığı, ancak bugün itibarıyla tablonun bu hırslarla ciddi biçimde çeliştiği vurgulandı. Yaklaşık on yıla yayılan siyasi hatalar ve art arda gelen küresel krizler karşısında kamu harcamalarının başvurulan temel araç haline geldiği belirtilirken, halk arasındaki hoşnutsuzluğun büyüdüğüne, ekonomik büyümenin yavaşladığına ve devlet borcunun hızla tırmandığına dikkat çekildi.
Umut Veren Başlangıç, Sarsılan Temeller
Bloomberg'in analizine göre Macron, görev süresinin ilk yıllarında olumlu bir tablo çizmeyi başardı. Büyüme rakamları, düşen işsizlik oranları ve görece düşük bütçe açığı, Macron hükümetinin büyük sermaye odaklı reformlarını hayata geçirmesine zemin hazırladı. Ancak bu görece parlak dönem uzun sürmedi; ardı ardına gelen siyasi hatalar ve dış şoklar, Fransa'nın mali dengesini derinden sarstı.
Sarı Yelekliler: İlk Büyük Kırılma Noktası
Analizde öne çıkan ilk kritik dönüm noktası, Kasım 2018'de patlak veren Sarı Yelekliler hareketidir. Hükümetin önerdiği ek yakıt vergisi, kitlesel sokak protestolarına yol açtı ve Macron'u "zenginlerin başkanı" olarak niteleyen sert bir kamuoyu tepkisiyle karşı karşıya bıraktı. Krizi yatıştırmak amacıyla alınan önlemler kapsamında düşük gelirli çalışanlara çeşitli muafiyetler tanındı; ancak bu adım bütçeye 10 milyar euro ek yük bindirdi. Bloomberg'e göre bu süreç, Macron'un kamuoyundaki güvenilirliğine verilen ilk büyük darbelerden birini oluşturdu.
Pandemi Harcamaları ve Kamu Maliyesine Darbesi
Kovid-19 salgını, Fransa'nın kamu maliyesi üzerindeki baskıyı daha da derinleştirdi. Bloomberg analizinde, salgın döneminde devreye alınan destek mekanizmalarının zamanında sonlandırılamamasının kamu maliyesini olumsuz etkilediği vurgulandı. Fransa Sayıştayı verilerine göre 2020'den itibaren üç yıllık süreçte pandemiye bağlı fazladan harcamalar 190 milyar euroya ulaştı. Bu rakam, Fransa'nın borç yükünün artmasında belirleyici etkenlerden biri olarak kayıtlara geçti.
Enerji Krizi: 72 Milyar Euroluk Fatura
Ukrayna'daki çatışmaların tetiklediği enerji krizinin Fransız bütçesine maliyeti ise 72 milyar euro olarak hesaplandı. Bloomberg, bu rakamın da kamu harcamalarını artıran ve bütçe dengesini bozan önemli bir etken olduğunu belirtti. Enerji krizi, pandemi harcamalarının ardından geldiği için Fransa'nın mali tamponlarının zaten oldukça daralmış olduğu bir döneme denk geldi ve etkisini daha da ağırlaştırdı.
Yatırımcı Güveni Sarsıldı, Siyasi Kriz Derinleşti
Bloomberg analizinde küresel tahvil piyasasındaki dalgalanmalar bağlamında yatırımcıların Fransız varlıklarından uzaklaştığı da vurgulandı. 2024 yılında gerçekleştirilen erken genel seçimler ise Macron'un siyasi konumunu daha da zayıflattı. Anketlerin muhalefetin önde olduğuna işaret ettiği belirtildi. Analizde ayrıca 2027'de yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimlerinin, Macron'un bugüne dek attığı tüm adımları fiilen etkisiz kılabileceği değerlendirmesine de yer verildi. Bu tablo, Macron'un Avrupa'nın yenilenmiş lokomotifi olma iddiasını ciddi biçimde sorgulatır hale getirdi.
Sıkça Sorulan Sorular
Bloomberg analizi Macron dönemini nasıl değerlendiriyor?
Bloomberg, Macron'un 2017'den bu yana izlediği ekonomik ve siyasi politikaları değerlendirerek Fransa'nın küresel sahnede söz sahibi ve Avrupa'nın lokomotifi olma hedeflerinden uzaklaştığını öne sürüyor. Analizde siyasi hatalar, artan kamu harcamaları, yavaşlayan büyüme ve yükselen devlet borcu öne çıkan başlıklar olarak yer aldı.
Sarı Yelekliler protestoları Fransız bütçesini nasıl etkiledi?
Kasım 2018'de önerilen ek yakıt vergisine karşı başlayan Sarı Yelekliler protestolarını yatıştırmak amacıyla hükümet düşük gelirli çalışanlara muafiyetler tanıdı. Bloomberg'e göre bu adım bütçeye 10 milyar euro ek yük getirdi.
Pandemi harcamaları Fransa'ya ne kadara mal oldu?
Fransa Sayıştayı verilerine göre 2020'den itibaren üç yıllık süreçte pandemiye bağlı fazladan harcamalar 190 milyar euroya ulaştı. Bloomberg, salgın desteklerinin zamanında sonlandırılamamasının kamu maliyesini olumsuz etkilediğini vurguladı.
Enerji krizinin Fransız bütçesine maliyeti ne oldu?
Bloomberg analizine göre Ukrayna'daki çatışmaların gölgesinde yaşanan enerji krizinin Fransız bütçesine maliyeti 72 milyar euro olarak kayıtlara geçti.
2027 cumhurbaşkanlığı seçimleri Macron için ne anlam taşıyor?
Bloomberg analizinde 2027'de yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimlerinin, Macron'un bugüne kadar attığı tüm adımları tamamen etkisiz kılabileceği değerlendirmesine yer verildi. Anketlerde muhalefetin öne çıktığı ve Macron'un siyasi konumunun 2024 erken seçimlerinin ardından daha da zayıfladığı belirtildi.
