Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Antalya NEST Kongre Merkezi'nde gerçekleştirilen 77. Uluslararası Uzay Kongresi'nin (IAC) açılış töreninde önemli mesajlar verdi. Türkiye'nin ilk kez ev sahipliği yaptığı kongre, 111 ülkeden katılımcıyı bir araya getirdi. "Dünyanın daha fazla uzaya ihtiyacı var" temasıyla düzenlenen etkinliğin açılışında konuşan Erdoğan, uzay faaliyetlerinin tüm insanlığın ortak meselesi olduğunu ve hiçbir ülkenin bu alanda tekel kuramayacağını açıkça ifade etti.
Uzay, insanlığın ortak geleceğidir
Erdoğan, bilim ve teknolojideki ilerlemenin en kritik yansıma alanının uzay olduğunu belirterek bu alanın haberleşmeden güvenliğe, tarımdan ulaşım ve afet yönetimine kadar pek çok kritik sektörün temelini oluşturduğunu söyledi. "Bugün uzayda daha fazla yer edinmek, aslında yeryüzünde insanlığın hayatını daha güvenli, daha müreffeh ve daha sürdürülebilir hale getirmek anlamına geliyor" diyen Erdoğan, uzayın yalnızca bilimsel bir merak alanı değil, insanlığın geleceğini doğrudan şekillendiren stratejik bir zemin olduğunu vurguladı.
Türk milletinin gök bilimleri mirası
Konuşmasında Türk milletinin gök bilimleri alanındaki köklü tarihine de değinen Erdoğan, 6. yüzyıldaki Göktürkler döneminden itibaren astronomik gözlemler yapıldığını ve takvim bilgisine dair izlerin bulunduğunu ifade etti. İslamiyet sonrasındaki dönemde bu çalışmaların daha kurumsal bir yapıya büründüğünü belirten Erdoğan şöyle konuştu: "Bağdat'tan Şam'a, Semerkant'tan Buhara'ya, Meraga'dan Kurtuba'ya, Kahire'den İstanbul'a uzanan geniş medeniyet havzamızdaki pek çok alim gök bilimlerine eşsiz katkılar yapmıştır. İlim ve bilim insanlarımız devrin karanlığında yol ve yön arayan insanlığı aydınlatmak üzere yeni kandiller yakmıştır."
Erdoğan, ayın evrelerini hesaplayarak haritasını ilk çıkaran Ali Kuşçu ile 16. yüzyılda çalışmalar yürüten Seydi Ali Reis gibi isimlerin bu topraklarda önemli keşiflere imza attıklarını da sözlerine ekledi.
"Uzay yarışı birkaç ülkenin mücadelesi olamaz"
Uzay yarışının küresel boyutuna ilişkin sert ve net bir tutum sergileyen Erdoğan, uzay faaliyetlerinin belirli ülkelerin tekeliyle sınırlı kalmaması gerektiğini vurguladı. "Bizim ilkemiz şudur; uzay yarışı birkaç ülkenin kendi arasında yürüttüğü bir mücadele olamaz. Böyle olmamalı, böyle görülmemelidir. Aynı şekilde uzay, önden gidenin el koyduğu bir ganimet de değildir" diyen Erdoğan, uzayın silahlandırılmasına da açıkça karşı çıktı. "Özellikle uzayı silahlandırmak ve burayı silahlanma yarışının aracı haline getirmek fevkalade yanlıştır. Dahası tehlikelidir" ifadelerini kullanan Cumhurbaşkanı, uzayın geleceğinin devletler, parlamentolar ve uluslararası kuruluşların ortak iradesiyle inşa edileceğini de belirtti.
Türkiye'nin uzay alanındaki kazanımları
Türkiye'nin kendi uydusunu tasarlayıp üreten sınırlı sayıdaki ülkeden biri haline geldiğini hatırlatan Erdoğan, İMECE ve GÖKTÜRK uydularının yanı sıra TÜRKSAT 5A ve 5B'nin ardından 2024 yılında ilk yerli haberleşme uydusu TÜRKSAT 6A'nın hizmete alındığını kaydetti. Milli Uzay Programı kapsamındaki insanlı uzay faaliyetlerine de değinen Erdoğan, astronot Alper Gezeravcı'nın Uluslararası Uzay İstasyonu misyonu ve Tuva Cihangir Atasever'in yörünge altı araştırma uçuşuyla mikro yer çekimi alanında tecrübe kazanıldığını aktardı.
Ay Araştırma Programı kapsamında geliştirilen Ay Uzay Aracı'na ilişkin de önemli bilgiler paylaşan Erdoğan, aracın üretim, montaj ve entegrasyon süreçlerinin tamamlandığını, sistem seviyesi çevresel testlerin ise sürdüğünü açıkladı. Yaklaşık 3,5 ton ağırlığındaki aracın yerlilik oranının yüzde 80'in üzerinde olduğunu bildiren Erdoğan, uzaya bağımsız erişim hedefi doğrultusunda coğrafi şartlar göz önünde bulundurularak Somali ile işbirliği yapıldığını ve Somali'de kurulacak uzay limanının inşa çalışmalarının başladığını duyurdu.
TEKNOFEST ve genç insan kaynağı
Türkiye'nin uzay alanındaki en büyük gücünün genç ve nitelikli insan kaynağı olduğunu vurgulayan Erdoğan, Şanlıurfa'da düzenlenen TEKNOFEST Güneydoğu'ya ilişkin verileri de paylaştı. 81 il ile 97 ülkeden 730 bini aşkın takımın başvurduğu festivalde gençlerin roket, uydu, yapay zeka ve uzay teknolojileri alanlarında küresel ölçekte rekabet edebilecek projeler geliştirdiğini belirten Erdoğan, Türkiye'yi küresel uzay ekosisteminin güçlü ve saygın aktörlerinden biri haline getirene kadar hedeflerinden sapmayacaklarını ve bu süreci aynı idealleri paylaşan dost ülkelerle birlikte yürütmek istediklerini ifade etti.
Kongre kapsamında hazırlanan "Uzayda Barış İçin Antalya Deklarasyonu"nu imzalayan katılımcılara teşekkür eden Erdoğan, henüz imzalamamış olan ülkeleri ve kurumları da bu adıma destek vermeye davet etti. Açılış töreninde Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ile Uluslararası Uzay Federasyonu (IAF) Başkanı Gabriella Arrigo da birer konuşma yaptı. Konuşmaların ardından IAC 2026 açılış performansı videosu izletildi, Bakan Kacır Cumhurbaşkanı Erdoğan'a hediye takdiminde bulundu. Erdoğan ayrıca "IAF International Astronauts Chapter" programına katılan farklı ülkelerden astronotlarla aile fotoğrafı çektirdi.
Sıkça Sorulan Sorular
77. Uluslararası Uzay Kongresi nerede ve hangi temayla düzenlendi?
Kongre, Antalya NEST Kongre Merkezi'nde "Dünyanın daha fazla uzaya ihtiyacı var" temasıyla düzenlendi. Türkiye'nin ilk kez ev sahipliği yaptığı etkinliğe 111 ülkeden katılım sağlandı.
Erdoğan'ın uzayın silahlandırılmasına ilişkin tutumu nedir?
Erdoğan, uzayı silahlandırmanın ve burayı silahlanma yarışının aracı haline getirmenin "fevkalade yanlış" ve "dahası tehlikeli" olduğunu açıkça ifade etti.
Türkiye'nin Ay Araştırma Programı kapsamında geliştirilen araç hangi aşamadadır?
Erdoğan'ın açıklamasına göre yaklaşık 3,5 ton ağırlığındaki ve yerlilik oranı yüzde 80'in üzerinde olan Ay Uzay Aracı'nın üretim, montaj ve entegrasyon süreçleri tamamlanmış olup sistem seviyesi çevresel testler sürmektedir.
Somali'deki uzay limanı projesi hangi gerekçeyle hayata geçirilmektedir?
Erdoğan, uzaya bağımsız erişim hedefi doğrultusunda coğrafi şartların göz önünde bulundurulduğunu ve bu nedenle Somali ile işbirliği yapıldığını belirterek uzay limanının inşa çalışmalarının başladığını duyurdu.
"Uzayda Barış İçin Antalya Deklarasyonu" nedir?
Kongre kapsamında hazırlanan bu deklarasyonu imzalayan katılımcılara Erdoğan teşekkür etti; henüz imzalamamış olan ülkeleri ve kurumları da bu adıma destek vermeye davet etti. Deklarasyonun içeriğine ilişkin ayrıntı kaynak metinde yer almamaktadır.
