Minneapolis savaş alanına dönmüş bir kent değil; ama kuşatma altında bir kent. ICE (Göç ve Gümrük Uygulama) ile CBP (Gümrük ve Sınır Koruma) ajanları sokaklarda dolaşıyor, taktikler değişmiş olsa da varlıkları hissediliyor. Artık açık bir işgal ordusu gibi değil, gizli polis gibi hareket ediyorlar; işaret etmeden karışmaya, sıradan insanlara benzemeye çalışıyorlar. Ama herkes onların orada olduğunu biliyor.
Çocuklar ve ebeveynler okula yürürken sokaktan kaçırıldı. İnsanlar işyerlerinden alındı, servis ortasında gözaltına alındı; boş araçları dönen dörtlü ikaz ışıklarıyla caddelerde kaldı. Gözaltı korkusu o denli büyük ki, sınır dışı edilme riskiyle karşı karşıya olan göçmenler ile vatandaşlık güvencesi olduğu hâlde ten rengi nedeniyle hedef alınabileceğini öğrenen Amerikalılar evlerine çekildi. Twin Cities sakinleri, komşularını ICE varlığına karşı uyarabilmek için çoğu 3D yazıcıyla üretilmiş düdükler takıyor boyunlarına.
Operasyon Metro Surge: DHS'nin En Büyük Operasyonu
İç Güvenlik Bakanlığı'nın (DHS) Twin Cities'deki kampanyası olan Operasyon Metro Surge, Trump yönetiminin Chicago, Portland ve Los Angeles gibi "sığınak şehirlerde" başlattığı baskınların en büyüğü olarak tanımlanıyor. Yerel sakinlerin gösterdiği direniş ise benzersiz boyutlara ulaştı. Halk, ICE ajanlarını sokaklarda takip ediyor, onları otellerin önünde yuhalıyor ve restoranlardan kovuyor. Geceleri neredeyse sıfırın altında seyreden soğuklara rağmen neon yelekli gönüllüler her sabah ve öğleden sonra okul önlerinde nöbet tutuyor.
Trump yönetiminin "sınır çarı" olarak tanımlanan Tom Homan, bir basın toplantısında ICE'ın "geri çekilme" sürecine girdiğini duyurdu; ancak "sorun çözülene kadar kalacağını" da ekledi. Reuters'a sızdırılan bir iç ICE memorandumuna göre ajanlara suç sicili olan göçmenlere odaklanmaları ve "kışkırtıcılarla" karşılaşmaktan kaçınmaları talimatı verildi. Sahada gözlemleyenler ise bu açıklamanın gerçeği yansıtmadığını söylüyor. Gönüllü Marco, GoFundMe kampanyasıyla 90.000 dolardan fazla para toplayarak yaklaşık 300 aileye yiyecek, bez ve diğer temel ihtiyaçları ulaştırıyor. "Hâlâ buradalar," diyor. "İnsanlara eziyet etmeye devam ediyorlar."
Evlerine Kapanan Topluluk: Ekonomik ve Psikolojik Çöküş
Somali Amerikalı terapist ve Twin Cities'in ömür boyu sakini Jamila Keisar, DHS varlığının bazı danışanlarında eski travmaları yeniden tetiklediğini söylüyor. Aralık ayında, DHS'nin Metro Surge'ü duyurmasının hemen ardından göçmenler için ücretsiz Pazar seansları düzenlemeye başladı. "Gördüğüm bir numaralı şey izolasyon ve insanların artık yaşayamadığı sosyal bağlantı eksikliği," diyor Keisar. Bazı danışanların yaşam koşullarının o denli dayanılmaz hâle geldiğini ve gönüllü geri dönüşü düşünmeye başladıklarını da aktarıyor.
Central Avenue boyunca göçmenlere ait işletmeler kapandı; birkaç restoran yalnızca paket servis yaparak yeniden açılmaya çalışıyor. Karmel Alışveriş Merkezi'ndeki bir kadın giyim mağazasının sahibi, "Son birkaç haftadır boş," diyor. Standish semtinde bir akşam yemeğinde bir kadın, yeğeninin öğrettiği İngilizce dil sınıfında 26 öğrenciden yalnızca birinin geldiğini anlattı. Şehrin duvarlarına ve trafik tabelalarına yeni bir grafiti kazındı: "BİR KOMŞU BURADAN ALINDI."
Minneapolis Belediye Meclisi Başkan Yardımcısı Aisha Chughtai'nin kıdemli politika danışmanı Kai Shelley, "Şu an burada yaşamak tuhaf; ama bu kelime bile yeterli değil," diyor. "Göçmen komşularımız evlerini terk edemiyor, çocuklarını okula göndermeye korkuyor, işe gidemiyorlar. Göçmenlere ait işletmeler kapanıyor ya da kapanacak. Tam bedeli aylarca bilemeyeceğiz."
Dayanışma Ağları: Düdüklerden Kamera Sistemlerine
Topluluk direniş altyapısının bir kısmı Metro Surge'den çok önce mevcuttu. 1968'de kurulan Amerikan Kızılderili Hareketi, ICE Minneapolis'e iner inmez silahlı devriyelerini yeniden başlattı. George Floyd'un öldürülmesinin ardından kurulan yardım örgütleri hem gönüllü sayısında hem de destek talep edenlerin sayısında büyük artış bildiriyor.
Teknoloji yöneticisi Garrett Guntly, eksi 15 derece soğukta şehir genelinde 20'den fazla kameradan oluşan bir ağ kurdu. Sistemi buluta bağlı değil; yalnızca kameranın kurulduğu mülk sahiplerinin ağa erişebildiği yerel tabanlı bir CCTV yapısı. "Bu kameralar sayesinde yaklaşık bir düzine kaçırma girişimini engelleyebildik," diyor Guntly. Burnsville sakini Nick Benson ise ICE'ın charter uçuşlarını takip ediyor. Ocak ayı başından bu yana Minnesotalılara 65.000 dolardan fazla değerinde araç içi kamera dağıttı. Benson, GlobalX adlı charter havayolunu kullanan ICE uçuşlarından birinde 23 kişinin bilekleri ve ayak bilekleri kelepçeli hâlde uçağa bindirildikten sonra Texas'taki gözaltı merkezlerine gönderildiğini gözlemledi. Kimileri üzerinde inşaat kıyafeti, kimileri Amazon üniformasıyla geliyordu.
Güney Minneapolis'te sakinler "filtre barikatları" kurmaya başladı: Cedar Avenue üzerinde bir düzine kadar kişi, trafik akışını yavaşlatıp ICE araçlarını tespit etmek için tabelalar, şilteler ve ahşap paletlerle barikat oluşturdu. Topluluk yardım ağı Neighbors Helping Neighbors ise Aralık ortasında birkaç arkadaşın başlattığı küçük bir proje olarak doğdu; bugün 500'den fazla gönüllüyle metropolitan alanı boyunca ailelere alışveriş, kira ve temel ihtiyaç desteği sağlıyor.
Federal Baskı ve Gözetim: Yüz Tanıma, Palantir ve Gözaltılar
DHS'nin göçmen hedeflerini belirlemek için özel yapım bir Palantir aracına güvendiği biliniyor; bakanlığın aynı zamanda protestocuları ve gözlemcileri izlemek için iki yüz tanıma aracı kullandığı da bildiriliyor. Bir ICE ajanı tarafından fotoğraflanan bir kadının, karşılaşmadan üç gün sonra Global Entry ayrıcalıklarının iptal edildiği mahkeme belgelerine yansıdı. Hem DHS hem de Adalet Bakanlığı, gözaltına alınan protestocuların fotoğraflarını sosyal medyada "ayaklanmacı" diyerek paylaştı.
Solcu Death Panel podcast'inin sunucusu ve Minneapolis sakini Beatrice Adler-Bolton, ICE'ın arka arkaya iki öğleden sonra 11 aylık bebeğiyle yalnız olduğu sırada evine geldiğini anlattı. "Önde biri vardı, iğrenç Oakley gözlükleriyle, kucağında büyük bir tüfekle oturuyordu. Doğruca gözlerimin içine baktı, telefonunu çıkardı ve fotoğrafımı çekti." Ertesi gün beş araç geldi; ajanlar araçlardan indi, evin etrafında dolaştı ve pencerelerden içeri fotoğraf çekti. Adler-Bolton, "Varlıklarını hissettiriyorlardı. Açıkça gözdağıydı," diyor.
DHS Sekreteri Kristi Noem, Renee Good'u "iç terörizm" le suçladı. Trump'ın danışmanlarından Stephen Miller ise Alex Pretti'yi "iç terörist" ve "suikast girişimcisi" olarak nitelendirdi. FBI'ın yerel halkın ICE faaliyetlerini izlemek için kullandığı Signal gruplarını soruşturduğu da bildiriliyor.
Kızılderili Aktivistler ve Tarihsel Bağlam
Minneapolis'teki son gecesinde muhabir, tarihi Fort Snelling'in karşısına kamp kurmuş bir grup Yerli aktiviste rastladı. Üzerinde durdukları iki dönümlük arazi, Dakota ve Ojibwe topraklarını ABD'ye devreden federal antlaşmaların dışında kalmış; bu topraklar hâlâ Dakota'ya ait. Aktivistler, Whipple Federal Binası'ndan serbest bırakılan göstericilere ve gözaltından çıkanlara sıcak bir dinlenme noktası sunmak amacıyla ateş yakıp nöbet tutuyordu.
Dakota aktivisti Wasu Duta, ICE operasyonu ile Yerli toprak kaybı arasında doğrudan bir bağ kurduğunu söylüyor. Oglala Sioux Kabilesi ve Navajo Ulusu dahil çeşitli kabile hükümetlerinin üyeleri, vatandaşlıklarını kanıtlayan kimliklerini göstermelerine rağmen ICE tarafından sorgulandı ve gözaltına alındı. Ocak ortasında bir Mdewakanton Dakota kadını, ajanları arabasından izlerken ICE tarafından gözaltına alındı; ajanlardan birinin arabasının camını kırdığı ve kadının 48 saat Whipple'da tutulduktan sonra serbest bırakıldığı bildirildi.
Belediye meclisi, Ocak ortasında oy birliğiyle tahliye moratoryumu çağrısında bulundu; ancak tahliyeyi durdurma yetkisi Vali Tim Walz'a ait ve Walz henüz bu konuda bir sinyal vermedi. Meclis Başkan Yardımcısı Chughtai, kentin "GoFundMe ile" krizden çıkamayacağını vurguladı. Shelley şöyle özetliyor: "Karşılıklı yardım harika, ama karşılıklı yardım var çünkü hükümet bazı durumlarda adım atmıyor ya da atmak istemiyor."
Sıkça Sorulan Sorular
ICE'ın Minneapolis'teki operasyonunun adı nedir ve kapsamı nedir?
Operasyonun adı "Operasyon Metro Surge"dür. DHS'nin Twin Cities bölgesinde yürüttüğü bu kampanya, Trump yönetiminin Chicago, Portland ve Los Angeles gibi şehirlerde başlattığı operasyonların en büyüğü olarak tanımlanıyor. ICE ve CBP ajanları şehir sokaklarında dolaşarak gözaltı operasyonları yürütüyor.
Alex Pretti ve Renee Good kimlerdir?
Alex Pretti ve Renee Good, kaynak haberde federal ajanlar tarafından öldürülen iki kişi olarak geçiyor. Pretti'nin öldürüldüğü yer Whittier semti olarak belirtilmişti; ancak habere eklenen düzeltme notuna göre Renee Good'un öldürüldüğü yer Whittier değil, Orta Minneapolis'tir. Pretti'nin bir yoğun bakım hemşiresi olduğu da metinde yer alıyor.
Minneapolis sakinleri ICE operasyonlarına karşı nasıl örgütleniyor?
Sakinler birden fazla yöntemle örgütleniyor: Boyunlarına 3D baskılı düdükler takarak ICE'ı komşularına bildiriyorlar; gönüllüler neon yeleklerle okul önlerinde nöbet tutuyor; Signal grupları üzerinden ICE araçlarının plaka ve konumlarını paylaşıyorlar; Neighbors Helping Neighbors ve Community Aid Network gibi yapılar aracılığıyla 500'den fazla gönüllü alışveriş, kira ve temel ihtiyaç desteği sağlıyor. Bunların yanı sıra bir teknoloji yöneticisi şehir genelinde 20'den fazla kameradan oluşan yerel bir gözetim ağı kurdu.
DHS'nin göçmenleri ve protestocuları takip etmek için hangi araçları kullandığı bildiriliyor?
Habere göre ICE, göçmen hedeflerini belirlemek için özel yapım bir Palantir aracına güveniyor. DHS'nin aynı zamanda protestocuları ve gözlemcileri izlemek amacıyla iki ayrı yüz tanıma aracı kullandığı da bildiriliyor. Bir ICE ajanı tarafından fotoğraflanan bir kadının Global Entry ayrıcalıklarının üç gün içinde iptal edildiği mahkeme belgelerine yansıdı.
Operasyonun göçmen topluluklarına ekonomik etkisi nedir?
Belediye meclisi danışmanı Kai Shelley'e göre sayısız kişi bu ay kirasını ödeyemedi, bazıları tahliye bildirimi aldı. Central Avenue boyunca göçmenlere ait işletmeler kapandı; Karmel Alışveriş Merkezi haftalardır neredeyse boş. Bir ESL sınıfında 26 öğrenciden yalnızca biri okula geldi. Nick Benson'ın havalimanı gözlemlerine göre Alex Pretti'nin öldürülmesinin ardından geçen sekiz gün içinde en az 265 kişi ICE charter uçuşlarıyla Texas'a gönderildi.
